Virðing Alþingis hefur verið nokkuð til umræðu að undanförnu sem og áður. Líklega hefur Alþingi þó sjaldan haft lægri sess í hugum almennings en um þessar mundir eftir því sem skoðanakannanir sýna. Kemur þar ýmislegt til. Ómálefnalegar og ófaglegar umræður valda þar oft á tíðum miklu um. Nú þekkir maður vitaskuld ekki nógu mikið inn á margt það sem fjallað er um á Alþingi en sumt reynir maður að kynna sér og hafa skoðun á. Eitt af því eru sjávarútvegsmál. Það er ekki vegna þess að ég hafi þar einhverra hagsmuna að gæta, hafi í huga að komast inn í strandveiðar eða sé svefnlaus yfir því að þjóðin fái ekki nógu mikið í vasann af þjóðareigninni eins og margir virðast vera. Í mínum huga skiptir hins vegar höfuð máli að fjallað sé um málefni sjávarútvegsins af virðingu, þekkingu og fagmennsku því greinin er ein af þremur mikilvægustu atvinnuvegum þjóðarinnar. Hinir tveir eru stóriðja og ferðamannaiðnaður.
Ég sá nýlega á alþingisvefnum þingsályktunartillögu (68. mál) um að Alþingi álykti um að ríkisstjórninni sé falið að undirbúa þjóðaratkvæðagreiðslu um framtíð fiskveiðistjórnunar þar sem bornar verði upp grundvallarspurningar, m.a. um hvort eigi að taka upp nýtt fiskveiðistjórnunarkerfi, setja sérstakt stjórnarskrárákvæði um þjóðareign auðlindarinnar og innkalla aflaheimildir og endurúthluta þeim gegn gjaldi til þjóðarinnar.
Þjóðaratkvæðagreiðsla er stórt mál. Það er ekkert sem á að leika sér með. Þar verða valkostir að vera skýrir og afdráttarlausir svo hægt sé að taka efnislega afstöðu og eitthvað verði að marka niðurstöðuna. Í fyrrgreindri þingsályktunartillögu eru tilteknar fjórar spurningar:
1. Hvort taka eigi upp nýtt fiskveiðistjórnunarkerfi?
2. Hvort eigi að setja sérstakt stjórnarskrárákvæði um þjóðareign auðlindarinnar?
3. Hvort eigi að innkalla aflaheimildir?
4. Hvort eigi að endurúthluta þeim gegn gjaldi til þjóðarinnar?
Mér finnst þessi þingsályktunartillaga sem grundvöllur að þjóðaratkvæðagreiðslu vera gersamlega óskiljanleg og ónothæf. Skoðum það aðeins betur. Hvernig á að vera hægt að greiða þjóðaratkvæði um hvort eigi að taka upp nýtt fiskveiðistjórnunarkerfi. Á þetta að vera já og nei spurning? Ef niðurstaðan verður að já verði ofan á hvað tekur þá við? Bara eitthvað? Ef niðurstaðan verður nei verður þá engu breytt héðan af? Í slíkum málum hlýtur að þurfa að kjósa á milli tveggja skýrra valkosta en ekki bara um eitthvað út í loftið. Að mínu mati er gjörsamlega út í hött að láta fara fram þjóðaratkvæði um fiskveiðistjórnunarkerfið. Til þess er fiskveiðistjórnun alltof flókin og viðurhlutamikil. Alltof mikið er undir til að verjanlegt sé að láta málefni sjávarútvegsins verða að leiksoppi í einhverjum hráskinnaleik.
Er einhver nauðsyn á því að láta það fara í þjóðaratkvæði hvort eigi að setja sérstakt stjórnarskrárákvæði um þjóðareign auðlindarinnar? Hvað með aðrar auðlindir s.s. vatnsorkuna, hitaorkuna, vindorkuna, landnýtingu og ferðamannastaði. Eitt hlytur yfir allar auðlindir að ganga.
