föstudagur, nóvember 07, 2008
Það er orðið þannig síðustu daga og vikur að maður bíður eiginlega eftir því hvaða skandalar koma upp á yfirborðið hvern dag. Nú syngja smáfuglarnir eins og á vordegi. Að menn skuli láta sér yfir höfuð detta í hug að verja þann gjörning stjórnar Kaupþings að létta af skuldum og ábyrgðum forystumanna bankans sem höfðu tekið lán til hlutabréfakaupa. Það voru ekki neinar smáupphæðir því manni sýndist að það væri varla nokkur maður sem hefði lánað minna en hálfan til einn milljarð og þaðan af meira. Engin áhætta heldur einungis ágóðinn hirtur. Það var dapurlegt að sjá formann VR að reyna að verja stöðu sína og ákvarðanir í sjónvarpinu í gærkvöldi. Auðvitað er þetta siðfræðileg staða sem gengur ekki upp að forystumaður launþegasamtaka sitji báðum megin við borðið. Íslendingar hafa hins vegar aldrei verið voðalega uppteknir að því sem heitir hagsmunaárekstrar. Margir skilja yfir höfuð ekki við hvað er átt þegar þetta orð kemur upp á yfirborðið.
Eftir því sem maður fréttir meir þá sannfærist maður um að í bönkunum hafi verið á ferli harðsvíraðir glæpamenn sem hafi einskist svifist. Ég heyrði tvær sögur í dag sem ég veit að eru sannar.
Maður sem átti einhvern pening lét Landsbankann forvalta þá fyrir sig. Kunningi hans sá fyrir nokkrum misserum að honum var boðið í ferð til Ítalíu á vegum Landsbankans. Hann var heldur hissa á því þar sem hann vissi ekki til að hann væri svo stór viðskiptaaðili. Nýlega hittust þeir og þá sagði Ítalíufarinn kunningja sínum að hann væri gjaldþrota. Eftir Ítalíuferðina byrjaði Landsbankinn í Luxemborg að hafa samband við hann og útmála hvað það væru miklir hagnaðarmöguleikar í því að taka erlent lán (ca 200 milljónir) og láta Landsbankann í Luxemborg fjárfesta fyrir sig. Hann freistaðist loks til þess og skrifaði sig fyrir 200 milljóna láni. Landsbankinn í Luxemborg keypti skuldabréf af Landsbankanum á Íslandi fyrir peninginn og flutti þannig fjármagnið heim til móðurbankans. Við hrunið þurrkaðist allt út og nú situr Ítalíufarinn uppi með 200 milljóna skuld um hálsinn sem hann ræður ekkert við. Auðvitað má segja að hann beri sjálfur ábyrgðina en söm er gjörð bankans. Landsbankinn þurfti nauðsynlega að flytja peninga heim til móðurbankans. Það var ekki hægt að flytja þá frá útibúi til aðalbanka á annan hátt en að gabba auðtrúa einstaklinga til að taka lán. Þetta er einfaldlega næsti bær við Nígeríubréfin.
Annar sagði mér frá kunningja sínum sem hafði selt eign fyrir dálítinn pening. Hann lagði andvirði sölunnar inn á venjulegan bankareikning. Innan tíðar byrjuðu bankamenn Landsbankans að hringja í hann og útmála möguleikana sem færu fólgnir í því að fjárfesta fyrir peninginn. Að sveitamanna sið vildi hann ekki hætta öllu en samþykkti loks að láta bankann fjárfesta fyrir um 20% af heildarfjárhæðinni. Hver einasta króna af því er fokin. Þarna brýtur bankinn allar siðareglur banka með því að þeir sem annast innlánsreikninga láta það berast til fjárfestingardeildar bankans að þarna sé á ferðinni feit bankabók. Hvar eru eldveggirnir sem manni var kennt í verðbréfanáminu að væru skotheldir. Auðvitað er það bara blekking.
Ríkissjóður greiddi óbeint stærstan hluta af peiningamarkaðsbréfunum eða um 200 milljarða með því að leggja bönkunum til eigið fé. Það er fjárhæð sem er jafnhá og það kostaði að virkja við Kárahnjúka og byggja álverið í Reyðarfirði. Þetta eru engir smápeningar. Ég set spurningarmerki við þessa aðferðafræði að ríkisbankarnir taki þetta svona lóðbeint yfir og ráðstafi yfir helmingi af eigin fé í þennan gjörning. Hvað með þá sem eiga peningamarkaðsbréf í þeim bönkum sem ekki hafa verið þjóðnýttir. Eigum þeir von á sömu reddingum? Þetta er svona um 670 þúsund kall á hvern einstakling í landinu.
Ég get ekki ímyndað mér annað en að það verði að hreinsa almennt út úr bönkunum. Hvernig á maður að geta treyst neinum einasta af þeim sem réðu ferðinni á gamla skipinu eftir þær fréttir sem hafa borist út á götu síðustu daga og vikur.
Mér fannst ekki hátt risið á kvörtunum þingmanna í þingræðum í gær. Þeir hafa skapað sér þetta sjálfir með því að þegja og hlýða gegnum árin. Ef þeir hafa ekki hlýtt þá hafa þeir verið settir á frost. Nefna má Ólaf Örn Framsóknarþingmwnn sem dæmi. Hann var gagnrýninn á sumt í verkum stjórnarinnar á sínum tíma. Hann var hraðfrystur á stundinni og hent fyrir borð eins fljótt og hægt var. Ég skil síðan ekki af hverju þeir tóku afgreiðslufólk til viðmiðunar sem lægstu mögulega viðmiðun. Mér finnst afgreiðslufólk ekki eiga það skilið. Afgreiðslufólk vinnur verk sín yfirleitt vel og samviskulega.
Víkingur gerði jafntefli við Stjörnuna í kvöld. Fyrsta stigið í hús. Reynsluleysi kostaði þá sigurinn.
Eftir því sem maður fréttir meir þá sannfærist maður um að í bönkunum hafi verið á ferli harðsvíraðir glæpamenn sem hafi einskist svifist. Ég heyrði tvær sögur í dag sem ég veit að eru sannar.
Maður sem átti einhvern pening lét Landsbankann forvalta þá fyrir sig. Kunningi hans sá fyrir nokkrum misserum að honum var boðið í ferð til Ítalíu á vegum Landsbankans. Hann var heldur hissa á því þar sem hann vissi ekki til að hann væri svo stór viðskiptaaðili. Nýlega hittust þeir og þá sagði Ítalíufarinn kunningja sínum að hann væri gjaldþrota. Eftir Ítalíuferðina byrjaði Landsbankinn í Luxemborg að hafa samband við hann og útmála hvað það væru miklir hagnaðarmöguleikar í því að taka erlent lán (ca 200 milljónir) og láta Landsbankann í Luxemborg fjárfesta fyrir sig. Hann freistaðist loks til þess og skrifaði sig fyrir 200 milljóna láni. Landsbankinn í Luxemborg keypti skuldabréf af Landsbankanum á Íslandi fyrir peninginn og flutti þannig fjármagnið heim til móðurbankans. Við hrunið þurrkaðist allt út og nú situr Ítalíufarinn uppi með 200 milljóna skuld um hálsinn sem hann ræður ekkert við. Auðvitað má segja að hann beri sjálfur ábyrgðina en söm er gjörð bankans. Landsbankinn þurfti nauðsynlega að flytja peninga heim til móðurbankans. Það var ekki hægt að flytja þá frá útibúi til aðalbanka á annan hátt en að gabba auðtrúa einstaklinga til að taka lán. Þetta er einfaldlega næsti bær við Nígeríubréfin.
Annar sagði mér frá kunningja sínum sem hafði selt eign fyrir dálítinn pening. Hann lagði andvirði sölunnar inn á venjulegan bankareikning. Innan tíðar byrjuðu bankamenn Landsbankans að hringja í hann og útmála möguleikana sem færu fólgnir í því að fjárfesta fyrir peninginn. Að sveitamanna sið vildi hann ekki hætta öllu en samþykkti loks að láta bankann fjárfesta fyrir um 20% af heildarfjárhæðinni. Hver einasta króna af því er fokin. Þarna brýtur bankinn allar siðareglur banka með því að þeir sem annast innlánsreikninga láta það berast til fjárfestingardeildar bankans að þarna sé á ferðinni feit bankabók. Hvar eru eldveggirnir sem manni var kennt í verðbréfanáminu að væru skotheldir. Auðvitað er það bara blekking.