Hvernig er hægt að greiða þjóðaratkvæði um hvort eigi að innkalla allar aflaheimildir? Hvað ef svarið verður já? verða allar aflaheimildir innkallaðar? Hver er réttarstaða þeirra fyrirtækja sem höfðu keypt fyrrgreindar aflaheimildir? Verður ríkið þá skaðabótaskylt? Hver verða áhrifin á fyrirtækin sem hafa skuldbindingar við hina og þessa. Það hefur verið sagt að það skipti ekki máli þótt starfandi sjávarútvegsfyrirtæki verði gjaldþrota því það fari bara einhver annar að veiða fisk. Það getur vel verið en skuldir gömlu fyrirtækjanna hverfa ekki. Þær gufa ekki upp. Ef sjávarútvegsfyrirtæki landsins verða gjaldþrota í einu þá lendir skellurinn hvergi annarsstaðar nema á landsmönnum (almenningi) í gegnum hærri vexti hjá þeim lánastofnunum sem þurfa að sfskrifa lán sem þær héldu að væru nokkuð tryggar. Það er kannski bara í lagi að bankarnir fari líka á hausinn því það komi einhverjir aðrir í staðinn.
Hvernig er hægt að greiða þjóðaratkvæði um hvort eigi að endurúthluta auðlindum til þjóðarinnar gegn gjaldi? Í fyrsta lagi hvað þýðir það að endurúthluta auðlindum til þjóðarinnar gegn gjaldi? Ekki hef ég neinn áhuga á að fá úthlutað auðlind gegn gjaldi. Hvað á gjaldið að verða hátt?
Ég verð að segja það að hvað sem öllum málalengingum umræðum í þingsal líður þá finnst mér svona málatilbúnaður eins og felst í þessari þingsályktunartillögu ekki vera til þess fallin að auka virðingu Alþingis. Til þess er hún of ruglingsleg, ómarkviss og hroðvirknislega unnin. Líklega er þetta hluti af einhverjum pólitískum keiluleik svo hægt sé að segja við áhugasama að það hafi verið lögð fram þingsályktunartillaga um málið en vondu flokkarnir hafi sett fyrir hana fótinn.
sunnudagur, október 09, 2011
þriðjudagur, október 04, 2011
Við Haukur renndum vestur á Rauðasand á laugardaginn. Það fer hver að verða síðastur að draga þunga kerru vestur landleiðina þegar komið er fram í október ár hvert. Við fórum með stóran hluta af panelnum í húsið sem var eftir að koma vestur. Ferðin gekk vel og hvassviðrið sem var búið að spá lét ekki sjá sig en þó var vissulega drjúgur strekkingur á leiðinni. Haustlitirnir skörtuðu sínu fegursta í austursýslunni en maður hefði viljað hafa aðeins betri tíma til að taka myndir. Rétt sunnan við Bjarkalund sveif þessi myndarlegi örn yfir veginn. Ég hef ekki séð örn þar áður en það er náttúrulega ekki að marka. Maður er ekki á ferðinni þarna upp á hvern dag. Húsið heima var eins og skilið var við það í vor. Ólíkt hreinlegra er í kringum það eftir að ég girti það af í sumar. Skepnugreyin vildu safnast í skjólið þegar hvessti eða rigndi eins og eðlilegt er. Við gerðum ekkert á laugardagskvöldið annað en að bera viðinn í hús. Það var líka eins gott að ljúka því skömmu eftir að við lukum því fór að hellirigna og var stórrigning alla nóttina og fram undir hádegi morguninn eftir. Það flóðóx fljótt í öllum ám. Við kíktum út að Lambavatni um kvöldið í kvöldkaffi. Það er alltaf gaman að setjast við eldhúsborðið hjá gömlum kunningjum og rifja upp gamla tíma og gleymdar sögur. Af nógu er að taka í þeim efnum. Við sniðum efni og negldum á tvo veggi áður en við fórum af stað á sunnudaginn. Það var á nippunni að það væri hægt að saga úti en það bjargaðist. Eftir stuttan stans á Patró heldum við af stað sem leið lá suður. Á líklegum arnarslóðum sem ég vissi af sat einn eins og klettur rétt fyrir ofan veginn. Maður skilur harla vel að fólk vestra vilji ekki sætta sig við þá framtíðarsýn að landleiðin liggi yfir hálsana í framtíðinni. Það er á hreinu að það er sama hve góður vegur verður gerður yfir þá þá nær vegurinn aldrei upp úr óveðrum og ófærð. Óásættanlegt er á okkar tímum að aðalsamgönguæð héraðsins eigi að vera lögð þannig til allrar framtíðar.
Ég var eitt sinn viðstaddur þegar Göran Persson, þáverandi forsætisráðherra Svíþjóðar, hélt ræðu. Hann talaði blaðalaust í hátt í klukkutíma yfir 2500 manns, klæddur í gallabuxur og stutterma skyrtu sem var opin niður á bringu. Hann hélt óskiptri athygli allra allann tímann. Þannig eiga skipstjórar að vera. Mér kom þessi ræða í hug þegar ég opnaði fyrir útvarpið í gærkvöldi laust eftir klukkan 20:00.
Ég var eitt sinn viðstaddur þegar Göran Persson, þáverandi forsætisráðherra Svíþjóðar, hélt ræðu. Hann talaði blaðalaust í hátt í klukkutíma yfir 2500 manns, klæddur í gallabuxur og stutterma skyrtu sem var opin niður á bringu. Hann hélt óskiptri athygli allra allann tímann. Þannig eiga skipstjórar að vera. Mér kom þessi ræða í hug þegar ég opnaði fyrir útvarpið í gærkvöldi laust eftir klukkan 20:00.
laugardagur, september 24, 2011
Nú hef ég ekkert vit á fornleifum eða verndun fornminja. Það er eins gott að það komi fram í upphafi. Samt er eitt og annað sem vefst fyrir mér sem venjulegum manni sem les fréttir og fylgist með umræðunni í samfélaginu. Nú stendur yfir mikil umræða um byggingu svokallaðar Þorláksbúðar austur í Skálholti. Hin upprunalega Þorláksbúð var byggð 1527 eftir að kirkjan þar brann. Hún var að sögn notuð sem bráðabirgðaskýli fyrir eitt og annað og fékk svo loks nafnið Þorláksbúð. Samkvæmt fréttum er verið að reisa nýtt hús í mynd þess forna á gamla grunninum. Þarna er sem sagt verið að búa til fornminjar eða eftirlikingar af þeim. Gott og vel, það er bara allt í lagi ef einhver hefur áhuga á slíku.
Þegar hornhúsið á Lækjargötu og Austurstræti brann fyrir nokkrum árum töldu þeir sem vit höfðu á málinu að þarna hefðu mikil menningarverðmæti farið í súginn þegar gamla húsið brann. Það var reyndar heldur óhrálegur timburhjallur. Ákveðið var að húsið skyldi endurgert í sinni upprunalegu mynd. Svo var reist fínt hús sem líktist því gamla harla lítið en er í einhversskonar gömlum timburhúsastíl. Það fer ágætlega þarna á horninu og nýtist vonandi sem best. Þar er í sjálfu sér búið að búa til fornminjar eða byggja nýtt hús sem á að líta út eins og gamalt. Bara fínt.
Mér var sýnd gömul verbúð vestur á Látrum í sumar. Hún var þeirrar tegundar að hún var það breið að hún var með tvo mæniása. Það var sjaldgæft að verbúðir voru svo stórar. Veður og vindar hafa farið ómjúkum höndum um búðina gegnum árin. Fyrir þremur eða fjórum árum féll hún. Heimamenn höfðu hug á að leita að fjármagni til að endurgera búðina í sinni upprunalegu mynd en þá kom babb í bátinn. Menn að sunnan komu með gult merki á hæl sem stungið var í vegginn. Á merkinu stendur: Friðlýst. Þar sem þetta merki stendur á veggnum þá má ekki hreifa við einu eða neinu heldur eiga náttúruöflin að sjá um varðveislu búðarinnar inn í óráðna framtíð. Náttúran á að hafa sinn gang segja mennirnir að sunnan. Nú hélt ég að eldurinn væri hluti af náttúruöflunum þegar gamalt hús brennur í miðborg Reykjavíkur. Nei, þá þykir öllum sjálfsagt mál að byggja nýtt fornhús. Það má byggja ofan á og jarða gamlan húsgrunn austur í Skálholti með nýfornminjum. En það má ekki hreyfa við gömlu hrundu húsi vestur á Látrum og endurgera það í sinni upprunalegu mynd til að gefa komandi kynslóðum innsýn í hvernig stórar sjóbúðir voru settar upp snemma á síðustu öld. Rústin er friðlýst og friðlýst þýðir "Bannað að snerta". Í þessu dæmi er eitthvað sem ekki gengur upp.