Ríkissjóður greiddi óbeint stærstan hluta af peiningamarkaðsbréfunum eða um 200 milljarða með því að leggja bönkunum til eigið fé. Það er fjárhæð sem er jafnhá og það kostaði að virkja við Kárahnjúka og byggja álverið í Reyðarfirði. Þetta eru engir smápeningar. Ég set spurningarmerki við þessa aðferðafræði að ríkisbankarnir taki þetta svona lóðbeint yfir og ráðstafi yfir helmingi af eigin fé í þennan gjörning. Hvað með þá sem eiga peningamarkaðsbréf í þeim bönkum sem ekki hafa verið þjóðnýttir. Eigum þeir von á sömu reddingum? Þetta er svona um 670 þúsund kall á hvern einstakling í landinu.
Ég get ekki ímyndað mér annað en að það verði að hreinsa almennt út úr bönkunum. Hvernig á maður að geta treyst neinum einasta af þeim sem réðu ferðinni á gamla skipinu eftir þær fréttir sem hafa borist út á götu síðustu daga og vikur.
Mér fannst ekki hátt risið á kvörtunum þingmanna í þingræðum í gær. Þeir hafa skapað sér þetta sjálfir með því að þegja og hlýða gegnum árin. Ef þeir hafa ekki hlýtt þá hafa þeir verið settir á frost. Nefna má Ólaf Örn Framsóknarþingmwnn sem dæmi. Hann var gagnrýninn á sumt í verkum stjórnarinnar á sínum tíma. Hann var hraðfrystur á stundinni og hent fyrir borð eins fljótt og hægt var. Ég skil síðan ekki af hverju þeir tóku afgreiðslufólk til viðmiðunar sem lægstu mögulega viðmiðun. Mér finnst afgreiðslufólk ekki eiga það skilið. Afgreiðslufólk vinnur verk sín yfirleitt vel og samviskulega.
Víkingur gerði jafntefli við Stjörnuna í kvöld. Fyrsta stigið í hús. Reynsluleysi kostaði þá sigurinn.
þriðjudagur, nóvember 04, 2008
Ég á erfitt með að trúa að æðstu embættismenn og margir stjórnmálamenn átti sig á þeirri reiði sem kraumar meðal almennings. Þúsundir manna hafa misst atvinnuna, krónan hefur fallið um yfir 100% á tæpu ári, lánin æða upp, fólk er að taka húsum sínum sem er helsta eign alls almennings, kaupmátturinn hríðfellur o.s.frv. o.s.frv. Þá berast fréttir af því að gullkálfarnir í Kaupþingi hafa verið að fá gríðarlegar fjárhæðir að láni, svo háar að venjulegt fólk á erfit með að ímynda sér þær, og án allrar áhættu. Það er fínt að fá einn miljarð að láni og fjárfesta fyrir hann. Ef fjárfestingin er lukkuð þá irðir viðkomandi einstaklingur ágóðann. Ef ágóðinn lætur ekki sjá sig þá er lánveitandinn skaðann. Þetta eru ekki þau kjör sem allur almenningur á kost á. Nú skiptir mig engu máli hvað menn gera með þá banka sem þeir eiga prívat og persónulega en hér er um að ræða almenningshlutafélag sem skráð er í kauphöllinni. Maður veltir fyrir sér hvort þessir menn og stjórnendur bankans hafi verið orðnir brjálaðir. Síðan halda menn að þeir komist upp með það korteri fyrir að allt snaraðist yfir um að færa skuldir yfir í ehf félög eða fella niður kröfu bankans á viðkomandi vegna þess að það væri svo mikil hætta á að þeir myndu selja hver um annan þveran. Bull. Ég væri alveg til í að færa húsið mitt yfir á ehf. Síðan myndi ég taka launin mín í gegnum annað ehf. Launa ehffið myndi leigja aðstöðu í íbúðarehffinu. Launa ehffið ætti góða bílinn en ég ætti bara einhverja druslu. Það þýddi lægri skatta. Svona væri hægt að fiffa fram og til baka ef maður fengi til þess heimild. Hún bara fengist ekki. Það er alveg ljóst.
mánudagur, nóvember 03, 2008
Nú reynir á samfélagið:
1. Tveir af æðstu settu réttargæslumönnum ríkisins eru settir í að stjórna rannsókn sem meðal annars varðar syni þeirra.
2. Einn og sami aðilinn á / eða dóminerar alla fjölmiðla landsins nema Ríkisútvarpið og Skjá 1 sem er á hliðinni.
3. Sami aðili sem dóminerar fjölmiðla landsins sækir mjög hart á að einoka auglýsingamarkaðinn.
4. Sami aðili kaupir þann hluta út úr 365 sem einhver von er í að geti rekið sig. Hitt er skilið eftir fyrir almenning til að borga.
5. Kaupþing strokar út skuldir starfsmanna á síðustu metrunum áður en bankinn krassar sakvæmt kvöldfréttum.
6. Nýr Kaupþing banki strokar út skuldir starfsmanna að sögn til að þeir verði ekki gjaldþrota og geti starfað í bankanum áfram.
7. Fyrrverandi bankastarfsmaður og núverandi bankastjóri er svo heppinn að kaup hans á hlutafé í fyrrverandi banka týnast í kerfinu og koma því ekki til greiðslu.
Er þetta bara byrjunin eða er von í að þetta séu bara hnökrar.
1. Tveir af æðstu settu réttargæslumönnum ríkisins eru settir í að stjórna rannsókn sem meðal annars varðar syni þeirra.
2. Einn og sami aðilinn á / eða dóminerar alla fjölmiðla landsins nema Ríkisútvarpið og Skjá 1 sem er á hliðinni.
3. Sami aðili sem dóminerar fjölmiðla landsins sækir mjög hart á að einoka auglýsingamarkaðinn.
4. Sami aðili kaupir þann hluta út úr 365 sem einhver von er í að geti rekið sig. Hitt er skilið eftir fyrir almenning til að borga.
5. Kaupþing strokar út skuldir starfsmanna á síðustu metrunum áður en bankinn krassar sakvæmt kvöldfréttum.
6. Nýr Kaupþing banki strokar út skuldir starfsmanna að sögn til að þeir verði ekki gjaldþrota og geti starfað í bankanum áfram.
7. Fyrrverandi bankastarfsmaður og núverandi bankastjóri er svo heppinn að kaup hans á hlutafé í fyrrverandi banka týnast í kerfinu og koma því ekki til greiðslu.
Er þetta bara byrjunin eða er von í að þetta séu bara hnökrar.
sunnudagur, nóvember 02, 2008
Gott hlaup með Vinum Gulli í morgun. Hlýtt, létt rigning og logn. Tuttugu km lágu. Við spjölluðum um eitt og annað eins og gengur. Jens var að segja okkur frá ýmsu sem hann hefur kynnst í Rússlandi en hann er í nokkrum viðskiptum við þarlenda. Hann sagði okkur meðal annar hvernig hin nýríka yfirstétt þar í landi hagar sér. Hún virðir engin lög og engar reglur. Menn keyra meðal annar á móti umferðinni ef þeim sýnist svo, ganga í gegnum eftirlitshlið enda þótt öll viðvörunarljós blikki, fara alltaf fremst í biðraðir og eru með embættismenn í vinnu hjá sér á kvöldin til að ganga frá ýmsum hlutum. Þegar maður fer að setja hlutina í samhengi þá sér maður ýmis merki um að þróunin hafi verið á álíkri leið hérlendis. Furstarnir voru hættir að hlusta á stjórnvöld, eftirlitsstofnanirnar voru kraftlausar, stjórnmálamenn fengu í hnén ef furstarnir töluðu, þeir höfðu mikil áhrif á setningu laga og reglna o.s.frv. Þeir réðu í raun ferðinni. Ákveðin kaflaskil urðu þegar REI málið kom upp fyrir góðu ári síðan. Þá munaði ekki nema hársbreidd að furstarnir næðu tangarhaldi á orkulindum þeim sem eru í eigu Reykjavíkurborgar. Það kostaði gríðarleg átök, meirihlutaslit og allt sem því fylgir. Í dag held ég að þeir séu fáir sem ekki skynja mikilvægi þess uppgjörs og að ásókn furstanna í Orkuveituna var hrundið. Að óbreyttu hefði þessi þróun haldið áfram. Tök furstanna á íslenskt þjóðfélag hefðu orðið sífellt harðari. Þeir ráða nú sem stendur flestum fjölmiðlum nema ríkisútvarpinu. Það hefði ekki verið mikið mál að ná undirtökunum þar með því að senda málaliða inn á Alþingi til að ná undirtökunum á þeim bænum einnig. Það er bara spurning um að setja fjármuni í ákveðna frambjóðendur og láta fjölmiðlana beita sér fyrir ákveðna stjónmálamenn. Þannig hefðu tök fjármálafurstanna smám saman orðið enn harðari á íslensku þjóðinni og endirinn hefði orðið sá að það hefði ekki verið til baka snúið. Maður spyr sig vort ekki hafi verið betra til lengri tíma litið að allt helvítis móverkið krassaði nú og við tökum skellinn sem verður erfiður um hríð heldur en að þjóðfélagið hefði þróast á þann veg að það hefði verið í klónum á örfáum fjármálafurstum og börn framtíðarinnar fæðst inn í slíkt lénsherraskipulag. Ég er ekki í vafa um hvorn kostinn ég hefði kosið. Að vísu er sá valkostur fyrir hendi fyrir hluta þjóðarinnar að flytja úr landi. Þetta hefði sem sagt ekki verið eins og í Kína og Sovétríkjunum þar sem ríkisvaldið lokaði fólk inni svo það slyppi ekki burt.
Ég sé ekki hvernig seðlabankastjóri getur setið mikið lengur þegar verk hans eru orðin umfjöllunarefni á neikvæðum nótum í víðlesnum erlendum blöðum. Hluti af því að byggja upp traust meðal erlendra þjóða og erlendra fjármálastofnana á nýjan leik er að forsvarsmenn þjóðarinnar njóti fyllsta trausts hjá þeim aðilum sem mikil samskipti verður að hafa við. Annað gengur ekki. Hér verður helst að koma til virtur erlendur aðili sem hafi til að bera nauðsynlega þekkingu á þessum málum. Kunni krísustjórnun.
Mér finnst það vera ósköp lágkúrulegt að leiða fyrrverandi hringrásarmenn fram í fjölmiðla og kjaftaþætti eins og einhverja prófeta sem leggja þjóðinni góð ráð inn í framtíðina. Í mínum huga eru margir þeirra ekkert annað en ótíndir bandittar. Ég vil þó taka fram að ég undanskil t.d. Björgólf Thor því hann hefur frá upphafi starfað erlendis, hann auðgaðist erlendis á uppbyggingu framleiðslufyrirtækis, hann hefur greitt gríðarlega fjármuni inn í samfélagið við kaupin á Actacis og hann hefur verið að byggja upp fyrirtæki hérlendis s.s. Nova. Tek fram að ég hef enga þekkingu á viðskiptasögu Björgúlfs að öðru leyti. Það er allt annað en að kaupa og kaupa fyrirtæki hér heima og erlendis, selja þau sín á milli við síhækkandi verði og 100% lántöku sem skilar engri framleiðsluaukningu heldur einungis loftbóluefnahagsreikning.
Ég sé ekki hvernig seðlabankastjóri getur setið mikið lengur þegar verk hans eru orðin umfjöllunarefni á neikvæðum nótum í víðlesnum erlendum blöðum. Hluti af því að byggja upp traust meðal erlendra þjóða og erlendra fjármálastofnana á nýjan leik er að forsvarsmenn þjóðarinnar njóti fyllsta trausts hjá þeim aðilum sem mikil samskipti verður að hafa við. Annað gengur ekki. Hér verður helst að koma til virtur erlendur aðili sem hafi til að bera nauðsynlega þekkingu á þessum málum. Kunni krísustjórnun.
Mér finnst það vera ósköp lágkúrulegt að leiða fyrrverandi hringrásarmenn fram í fjölmiðla og kjaftaþætti eins og einhverja prófeta sem leggja þjóðinni góð ráð inn í framtíðina. Í mínum huga eru margir þeirra ekkert annað en ótíndir bandittar. Ég vil þó taka fram að ég undanskil t.d. Björgólf Thor því hann hefur frá upphafi starfað erlendis, hann auðgaðist erlendis á uppbyggingu framleiðslufyrirtækis, hann hefur greitt gríðarlega fjármuni inn í samfélagið við kaupin á Actacis og hann hefur verið að byggja upp fyrirtæki hérlendis s.s. Nova. Tek fram að ég hef enga þekkingu á viðskiptasögu Björgúlfs að öðru leyti. Það er allt annað en að kaupa og kaupa fyrirtæki hér heima og erlendis, selja þau sín á milli við síhækkandi verði og 100% lántöku sem skilar engri framleiðsluaukningu heldur einungis loftbóluefnahagsreikning.
laugardagur, nóvember 01, 2008
Í norskum, dönskum og sænskum fjölmiðlum er í dag sagt frá viðbjóðslegu morði í Sómalíu sem framið var nýlega í nafni hinnar kvenfjandsamlegu ofstækistrúar sem Islamismi nefnist. Það er í grófum dráttum bókstafstrúarhluti múhameðstrúarinnar sem notar Sharia lögin sem sína helgu bók.
Málsatvik voru þau að þrír menn nauðguðu 13 ára gömlu stúlkubarni. Þegar hún reyndi að kæra verknaðinn til til þess bærra yfirvalda þá var hún tekin og dæmd til dauða fyrir að hafa samneyti við karlmenn utan hjónabands. Dauðarefsingin var framkvæmd þannig að hún var grafin lifandi upp að hálsi á fótboltavelli og síðan réðust 50 karlmenn að henni með grjóti og grýttu hana til dauðs að því þeir héldu. Þegar nærstaddir álitu að refsingin hefði verið fullkomnuð þá var hún grafin upp. Þá kom í ljós að hún var ekki látin. Þá var hún grafin aftur í jörðina upp að hálsi og villidýrin kláruðu verknaðinn. Hermenn þurfti til að halda almenningi frá á meðan dauðadómnum var fullnægt. Ættingi slapp þó inn fyrir varnirnar og reyndi að bjarga stúlkunni. Hann var umsvifalaust skotinn til bana. Ekki er annað vitað en að nauðgararnir þrjír séu frjálsir menn og litlar líkur taldar á að þeir verði sóttir til saka.
Nú sér maður oft að íslenskir blaðamenn rénna yfir blöð nágrannalanda okkar á netinu og þýða fréttir þaðan til að stytta sér sporin. Það er bara svona og allt gott með það. Nú ber hins vegar svo við að ég sé hvergi að þessi frétt hafi þótt áhugaverð hjá hérlendum fréttamönnum. Alla vega er hún hvergi inni á íslenskum vefmiðlum né í helgarblöðunum. Maður sér í blöðum nágrannaríkja okkar að Amnesti International hefur látið málið til sín taka. Samtökin beina orðum sínum og áhrifum að stjórnmálamönnum í þeirri von að þeir geti beitt sér gegn Sómalískum stjórnvöldum í þeirri von að þau grípi inn í svona villimennsku. Ekki orð í íslenskum fjölmiðlum. Skyldi meðvitaða liðið í fjölmiðlaheiminum hafi tekið meðvitaða ákvörðun um að láta þessa frétt kjurra liggja svo vatnið sé ekki gárað. "Þetta er jú þeirra menning og við eigum ekki að vera að gera athugasemdir við hana. Til þess höfum við engan rétt." Skyldi maður ekki hafa heyrt þetta.
Af innlendum vettvangi er hins vegar helst að frétta að krafa hefur komið fram um að stjórnir ríkisbankanna og efstu stjórnunarstöður þeirra séu skipaðar konum jafnt sem körlum. Gott mál.
Málsatvik voru þau að þrír menn nauðguðu 13 ára gömlu stúlkubarni. Þegar hún reyndi að kæra verknaðinn til til þess bærra yfirvalda þá var hún tekin og dæmd til dauða fyrir að hafa samneyti við karlmenn utan hjónabands. Dauðarefsingin var framkvæmd þannig að hún var grafin lifandi upp að hálsi á fótboltavelli og síðan réðust 50 karlmenn að henni með grjóti og grýttu hana til dauðs að því þeir héldu. Þegar nærstaddir álitu að refsingin hefði verið fullkomnuð þá var hún grafin upp. Þá kom í ljós að hún var ekki látin. Þá var hún grafin aftur í jörðina upp að hálsi og villidýrin kláruðu verknaðinn. Hermenn þurfti til að halda almenningi frá á meðan dauðadómnum var fullnægt. Ættingi slapp þó inn fyrir varnirnar og reyndi að bjarga stúlkunni. Hann var umsvifalaust skotinn til bana. Ekki er annað vitað en að nauðgararnir þrjír séu frjálsir menn og litlar líkur taldar á að þeir verði sóttir til saka.