Ég fór í bíó á þriðjudaginn og sá heimildarmyndina Jón og Séra Jón sem fjallar um Jón Ísleifsson, fyrrverandi prest í Árnesi í Trékyllisvík á Ströndum. Myndatökumaður hefur greinilega náð góðu sambandi við Jón og hefur komist mjög nálægt honum. Það má segja myndatökumanninum til mikils hróss að hann sést aldrei og heyrist aldrei í honum. Hann er laus við þann algenga óvana íslenskra þáttagerðarmanna að vera sífellt að troða sjálfum sér í mynd eða máli inn í þáttinn. Sem dæmi um það má nefna Ísþjóðina þar sem þáttagerðarmaðurinn er sífellt í mynd eða að koma spuringum sínum inn í þáttinn þrátt fyrir að það bæti hann ekkert. Ég mæli með myndinni um Jón. Hann er sérstakur og er vel að það skuli einhverjum hafa dottið í hug að kaman væri að gera mynd um kallinn. Það er svona svipað og þegar Friðrik Þór fór norður til Skagastrandar og tók hina óborganlegu mynd Kúrekar Norðursins um fyrstu kántríhátíðina á Skagaströnd. Myndin um Jón endar á því þegar prestur hefur hlaðið langan Landrover með dóti sínu og lætur úr hlaði, alfarinn eftir nokkur átök..
Þegar hornhúsið á Lækjargötu og Austurstræti brann fyrir nokkrum árum töldu þeir sem vit höfðu á málinu að þarna hefðu mikil menningarverðmæti farið í súginn þegar gamla húsið brann. Það var reyndar heldur óhrálegur timburhjallur. Ákveðið var að húsið skyldi endurgert í sinni upprunalegu mynd. Svo var reist fínt hús sem líktist því gamla harla lítið en er í einhversskonar gömlum timburhúsastíl. Það fer ágætlega þarna á horninu og nýtist vonandi sem best. Þar er í sjálfu sér búið að búa til fornminjar eða byggja nýtt hús sem á að líta út eins og gamalt. Bara fínt.
Mér var sýnd gömul verbúð vestur á Látrum í sumar. Hún var þeirrar tegundar að hún var það breið að hún var með tvo mæniása. Það var sjaldgæft að verbúðir voru svo stórar. Veður og vindar hafa farið ómjúkum höndum um búðina gegnum árin. Fyrir þremur eða fjórum árum féll hún. Heimamenn höfðu hug á að leita að fjármagni til að endurgera búðina í sinni upprunalegu mynd en þá kom babb í bátinn. Menn að sunnan komu með gult merki á hæl sem stungið var í vegginn. Á merkinu stendur: Friðlýst. Þar sem þetta merki stendur á veggnum þá má ekki hreifa við einu eða neinu heldur eiga náttúruöflin að sjá um varðveislu búðarinnar inn í óráðna framtíð. Náttúran á að hafa sinn gang segja mennirnir að sunnan. Nú hélt ég að eldurinn væri hluti af náttúruöflunum þegar gamalt hús brennur í miðborg Reykjavíkur. Nei, þá þykir öllum sjálfsagt mál að byggja nýtt fornhús. Það má byggja ofan á og jarða gamlan húsgrunn austur í Skálholti með nýfornminjum. En það má ekki hreyfa við gömlu hrundu húsi vestur á Látrum og endurgera það í sinni upprunalegu mynd til að gefa komandi kynslóðum innsýn í hvernig stórar sjóbúðir voru settar upp snemma á síðustu öld. Rústin er friðlýst og friðlýst þýðir "Bannað að snerta". Í þessu dæmi er eitthvað sem ekki gengur upp.