Nú sér maður oft að íslenskir blaðamenn rénna yfir blöð nágrannalanda okkar á netinu og þýða fréttir þaðan til að stytta sér sporin. Það er bara svona og allt gott með það. Nú ber hins vegar svo við að ég sé hvergi að þessi frétt hafi þótt áhugaverð hjá hérlendum fréttamönnum. Alla vega er hún hvergi inni á íslenskum vefmiðlum né í helgarblöðunum. Maður sér í blöðum nágrannaríkja okkar að Amnesti International hefur látið málið til sín taka. Samtökin beina orðum sínum og áhrifum að stjórnmálamönnum í þeirri von að þeir geti beitt sér gegn Sómalískum stjórnvöldum í þeirri von að þau grípi inn í svona villimennsku. Ekki orð í íslenskum fjölmiðlum. Skyldi meðvitaða liðið í fjölmiðlaheiminum hafi tekið meðvitaða ákvörðun um að láta þessa frétt kjurra liggja svo vatnið sé ekki gárað. "Þetta er jú þeirra menning og við eigum ekki að vera að gera athugasemdir við hana. Til þess höfum við engan rétt." Skyldi maður ekki hafa heyrt þetta.
Af innlendum vettvangi er hins vegar helst að frétta að krafa hefur komið fram um að stjórnir ríkisbankanna og efstu stjórnunarstöður þeirra séu skipaðar konum jafnt sem körlum. Gott mál.
Það er dapurlegt að heyra hvað fréttamenn hafa slakan skilning á prósentureikningi. Oft er mikilvægt en aldrei sem nú að það fólk sem telur sig þess fært til að starfa á fréttadeildum fjölmiðla og vera þar með í framvarðarsveit fjórða valdsins hafi slíka lágmarksþekkingu á valdi sínu.
Stýrivextir voru hækkaðir á dögunum úr 12% í 18%. Þetta er 6 prósentustiga hækkun en 50 prósenta hækkun. Þegar vextir hækka úr 2% í 3% er það 50% hækkun en 1 prósentustigs hækkun. Það er ekki 1% hækkun. Orðið prósenta þýðir einn af hundraði. Prósentureikningur er einfaldur hlutfallareikningur til að geta sett stærðir í samhengi hverja við aðra. Þetta er grundvallaratriði. Maður heyrir trekk í trekk gamalgrónar raddir í útvarpinu tala um 6% hækkun stýrivaxta. Það er einfaldlega rangt. Stýrivextir hækkuðu um 50% þegar þeir hækkuðu úr 12% í 18%. Það veitti kannski ekki af því að fréttamenn færu af og til aðeins yfir fjórða heftið af reikningsbók Elíasar Bjarnasonar til að fríska þetta upp. Þegar grunnskólarnir öpuðu mengjafræðina eftir Svíum á vissu árabili þá komu flokkar unglinga út úr grunnskólum sem kunnu ekki að reikna. Hugarreiknigur var eins og stjarneðlisfræði í þeirra augum. Ég þekki það sjálfur persónulega að kennarar í Réttarholtsskóla vildu ekki kenna strákunum mínum og bekkjarfélögum þeirra þríliðu sem er gagnlegasta og praktiska reikniregla sem til er. Er það furða að sumir fréttamenn virðast ekki hafa hugmynd um hvað prósentureikningur er? Það skiptir máli að fólki sé sagt satt og rétt frá. Sex prósent er ekki mjög mikið en fimmtíu prósent er mjög mikið.
Hluti af kreppuástandi og kannski einn versti hluti hennar er að allt fjárstreymi í þjóðfélaginu minnkar. Það dregur meðvitað og ómeðvitað úr verslun og viðskiptum. Þannig hafa fyrirtækin minni peninga til að greiða laun. Það leiðir af sér að einhver leggja upp laupana og önnur draga saman seglin með því að segja upp fólki. Það magnar kreppuna enn frekar. Ég er búinn að taka meðvitaða ákvörðun um að magna upp kreppuna að óbreyttu. Það er ekki af tómri mannvonsku og óþjóðhollustu heldur af því ég ætla að reyna að bjarga mér og mínum. Það er hver sjálfum sér næstur í því ástandi sem framundan er.
Grundvallaratriði í þessu sambandi er tvöföldunartími lána. Þar er talan 70 lykiltala. Ef maður deilir vöxtum láns upp í 70 þá segir útkoman manni á hve mörgum árum höfuðstóll lánsins muni tvöfaldast að öðrum stærðum óbreyttum. Vextir verðtryggða lána á Íslandi eru samsettir af verðbótum annars vegar og raunvöxtum hins vegar. Verðbætur eiga að samsvara verðbólgu. Hún er nú um 16%. Þar ofan á koma að lágmarki 5% raunvextir sé talað um almenn húsnæðislán sem flestir hafa tekið. Þannig eru vextir verðtryggðra húsnæðislána sem stendur að lágmarki ekki undir 21%. Ef við deilum þessari tölu (21) upp í 70 er útkoman 3,3. Það segir okkur að höfuðstóll lánsins muni tvöfaldast á 3,3 árum. Eitthvað er borgað af því en afborganir vega mjög lítið af 40 ára láni þannig að raunveruleikinn er ekki langt frá þessari stærð. Alla vega er tvöföldunartíminn innan við 4 ár þegar tekið er mið af afborgunum. Ég er bara ekki búinn að reikna það nákvæmlega út. Tökum dæmi af fjölskyldu sem átti hús sem var verðmetið á 40 milljónir fyrr á þessu ári. Fjölskyldan skuldaði 16 milljónir í húsinu. Skuldaði sem sagt um 40% af verðmæti hússins og afborganir voru svo sem ekkert mál. Nú er allt gjörbreytt. Verðmæti hússins hefur fallið. Yfir höfuð spurning hvort það muni seljast á næstu misserum. Verðmæti þess mun örugglega falla niður í ca 30 milljónir þar til landið fer að rísa á nýjan leik. Spurning hvenær það verður. Nú ætlar maður svo sem að vona að verðbólgan lækki á næstu misserum, svo sannarlega. Frést hefur af því að fólk er farið að taka á sig beinar launalækkanir til að halda vinnunni. Þar fyrir utan verður veruleg kaupmáttarskerðing hjá almenningi vegna hruns krónunnar sem leiðir af sér gríðarlegar verðhækkanir. Annað er ómögulegt. Enda þótt maður verði að vona hið besta þá er nauðsynlegt að gera sér grein fyrir hvernig staðan væri ef þróunin væri á annan og verri veg. Miðað við óbreytt verðbólgu ástand væri 16 milljóna lán samkvæmt tvöföldunarreglunni komið í 32 milljónir eftir þrjú og hálft ár. Áætlaðar afborganir á sama tíma eru áætlaðar samtals um 3 - 3.5 milljónir. Ergó: Fjölskyldan ætti ekki neitt í húsinu eftir þennan tíma ef verðbólgan lækkar ekki.
Fyrir venjulegt fólk er helsta eign þeirra fólgin í íbúðarhúsnæðinu og þá skuldir sömuleiðis. Flestir skulda eitthvað í húsnæðinu, lán sem tekin hafa verið hjá Íbúðarlánasjóði, lífeyrissjóðum eða bönkum. Því er ekki hægt að gera skynsamlegri hluti við þá peninga sem menn eiga nú en að greiða niður lán af öllum mætti ef menn ætla að verja eigur sínar. Það ætla ég líka að gera. Það þýðir aftur á móti að maður kaupir minna en áður. Minna fer í föt, olíu, bækur, veitingahús (svo sem aldrei mikið) og ýmislegt annað sem maður hefur látið eftir sér en hefur svo sem ekki verið bráðnauðsynlegt. Það þýðir að öll þau fyrirtæki sem maður hefur átt viðskipti við fá minni peninga úr mínum vasa til að greiða laun og annan kostnað. Staða þeirra versnar þannig því miður en það er hver sjálfum sér næstur. Í þessari stöðu þarf að handstýra hlutum þannig að skaðinn dreifist en kerfið sé ekki þannig að sumir sleppi og hafi allt sitt á hreinu en aðrir séu ofurseldir þróuninni. Fólk hefur yfirleitt ekki valkost um hvort það kaupi sér íbúð eða ekki. Framboð af öðrum valkostum eru svo takmarkaðir hérlendis að það er hæpið að tala um leiguhúsnæði eða Búseta sem raunverulegan valkost. Þeir eru svo örlítill hluti af húsnæðismarkaðnum að það telur harla lítið fyrir allann almenning. Fyrst að lífeyrissjóðirnir töldu sig hafa efni á því að spila fjárhættuspil með lífeyri þjóðarinnar og tapa verulegum fjárhæðum á því spili, þá hafa þeir einnig efni á því að verðtrygging lána verði tekin úr sambandi þegar verðbólgan fer yfir ákveðin mörk. Sama gildir um Íbúðarlánasjóð og bankana. Þetta þýðir að það er verið að dreifa byrðunum á alla í stað þess að hluti þjóðarinnar verði eignalaus eða hættir að ráðstafa peningum út í hagkerfið vegna þess að það fer hver eyrir í að verja húsnæðið.
Gengislán eru öðruvísi en verðtryggð lán. Þau rjúka upp þegar gengi gjaldmiðilsins fellur en þau lækka aftur á móti jafnharðan ef krónan styrkist. Framtíðarþróun þeirra er því miklu sveiflukenndari en verðtryggðra lána sem hækka einungis en lækka aldrei nema sem svarar því sem borgað af þeim. Við getum fullyrt að gengistryggð lán munu aldrei lækka niður í svipaða upphæð og þegar þau voru tekin fyrir ári síðan eða þar áður því styrkur krónunnar var óraunhæfur vegna kengruglaðrar peningastefnu.
Af því að mönnum er svo gjarnt að nota myndmál á þessum tímum þá má jafna ástandinu þjóðarinnar við að skip sé komið upp í brimgarðinn er er ekki strandað. Sérhver skipstjóri með viti myndi taka sjálfstýringuna úr sambandi við slíkar aðstæður og nota handstýrið, vélina, gírinn, kúplinguna og öll önnur möguleg stjórntæki til að freista þess að ná að sígla út á kyrrari sjó. Menn keyra vélina jafnvel upp á rauða strikið því það er allt undir. Það þýðir ekki að segja að stjórntækin eigi að vera föst í þeirri stöðu sem dugði á stilltum sjó. Við erum í álíka stöðu. Því þýðir t.d. ekki að segja að verðtrygging lána sé heilög og við henni verði ekki hróflað á sama tíma og allur almenningur sér eignir sínar brenna upp. Hann freistar þess að bjara því sem bjargað verður, hættir að eyða peningum nema í brýnustu nauðþurftir til að geta borgað niður lánin og magnar þannig upp kreppuna.
Munið tvöföldunarregluna og reiknið út stöðu ykkar samkvæmt henni. Einfalt en segir mikið.
Fór út kl. 7.30 í morgun og tók Eiðistorgshringinn. Hlýtt en hvasst. Gott hlaup.
Stýrivextir voru hækkaðir á dögunum úr 12% í 18%. Þetta er 6 prósentustiga hækkun en 50 prósenta hækkun. Þegar vextir hækka úr 2% í 3% er það 50% hækkun en 1 prósentustigs hækkun. Það er ekki 1% hækkun. Orðið prósenta þýðir einn af hundraði. Prósentureikningur er einfaldur hlutfallareikningur til að geta sett stærðir í samhengi hverja við aðra. Þetta er grundvallaratriði. Maður heyrir trekk í trekk gamalgrónar raddir í útvarpinu tala um 6% hækkun stýrivaxta. Það er einfaldlega rangt. Stýrivextir hækkuðu um 50% þegar þeir hækkuðu úr 12% í 18%. Það veitti kannski ekki af því að fréttamenn færu af og til aðeins yfir fjórða heftið af reikningsbók Elíasar Bjarnasonar til að fríska þetta upp. Þegar grunnskólarnir öpuðu mengjafræðina eftir Svíum á vissu árabili þá komu flokkar unglinga út úr grunnskólum sem kunnu ekki að reikna. Hugarreiknigur var eins og stjarneðlisfræði í þeirra augum. Ég þekki það sjálfur persónulega að kennarar í Réttarholtsskóla vildu ekki kenna strákunum mínum og bekkjarfélögum þeirra þríliðu sem er gagnlegasta og praktiska reikniregla sem til er. Er það furða að sumir fréttamenn virðast ekki hafa hugmynd um hvað prósentureikningur er? Það skiptir máli að fólki sé sagt satt og rétt frá. Sex prósent er ekki mjög mikið en fimmtíu prósent er mjög mikið.
Hluti af kreppuástandi og kannski einn versti hluti hennar er að allt fjárstreymi í þjóðfélaginu minnkar. Það dregur meðvitað og ómeðvitað úr verslun og viðskiptum. Þannig hafa fyrirtækin minni peninga til að greiða laun. Það leiðir af sér að einhver leggja upp laupana og önnur draga saman seglin með því að segja upp fólki. Það magnar kreppuna enn frekar. Ég er búinn að taka meðvitaða ákvörðun um að magna upp kreppuna að óbreyttu. Það er ekki af tómri mannvonsku og óþjóðhollustu heldur af því ég ætla að reyna að bjarga mér og mínum. Það er hver sjálfum sér næstur í því ástandi sem framundan er.
Grundvallaratriði í þessu sambandi er tvöföldunartími lána. Þar er talan 70 lykiltala. Ef maður deilir vöxtum láns upp í 70 þá segir útkoman manni á hve mörgum árum höfuðstóll lánsins muni tvöfaldast að öðrum stærðum óbreyttum. Vextir verðtryggða lána á Íslandi eru samsettir af verðbótum annars vegar og raunvöxtum hins vegar. Verðbætur eiga að samsvara verðbólgu. Hún er nú um 16%. Þar ofan á koma að lágmarki 5% raunvextir sé talað um almenn húsnæðislán sem flestir hafa tekið. Þannig eru vextir verðtryggðra húsnæðislána sem stendur að lágmarki ekki undir 21%. Ef við deilum þessari tölu (21) upp í 70 er útkoman 3,3. Það segir okkur að höfuðstóll lánsins muni tvöfaldast á 3,3 árum. Eitthvað er borgað af því en afborganir vega mjög lítið af 40 ára láni þannig að raunveruleikinn er ekki langt frá þessari stærð. Alla vega er tvöföldunartíminn innan við 4 ár þegar tekið er mið af afborgunum. Ég er bara ekki búinn að reikna það nákvæmlega út. Tökum dæmi af fjölskyldu sem átti hús sem var verðmetið á 40 milljónir fyrr á þessu ári. Fjölskyldan skuldaði 16 milljónir í húsinu. Skuldaði sem sagt um 40% af verðmæti hússins og afborganir voru svo sem ekkert mál. Nú er allt gjörbreytt. Verðmæti hússins hefur fallið. Yfir höfuð spurning hvort það muni seljast á næstu misserum. Verðmæti þess mun örugglega falla niður í ca 30 milljónir þar til landið fer að rísa á nýjan leik. Spurning hvenær það verður. Nú ætlar maður svo sem að vona að verðbólgan lækki á næstu misserum, svo sannarlega. Frést hefur af því að fólk er farið að taka á sig beinar launalækkanir til að halda vinnunni. Þar fyrir utan verður veruleg kaupmáttarskerðing hjá almenningi vegna hruns krónunnar sem leiðir af sér gríðarlegar verðhækkanir. Annað er ómögulegt. Enda þótt maður verði að vona hið besta þá er nauðsynlegt að gera sér grein fyrir hvernig staðan væri ef þróunin væri á annan og verri veg. Miðað við óbreytt verðbólgu ástand væri 16 milljóna lán samkvæmt tvöföldunarreglunni komið í 32 milljónir eftir þrjú og hálft ár. Áætlaðar afborganir á sama tíma eru áætlaðar samtals um 3 - 3.5 milljónir. Ergó: Fjölskyldan ætti ekki neitt í húsinu eftir þennan tíma ef verðbólgan lækkar ekki.
Fyrir venjulegt fólk er helsta eign þeirra fólgin í íbúðarhúsnæðinu og þá skuldir sömuleiðis. Flestir skulda eitthvað í húsnæðinu, lán sem tekin hafa verið hjá Íbúðarlánasjóði, lífeyrissjóðum eða bönkum. Því er ekki hægt að gera skynsamlegri hluti við þá peninga sem menn eiga nú en að greiða niður lán af öllum mætti ef menn ætla að verja eigur sínar. Það ætla ég líka að gera. Það þýðir aftur á móti að maður kaupir minna en áður. Minna fer í föt, olíu, bækur, veitingahús (svo sem aldrei mikið) og ýmislegt annað sem maður hefur látið eftir sér en hefur svo sem ekki verið bráðnauðsynlegt. Það þýðir að öll þau fyrirtæki sem maður hefur átt viðskipti við fá minni peninga úr mínum vasa til að greiða laun og annan kostnað. Staða þeirra versnar þannig því miður en það er hver sjálfum sér næstur. Í þessari stöðu þarf að handstýra hlutum þannig að skaðinn dreifist en kerfið sé ekki þannig að sumir sleppi og hafi allt sitt á hreinu en aðrir séu ofurseldir þróuninni. Fólk hefur yfirleitt ekki valkost um hvort það kaupi sér íbúð eða ekki. Framboð af öðrum valkostum eru svo takmarkaðir hérlendis að það er hæpið að tala um leiguhúsnæði eða Búseta sem raunverulegan valkost. Þeir eru svo örlítill hluti af húsnæðismarkaðnum að það telur harla lítið fyrir allann almenning. Fyrst að lífeyrissjóðirnir töldu sig hafa efni á því að spila fjárhættuspil með lífeyri þjóðarinnar og tapa verulegum fjárhæðum á því spili, þá hafa þeir einnig efni á því að verðtrygging lána verði tekin úr sambandi þegar verðbólgan fer yfir ákveðin mörk. Sama gildir um Íbúðarlánasjóð og bankana. Þetta þýðir að það er verið að dreifa byrðunum á alla í stað þess að hluti þjóðarinnar verði eignalaus eða hættir að ráðstafa peningum út í hagkerfið vegna þess að það fer hver eyrir í að verja húsnæðið.