Ég fór í bíó á þriðjudaginn og sá heimildarmyndina Jón og Séra Jón sem fjallar um Jón Ísleifsson, fyrrverandi prest í Árnesi í Trékyllisvík á Ströndum. Myndatökumaður hefur greinilega náð góðu sambandi við Jón og hefur komist mjög nálægt honum. Það má segja myndatökumanninum til mikils hróss að hann sést aldrei og heyrist aldrei í honum. Hann er laus við þann algenga óvana íslenskra þáttagerðarmanna að vera sífellt að troða sjálfum sér í mynd eða máli inn í þáttinn. Sem dæmi um það má nefna Ísþjóðina þar sem þáttagerðarmaðurinn er sífellt í mynd eða að koma spuringum sínum inn í þáttinn þrátt fyrir að það bæti hann ekkert. Ég mæli með myndinni um Jón. Hann er sérstakur og er vel að það skuli einhverjum hafa dottið í hug að kaman væri að gera mynd um kallinn. Það er svona svipað og þegar Friðrik Þór fór norður til Skagastrandar og tók hina óborganlegu mynd Kúrekar Norðursins um fyrstu kántríhátíðina á Skagaströnd. Myndin um Jón endar á því þegar prestur hefur hlaðið langan Landrover með dóti sínu og lætur úr hlaði, alfarinn eftir nokkur átök..
sunnudagur, september 18, 2011
Það var athyglisvert viðtal á Sprengisadi í morgun við mann nokkurn sem heitir Erlendur Halldórsson að því mig minnir. Hann hefur unnið í tengslum við erlend verkefni á undanförnum 30 árum og þekkir því vel til veðra og vinda á Evrusvæðinu. Hann var mjög gagnrýninn á myntsamstarf ESB sem slíkt. Hann sagði að evran hefði verið stofnsett í upphafi vegna þess að stjórnmálamenn hefðu séð haft þá skoðun að ein mynt væri betri fyrir Evrópu en margar myntir. Ákvörðunin hefði verið keyrð í gegn af stjórnmálamönnum þrátt fyrir varnaðarorð fjölmargra hagfræðinga og fræðimanna. Þeir sögðu að hagkerfi Evrópskra landa væru alltof ólík til að þau gætu unnið eftir einu myntkerfi. Miklu nær hefði verið að þau lönd sem hefðu haft tiltölulega lík haglkerfi s.s. Þýskaland, Frakkland, Holland og Austurríki hefðu tekið sig saman um eina mynt í stað þess að þenja Evruna út um allar koppagrundir með að að sjónarmiði að stórt væri betra en smátt. Erlendur fullyrti einnig að efnahagsvandræði Spáns og Írland væru tilkomin vegna aðildar þeirra að myntsamstarfi ESB. Hin gríðarlega skuldsetning þessara landa væri m.a. tilkomin vegna oftrausts á myntsamstarfið og auðvelds aðgengis að fjármagni. Vandamál Grikklands er af öðrum toga. Finnar öfunda Svía nú af því að hafa sína eigin mynt sem gerir alla efnahagsstjórnun auðveldari.
Mér fannst þetta viðtal áhugavert vegna þess að hérlendis litast umræðan um aðildarumsókn af því að þeir sem ráða ferðinni hafa tekið afstöðu vegna þess að þeir hafa séð ljósið. Efnisleg umræða um kosti og galla myntsamstarfsins er fyrirferðarlítil. Hvernig væri staðan hérlendis í dag ef Ísland væri aðilar að myntsamstarfi Evrópu. Í mínum huga er niðurstaðan ljós á sumum sviðum. Atvinnuleysi væri t.d. miklu meira. Kaupmáttur væri síst meiri. Það er bara eins og staðan er innan Evrópusambandsins. Auðvitað er áhugavert að fylgjast með því sem er að gerast á þessum vettvangi á komandi misserum. Það verður að teljast hæpið að evran verði í óbreyttri mynd eftir allan þennan darraðadans.
Ég fór á bretti í World Class í morgun í fyrsta sinn í ár. Ég fæ frípláss hjá þeim út nóvember a.m.k. Það er fínt að fara að keyra sig í gang á nýjan leik.
Mér fannst þetta viðtal áhugavert vegna þess að hérlendis litast umræðan um aðildarumsókn af því að þeir sem ráða ferðinni hafa tekið afstöðu vegna þess að þeir hafa séð ljósið. Efnisleg umræða um kosti og galla myntsamstarfsins er fyrirferðarlítil. Hvernig væri staðan hérlendis í dag ef Ísland væri aðilar að myntsamstarfi Evrópu. Í mínum huga er niðurstaðan ljós á sumum sviðum. Atvinnuleysi væri t.d. miklu meira. Kaupmáttur væri síst meiri. Það er bara eins og staðan er innan Evrópusambandsins. Auðvitað er áhugavert að fylgjast með því sem er að gerast á þessum vettvangi á komandi misserum. Það verður að teljast hæpið að evran verði í óbreyttri mynd eftir allan þennan darraðadans.