Gengislán eru öðruvísi en verðtryggð lán. Þau rjúka upp þegar gengi gjaldmiðilsins fellur en þau lækka aftur á móti jafnharðan ef krónan styrkist. Framtíðarþróun þeirra er því miklu sveiflukenndari en verðtryggðra lána sem hækka einungis en lækka aldrei nema sem svarar því sem borgað af þeim. Við getum fullyrt að gengistryggð lán munu aldrei lækka niður í svipaða upphæð og þegar þau voru tekin fyrir ári síðan eða þar áður því styrkur krónunnar var óraunhæfur vegna kengruglaðrar peningastefnu.
Af því að mönnum er svo gjarnt að nota myndmál á þessum tímum þá má jafna ástandinu þjóðarinnar við að skip sé komið upp í brimgarðinn er er ekki strandað. Sérhver skipstjóri með viti myndi taka sjálfstýringuna úr sambandi við slíkar aðstæður og nota handstýrið, vélina, gírinn, kúplinguna og öll önnur möguleg stjórntæki til að freista þess að ná að sígla út á kyrrari sjó. Menn keyra vélina jafnvel upp á rauða strikið því það er allt undir. Það þýðir ekki að segja að stjórntækin eigi að vera föst í þeirri stöðu sem dugði á stilltum sjó. Við erum í álíka stöðu. Því þýðir t.d. ekki að segja að verðtrygging lána sé heilög og við henni verði ekki hróflað á sama tíma og allur almenningur sér eignir sínar brenna upp. Hann freistar þess að bjara því sem bjargað verður, hættir að eyða peningum nema í brýnustu nauðþurftir til að geta borgað niður lánin og magnar þannig upp kreppuna.
Munið tvöföldunarregluna og reiknið út stöðu ykkar samkvæmt henni. Einfalt en segir mikið.
Fór út kl. 7.30 í morgun og tók Eiðistorgshringinn. Hlýtt en hvasst. Gott hlaup.
fimmtudagur, október 30, 2008
Við bjuggum í Fossvognum frá 1989 til 1994 eða í Huldulandinu nánar til tekið. Rétt fyrir neðan var lítill fótboltavöllur. Þar var gjarna hópur áhugasamra krakka í fótbolta. Einn nágranna okkar var kröftug stelpa sem spilaði alltaf fótbolta með strákunum. Hún og Sveinn spiluðu oft saman á móti öðrum en Jói var settur í markið því hann var minnstur og yngstur (3ja til 4ra ára). Síðan stofnuðu þau fótboltafélagið Minkarnir (FC Minks). Stelpan var fyrirliði. Það fer svo sem ekki sögum af afrekum þessa félags í fotbolta en það lifir enn í minningu þeirra sem voru félagar í þeim ágæta klúbbi. Ekki veit ég hvernig nafnið var til komið nema það getur verið að það setið í strákunum að í sumarfríi norður í Eyjafirði sáum við einu sinni mink í fjörunni sem dansaði minkadans að sögn þeirra. Það var mjög merkilegur atburður sem var lengi í minnum hafður. Seinna óx félagsmönnum FC Minks ásmegin og nafninu var breytt í Risaeðlurnar. Síðan fluttum við norður og FC Minks / Risaeðlurnar lagði upp laupana. Þegar árin liðu sáum við að stelpan hafði haldið sínu striki í fótboltanum, gengið í Val og stefndi hátt. Hún fór ung að spila með meistaraflokki og var síðan valin í landsliðið. Það var gaman að sjá fyrrverandi fyrirliða Minkanna í landsleiknum í kvöld. Tvö mörk steinlágu og fínn leikur hjá henni eins og hjá landsliðinu öllu.
Glæsilegur árangur hjá landsliðinu og það verður vafalaust gaman að sjá þær spila við bestu lið Evrópu næsta sumar. Mér finnst þessi árangur fyrst og fremst bera þess merki að Ísland stendur mörgum Evrópskum löndum framar hvað snertir jafnréttismál kynjanna. Stelpur fá æfingaaðstöðu eins og strákarnir, þær fá góða þjálfara og það eru gerðar kröfur til þeirra eins og strákanna. Það skilar árangri.
Ég fór út í Bónus í kvöld á hjólinu. Þegar ég var að læsa hjólinu við grindverkið hjá stæðinu fyrir fatlaða renndi bíll í stæðið. Ég renndi augunum á bílinn og sá að það var ekkert P merki í framrúðunni. Eitthvað hefur konan sem steig út verið svolítið skömmustuleg því hún spurði formálalaust: "Ætlarðu nokkuð að skamma mig?" "Nei", sagði ég, "En mér finnst þetta vera dálítil frekja því það er nóg til af bílastæðum" og fór svo inn. Útundan mér sá ég að hún fór inn í bílinn og færði hann í annað stæði!!
Ég heyrði í kunningja mínum í dag. Hann vinnur í banka. Hann sagði mér að lánafulltrúarnir / ráðgjafarnir hefðu verið á bónusum fyrir að ná að koma út lánum. Ef þeim tókst að telja unglingum trú um að það væri mjög skynsamlegt að hafa yfirdrátt, þá hækkuðu launin þeirra. Ef þeim tókst að telja einhverjum trú um að það væri mjög skynsamlegt að kaupa sér nýjan bíl á allt að 100% erlendum lánum þá hækkuðu launin þeirra. Ef þeim tókst að telja einhverjum trú um að það væri mjög skynsamlegt fyrir ungt fólk að skuldsetja sig yfir haus í íbúðarkaupum þá hækkuðu launin þeirra. Ef þeim tókst að berja í gegn að einhverju byggingarfyrirtækinu væri veitt risalán til að byggja enn eina blokkina þá hækkuðu launin þeirra rosalega. Hann sagði að það hefði ekkert verið við þetta lið ráðið. Mest megnis voru þetta krakkavitleysingar nýkomnir út úr viðskiptafræðinni sem ætluðu sér að verða rík á svipstundu og héldu að peningar yrðu til í bönkunum. Er það furða að svona rugl gæti ekki gengið endalaust þegar það viðgekkst einnig hjá toppunum?
Nú er samkvæmt fréttum verið að skera bankastarfsmenn niður úr snörunni ef þeir hafa keypt hlutabréf í bankanum með lánum sem þau ráða ekki við svo að þeir geti unnið í bankanum áfram. Hvaða rugl er þetta? Ef að almenningur, sem snýtir rauðu þessa dagana og næstu misserin, fær svona lagað framan í sig þá verður allt endanlega vitlaust.
Glæsilegur árangur hjá landsliðinu og það verður vafalaust gaman að sjá þær spila við bestu lið Evrópu næsta sumar. Mér finnst þessi árangur fyrst og fremst bera þess merki að Ísland stendur mörgum Evrópskum löndum framar hvað snertir jafnréttismál kynjanna. Stelpur fá æfingaaðstöðu eins og strákarnir, þær fá góða þjálfara og það eru gerðar kröfur til þeirra eins og strákanna. Það skilar árangri.
Ég fór út í Bónus í kvöld á hjólinu. Þegar ég var að læsa hjólinu við grindverkið hjá stæðinu fyrir fatlaða renndi bíll í stæðið. Ég renndi augunum á bílinn og sá að það var ekkert P merki í framrúðunni. Eitthvað hefur konan sem steig út verið svolítið skömmustuleg því hún spurði formálalaust: "Ætlarðu nokkuð að skamma mig?" "Nei", sagði ég, "En mér finnst þetta vera dálítil frekja því það er nóg til af bílastæðum" og fór svo inn. Útundan mér sá ég að hún fór inn í bílinn og færði hann í annað stæði!!
Ég heyrði í kunningja mínum í dag. Hann vinnur í banka. Hann sagði mér að lánafulltrúarnir / ráðgjafarnir hefðu verið á bónusum fyrir að ná að koma út lánum. Ef þeim tókst að telja unglingum trú um að það væri mjög skynsamlegt að hafa yfirdrátt, þá hækkuðu launin þeirra. Ef þeim tókst að telja einhverjum trú um að það væri mjög skynsamlegt að kaupa sér nýjan bíl á allt að 100% erlendum lánum þá hækkuðu launin þeirra. Ef þeim tókst að telja einhverjum trú um að það væri mjög skynsamlegt fyrir ungt fólk að skuldsetja sig yfir haus í íbúðarkaupum þá hækkuðu launin þeirra. Ef þeim tókst að berja í gegn að einhverju byggingarfyrirtækinu væri veitt risalán til að byggja enn eina blokkina þá hækkuðu launin þeirra rosalega. Hann sagði að það hefði ekkert verið við þetta lið ráðið. Mest megnis voru þetta krakkavitleysingar nýkomnir út úr viðskiptafræðinni sem ætluðu sér að verða rík á svipstundu og héldu að peningar yrðu til í bönkunum. Er það furða að svona rugl gæti ekki gengið endalaust þegar það viðgekkst einnig hjá toppunum?
Nú er samkvæmt fréttum verið að skera bankastarfsmenn niður úr snörunni ef þeir hafa keypt hlutabréf í bankanum með lánum sem þau ráða ekki við svo að þeir geti unnið í bankanum áfram. Hvaða rugl er þetta? Ef að almenningur, sem snýtir rauðu þessa dagana og næstu misserin, fær svona lagað framan í sig þá verður allt endanlega vitlaust.
miðvikudagur, október 29, 2008
Kondis.no birtir í dag yfirlit um þátttöku norðmanna í klassískum ultrahlaupum. Það er í sjálfu sér erfitt að skilgreina hvað er klassískt ultrahlaup. Flestir eru sammála um að eftirtalin hlaup séu klassísk:
Comerades 87 - 89 km Suður Afríka
London - Brighton 86 - 89 km Bretland
Western States 160 km Kalifornía USA
Spartathlon 246 km Grikkland
Comerades er fjölmennasta ultrahlaup í heimi. Það var fyrst hlaupið árið 1921. London - Brighton er elsta ultrahlaup í heimi. Það varð til vegna veðmáls árið 1839. Frá og með árinu 1951 hefur það verið haldið árlega að mestu leyti.
Western States er fyrsta 100 mílna hlaupið sem varð til fyrir tilviljun og var fyrst hlaupið árið 1977.
Spartathlon er hámark ultrahlaupanna í heiminum. Það byggir á 2500 ára grískri sögu og var fyrst hlaupið árið 1983.
Fimm norðmenn hafa hlaupið London - Brighton. Einn Íslendingur hefur hlaupið þetta hlaup, Ágúst Kvaran.
Tíu norðmenn hafa hlaupið Comerades. Þrír íslendingar hafa hlaupið þetta hlaup, Eiður S. Aðalgeirsson tvisvar, Erla Bolladóttir og Ágúst Kvaran.
Fjórir norðmenn hafa hlaupið Western States. Undirritaður hljóp þetta hlaup árið 2005.
Sex norðmenn hafa hlaupið Spartathlon (þar af Eiolf sex sinnum). Undirritaður hljóp þetta hlaup í haust.
Tveir norðmenn hafa hlaupið tvenn þessara hlaupa (Geir Frykholm hefur lokið London - Brighton og Spartathlon og Eiolf Eivindsen hefur lokið Western States og Spartathlon). Við Ágúst höfum einnig hlaupið tvenn þessara hlaupa, Ágúst hefur hlaupið London - Brighton og Comerades og ég hef hlaupið Western States og Spartathlon. Gaman væri að klára þessa seríu, þau tvö erfiðustu eru að baki. Við erum fjórir norðurlandabúar sem höfum hlaupið Western States og Spartathlon. Kim Rasmussen Danmörku, Eiolf Eivindssen Noregi, Kjell Ove Skoglund Svíþjóð og undirritaður. Samkvæmt mínum bestu heimildum eru það innan við tuttugu manns (15 - 16) í heiminum sem hafa hlaupið bæði Western States og Spartathlon.
Sterling er farið á hausinn. Það kemur í sjálfu sér ekki á óvart. Það var svona hringrásarfyrirtæki. Svona er ferillinn:
1. Pálmi kaupir Sterling á 4 milljarða þegar danir töldu það gjaldþrota.
2. Pálmi selur Sterling til FL group á 15 milljarða. Veðhæfni eykst svo og lántökumöguleikar. Pálmi græðir vel á því að kaupa og selja.
3. FL group selur fyrirtækið á 20 milljarða til Northern Holdning sem er í eigu FL group, Pálma og Stoða. Veðhæfni eykst enn og hægt að taka enn meiri lán. FL group græðir vel á viðskiptunum.
4. Stering er selt til Pálma, kaupverð ekki gefið upp. Fyrirtækið komið á upphafsreit og fer á hausinn. Að sögn fyrst og fremst vegna þess hve íslendingar hafa slæmt orð á sér í viðskiptum erlendis.
Það væri gaman að vita hvaða banki lánaði peninga til að halda þessari mjólkurkú gangandi. Hún mjólkaði vel á meðan hún lifði.
Comerades 87 - 89 km Suður Afríka
London - Brighton 86 - 89 km Bretland
Western States 160 km Kalifornía USA
Spartathlon 246 km Grikkland
Comerades er fjölmennasta ultrahlaup í heimi. Það var fyrst hlaupið árið 1921. London - Brighton er elsta ultrahlaup í heimi. Það varð til vegna veðmáls árið 1839. Frá og með árinu 1951 hefur það verið haldið árlega að mestu leyti.
Western States er fyrsta 100 mílna hlaupið sem varð til fyrir tilviljun og var fyrst hlaupið árið 1977.
Spartathlon er hámark ultrahlaupanna í heiminum. Það byggir á 2500 ára grískri sögu og var fyrst hlaupið árið 1983.
Fimm norðmenn hafa hlaupið London - Brighton. Einn Íslendingur hefur hlaupið þetta hlaup, Ágúst Kvaran.
Tíu norðmenn hafa hlaupið Comerades. Þrír íslendingar hafa hlaupið þetta hlaup, Eiður S. Aðalgeirsson tvisvar, Erla Bolladóttir og Ágúst Kvaran.
Fjórir norðmenn hafa hlaupið Western States. Undirritaður hljóp þetta hlaup árið 2005.
Sex norðmenn hafa hlaupið Spartathlon (þar af Eiolf sex sinnum). Undirritaður hljóp þetta hlaup í haust.
Tveir norðmenn hafa hlaupið tvenn þessara hlaupa (Geir Frykholm hefur lokið London - Brighton og Spartathlon og Eiolf Eivindsen hefur lokið Western States og Spartathlon). Við Ágúst höfum einnig hlaupið tvenn þessara hlaupa, Ágúst hefur hlaupið London - Brighton og Comerades og ég hef hlaupið Western States og Spartathlon. Gaman væri að klára þessa seríu, þau tvö erfiðustu eru að baki. Við erum fjórir norðurlandabúar sem höfum hlaupið Western States og Spartathlon. Kim Rasmussen Danmörku, Eiolf Eivindssen Noregi, Kjell Ove Skoglund Svíþjóð og undirritaður. Samkvæmt mínum bestu heimildum eru það innan við tuttugu manns (15 - 16) í heiminum sem hafa hlaupið bæði Western States og Spartathlon.
Sterling er farið á hausinn. Það kemur í sjálfu sér ekki á óvart. Það var svona hringrásarfyrirtæki. Svona er ferillinn:
1. Pálmi kaupir Sterling á 4 milljarða þegar danir töldu það gjaldþrota.
2. Pálmi selur Sterling til FL group á 15 milljarða. Veðhæfni eykst svo og lántökumöguleikar. Pálmi græðir vel á því að kaupa og selja.
3. FL group selur fyrirtækið á 20 milljarða til Northern Holdning sem er í eigu FL group, Pálma og Stoða. Veðhæfni eykst enn og hægt að taka enn meiri lán. FL group græðir vel á viðskiptunum.
4. Stering er selt til Pálma, kaupverð ekki gefið upp. Fyrirtækið komið á upphafsreit og fer á hausinn. Að sögn fyrst og fremst vegna þess hve íslendingar hafa slæmt orð á sér í viðskiptum erlendis.
Það væri gaman að vita hvaða banki lánaði peninga til að halda þessari mjólkurkú gangandi. Hún mjólkaði vel á meðan hún lifði.
þriðjudagur, október 28, 2008
Mér finnst töff hjá Færeyingum að stíga fram og lýsa því yfir að þeir séu reiðubúnir að lána okkur dálítinn slant. Bæði er þetta vinarbragð í neyð okkar en einnig að það er rétt hjá þeim að litli bróðir sé ekki dauður úr öllum æðum og geti stutt við þann stærri. Það væri gaman ef einhver myndi rifja það upp hvað við gerðum þegar Færeyingar áttu í sem mestum erfiðleikum. Var það kannski ekki svo mikið? Skulum heldur ekki gleyma því hvenig þeir brugðust við þegar snjófljóðin féllu á Súðavík og Flateyri árið 1995. Þeir eru sannir höfðingjar.