Ég fór á bretti í World Class í morgun í fyrsta sinn í ár. Ég fæ frípláss hjá þeim út nóvember a.m.k. Það er fínt að fara að keyra sig í gang á nýjan leik.
Ég fór niður í FÍH salinn í kvöld. Þar var mættur Jón Kr. Ólafsson frá Bíldudal með sína árlegu hausttónleika ásamt vinum og vandamönnum. Jón er orðinn 71 árs en slær ekkert undan. Hann er alveg eins og hann hefur verið síðustu 30 árin og röddin er betri en nokkru sinni ef eitthvað er. Jón er sérstakur maður í þess orðs jákvæðu merkingu. Hann hefur haldið tryggð við sitt hemaþorp en er samt ekki síðri heimsborgari en margir þeirra sem víðar hafa farið. Jón er fínn. Tónleikarnir stóðu yfir í hátt á þrjá klukkutíma og hvergi slegið af. Þarna voru margir leiddir fram, klassískir söngvarar af ýmsum tegundum, Fjallabræður, dægurlagasöngvarar fornir og nýjir og síðan Bjarnason himself. "Er þetta ekki að verða búið Jón?" sagði Bjarnason þegar langt var liðið á tónleikana, "Ég er að verða of seinn að syngja í afmæli". Jóni brá ekki en sagði: "Hvurslagsfólk er þetta sem er á afmæli þegar klukkan orðin ellefu" Það er alltaf gaman að setjast niður kvöldstund og hlusta á vini Jóns Kr. syngja og skemmta sér og öðrum. Kallinn er engum líkur. Svo hittir maður alltaf einhverja kunnuga á svona samkomum sem er svona krydd á kökuna.
Ég er að verða góður í fætinum. Verkurinn minnkar dag frá degi. Ég reyni að teygja samviksusamlega og það hefur tvímælalaust áhrif. Þessi meiðsl eru ekkert annað en sjálfskaparvíti því ég hef verið of linur við að teygja á undanförnum misserum. Þetta er allt að koma og er í mikið góðu lagi.
Nú er farið að styttast í að Kári Steinn fari í sitt fullnaðarpróf. Berlínarmaraþonið er um næstu helgi. Það verður spennandi.
Ég er að verða góður í fætinum. Verkurinn minnkar dag frá degi. Ég reyni að teygja samviksusamlega og það hefur tvímælalaust áhrif. Þessi meiðsl eru ekkert annað en sjálfskaparvíti því ég hef verið of linur við að teygja á undanförnum misserum. Þetta er allt að koma og er í mikið góðu lagi.
Nú er farið að styttast í að Kári Steinn fari í sitt fullnaðarpróf. Berlínarmaraþonið er um næstu helgi. Það verður spennandi.
laugardagur, september 10, 2011
Ég fór til Vestmannaeyja í gær og kom aftur seinnipartinn í dag. Stjórn Sambands íslenskra sveitarfélaga fer einu sinni á ári út fyrir borgina með stjórnarfund og sviðsstjórarnir fylgja með. Nú voru það Vestmannaeyjar sól og blíðu. Að afloknum stjórnarfundi þá var farið í heimsókn á bæjarskrifstofurnar hvar Elliði bæjarstjóri og hans fólk tók á móti okkur af myndarskap.
Hann átti vart orð yfir að lýsa þeim umskiptum sem hafa orðið í Eyjum með tilkomu Landeyjarhafnar og breyttri siglingaleið. Það sem af er árinu hefur um 100.000 farþegum fleira komið til Eyja en þegar siglt var upp á gamla móðinn. Það sést líka í bænum, bæði á fjölda ferðamanna og fjölda verslana, matsölustaða og veitingahúsa.