Mér finnst að þeir sem fárast sem mest út af hækkun stýrivaxta skuldi okkur óbreyttum það að koma með annan valkost. Hvað er annað að gera í stöðunni? Ef stýrivextir hefðu ekki verið hækkaðir hefði krónan að öllum líkindum hrunið enn meir og þykir flestum nóg um. Krónan hefur fallið yfir 80% frá áramótum þegar tekið er mið af evru, dollar og jeni Ætli þeim sem skulda í erlendum gjaldmiðlum þyki ekki nóg um. Áhrif af hækkun stýrivaxta eru lengur að koma fram gagnvart þeim sem skulda i íslenskum krónunni. Menn mega ekki gleyma því að við eigum engan góðan valkost í stöðunni, einungis slæma. Þetta heitir að vera í kastþröng.
Það er ótrúlega gott að fara út að hlaupa í birtingu. Logn, heiðskýr himinn og kalt. Bara spurning um að klæða sig vel. Miklu betra en að hlaupa í miklum hita.
Mér finnst að þeir sem fárast sem mest út af hækkun stýrivaxta skuldi okkur óbreyttum það að koma með annan valkost. Hvað er annað að gera í stöðunni? Ef stýrivextir hefðu ekki verið hækkaðir hefði krónan að öllum líkindum hrunið enn meir og þykir flestum nóg um. Krónan hefur fallið yfir 80% frá áramótum þegar tekið er mið af evru, dollar og jeni Ætli þeim sem skulda í erlendum gjaldmiðlum þyki ekki nóg um. Áhrif af hækkun stýrivaxta eru lengur að koma fram gagnvart þeim sem skulda i íslenskum krónunni. Menn mega ekki gleyma því að við eigum engan góðan valkost í stöðunni, einungis slæma. Þetta heitir að vera í kastþröng.
Það er ótrúlega gott að fara út að hlaupa í birtingu. Logn, heiðskýr himinn og kalt. Bara spurning um að klæða sig vel. Miklu betra en að hlaupa í miklum hita.
mánudagur, október 27, 2008
Ég horfði á viðtalið við Björgúlf Thor á Stöð 2 áfram. Nú veit maður ekkert um hver hefur rétt fyrir um atburðarásina helgina sem Landsbankinn var tekinn yfir. Björgúlfur segir eitt en Seðlabankinn annað. Úr þessu verður vafalaust hægt að skera með því að leita til forsvarsmanns enska fjármálaeftirlitsins sem átti að hafa verið ræstur út á sunnudegi. Hitt er rétt sem Björgúlfur segir að hann í fyrsta lagi auðgaðist erlendis eða nánar til tekið í Rússlandi. Í öðru lagi er það rétt að hann keypti Actavis fyrir um einu og hálfu ári síðan fyrir gríðarlega fjármuni og borgaði andvirðið út í evrum. Það veit ég því ág átti smá upphæð í Actavis (150 þúsund kall) og fékk það greitt á gengi dagsins inn í reikning í Landsbankanum. Þar lágu þessir peningar í rúmt ár og ávöxtuðu sig vel. Þetta er dálítið annað cv en Hannes Smárason hefur en það var einnig viðtal við hann á Stöð 2 í kvöld. Ég held að uppbygging á þjóðfélaginu sé betur komin án hans heldur en með hans atbeina. Þessum Hringrásarmönnum er hvergi treystandi þar sem peningar eru annars vegar.
Leiðarahöfundur Fréttablaðsins fer mikinn á laugardaginn og fjasar um að "við" höfum gert hitt og "við" höfum gert þetta sem hafi leitt af sér að allt hafi farið á verri veg í þjóðfélaginu. Ég veit ekki hvaða "við" hann er að tala um sem meinta óráðsíupésa. Ég keyri um á 16 ára gömlum bíl og við eigum 13 ára gamlan tjaldvagn sem dugar bara ágætlega. Ég á góðar myndavélar með linsum en hins vegar engan flatskjá. Kannski hefur það hjálpað til við að setja landið á hausinn. Hins vegar hjöfum "við" ekki gleymt því að það tókst með naumindum að bjarga því fyrir góðu ári síðan að orkulindir Reykvíkinga væru færðar í hendur útrásarjöfranna og "við" höfum heldur ekki gleymt því hverjir fóru þar fremstir í flokki.
Eitt af því góða fólki sem maður hefur kynnst gegnum hlaupin eru hjónin Áslaug og Kári. Þau eru jafngömul mér. Kári er góður hlaupari og Áslaug vitaskuld líka. Mér tókst einu sinni að sigra hann í 10 k hlaupi en þá var hann hálf lasinn. Fyrir fjórum árum síðan tóku þau ákvörðun um að selja allt sitt, kaupa skútu og leggjast í víking. Síðan hafa þau siglt um heimsins höf meðal framandi þjóða, lært ný tungumál, kynnst framandi menningu og lent í ótal ævintýrum. Þau byrjuðu siglinguna við Mið Ameríku, héldu þaðan yfir Kyrrahaf til keyrrahafseyja, til Eyjaálfu og síðan austur á bóginn. Nú eru þau við Tæland. Slóðin á bloggið hjá þeim er hér til hægri handar á síðunni. Magnað þegar fólk söðlar svona algerlega um og kastar sér út í óvissuna. Það gerist ekkert nema að láta reyna á það.
Fyri helgina var kosið um forsetaembættið hjá ASÍ. Karl og kona voru í framboði. Karlinn var kosinn. Ekkert hefur heyrst í jafnréttissinnum eða feministum um að þarna hafi jafnréttisbaráttan fengið stórt bakslag þar sem launþegahreyfingin hafi misst af tækifæri til að kjósa konu í fyrsta sinn sem forseta samtakanna. Öðruvísi mér áður brá. Tek fram að ég hef enga skoðun á því hvor frambjóðandinn sé hæfari til embættisins. Það er ekki minn tebolli.
Leiðarahöfundur Fréttablaðsins fer mikinn á laugardaginn og fjasar um að "við" höfum gert hitt og "við" höfum gert þetta sem hafi leitt af sér að allt hafi farið á verri veg í þjóðfélaginu. Ég veit ekki hvaða "við" hann er að tala um sem meinta óráðsíupésa. Ég keyri um á 16 ára gömlum bíl og við eigum 13 ára gamlan tjaldvagn sem dugar bara ágætlega. Ég á góðar myndavélar með linsum en hins vegar engan flatskjá. Kannski hefur það hjálpað til við að setja landið á hausinn. Hins vegar hjöfum "við" ekki gleymt því að það tókst með naumindum að bjarga því fyrir góðu ári síðan að orkulindir Reykvíkinga væru færðar í hendur útrásarjöfranna og "við" höfum heldur ekki gleymt því hverjir fóru þar fremstir í flokki.
Eitt af því góða fólki sem maður hefur kynnst gegnum hlaupin eru hjónin Áslaug og Kári. Þau eru jafngömul mér. Kári er góður hlaupari og Áslaug vitaskuld líka. Mér tókst einu sinni að sigra hann í 10 k hlaupi en þá var hann hálf lasinn. Fyrir fjórum árum síðan tóku þau ákvörðun um að selja allt sitt, kaupa skútu og leggjast í víking. Síðan hafa þau siglt um heimsins höf meðal framandi þjóða, lært ný tungumál, kynnst framandi menningu og lent í ótal ævintýrum. Þau byrjuðu siglinguna við Mið Ameríku, héldu þaðan yfir Kyrrahaf til keyrrahafseyja, til Eyjaálfu og síðan austur á bóginn. Nú eru þau við Tæland. Slóðin á bloggið hjá þeim er hér til hægri handar á síðunni. Magnað þegar fólk söðlar svona algerlega um og kastar sér út í óvissuna. Það gerist ekkert nema að láta reyna á það.
Fyri helgina var kosið um forsetaembættið hjá ASÍ. Karl og kona voru í framboði. Karlinn var kosinn. Ekkert hefur heyrst í jafnréttissinnum eða feministum um að þarna hafi jafnréttisbaráttan fengið stórt bakslag þar sem launþegahreyfingin hafi misst af tækifæri til að kjósa konu í fyrsta sinn sem forseta samtakanna. Öðruvísi mér áður brá. Tek fram að ég hef enga skoðun á því hvor frambjóðandinn sé hæfari til embættisins. Það er ekki minn tebolli.
Gerast áskrifandi að:
Færslur (Atom)