Síðan skoðuðum við Vinnslustöðina. Það er gríðarlega öflugt matvælaframleiðslufyrirtæki sem er gaman að heimsækja. Í Vinnslustöðinni var verið að slíta humar, frysta makríl og salta stórþorsk. Fjöldi launaseðla í einum mánuði í ár hafði farið upp í 500. Vinnslustöðin veltir 80 milljónum EYRO á ári. Fyrir einungis átta árum seldu þeir allar afurðir sínar í gegnum SÍF en nú er þetta orðið markaðsdrifið fyrirtæki sem annast sölu sinna afurða sjálft. Þeir vinna afurðir fyrst og fremst af eigin skipum sem fiska kvótann eftir því sem þörf markaðarins er. Þeir sögðust ekki vilja fisk af strandveiðibátum til vinnslu, fyrst og fremst vegna þess að gæðin væru ekki nægjanlega mikil. Það er von að það sé brugðist við þegar forsvarsmenn fyrirtækja af þessum klassa sjá bátnum ruggað að misvitrum stjórnmálamönnum sem virðast ekki alltaf skilja samhengi hlutanna. Það ætti að vera hverjum manni ljóst að varanlegar breytingar í umhverfi fyrirtækja af þessum toga verður að vanda þannig að skaðinn af breytingunum verði ekki stærri en ábatinn. Það sem er sorglegast af öllu í umræðu liðinna mánuða og missera um sjávarútvegesmál er að Vinnslustöðin og önnur álíka fyrirætki sem hafa verið í veiðum og vinnslu sjávarafurða um áratuga skeið og ætla að vera það áfram er hallmælt sem Svarta Pétrunum í kerfinu í illsku út í þá sem eru búinir að selja sig út og horfnir. Reyndar er mörgum þeirra sem eru búnir að selja sig út úr kerfinu tvisvar eða þrisvar afhentur veiðiréttur á silfurfati fyrir ekki neitt í formi strandveiðiheimilda á sama tíma og þeir sem eru í kerfinu allt árið verða að kaupa kvótann ef þeir vilja styrkja stöðu sína. Þetta er náttúruleg ekki í lagi.
Af skoðunarferðinni um Vinnslustöðina var farið í siglingu kringum Heimaey. Hún tók góðan klukkutíma á alvöru hraðbát. Veðrið var orðið afargott, rjómablíða og bjart svo þetta var virkilega fínn túr. Um vköldið borðuðum við í Vinaminni, nýju veitingahúsi sem hefur sérhæft sig í að halda minningu gossins og þeirra breytinga sem það hafi á lofti. Áður en matur var borinn á borð þá sagði veitingakonan frá kvöldinu fyrir gosið og upplifuninni um nóttina þegar gosið hófst. Það var mjög áhrifaríkt. Mér er þessi tími í fersku minni því ég kom út í Eyjar viku af gosi og var þar í nokkra daga ásamt fleiri Hvanneyringum við að hreinsa vikur af húsþökum, sem fóru svo öll undir hraun um einum og hálfum mánuði síðar. Að afloknum mjög fínum kvöldverði þá sungu veitingahjónin fyrir okkur af stakri snilld. Þarna var svo setið og spjallað áfram en ég fór síðan snemma að sofa.
Vestmannahlaupið var í dag og það var tilvalið að taka þátt í því. Þátttakan fór fram út björtustu vonum heimamanna en um 280 manns tóku þátt í þessu fyrsta formlega götuhlaupi í Vestmannaeyjum í sól og blíðu. Ég hef ekki hlaupið neit að ráði síðan í Belfast upp úr miðjum júlí svo ég var ekki til neinna afreka. Brautin var skemmtileg en hunderfið. Það er bara svoleiðis. Það er engin braut eins og ekkert lögmál að þær eigi að vera marflatar. Fyrstu 6-7 km voru ekkert nema brekkur upp og niður en um 100 km hæðarmunur er á brautinni. Ég lauk hlaupinu á um 48 mín sem var bara eins og innistæða er fyrir. Þórólfur sigraði 10 km á rúmum 37 mín en Kári Steinn sigraði 1/2 maraþonið á 1.12 sem er frábær tími á erfiðri braut. Það er verðugt verkefni fyrir hlaupara komandi ára að slá þessi brautarmet. Gaman verður að fylgjast með Kára Stein í Berlín eftir um 1/2 mánuð.
Ég sé í fréttum að innanríkisráðherra hefur tekið ákvörðun um að stika framtíðarlandleiðina vestur á suðurfirði Vestfjarða yfir hálsana. Það er að mínu viti landversti valkosturinn. Hann er eitthvað að tala um jarðgöng í þessu sambandi en það veit það hver maður sem vill vita að það verða ekki boruð göng í gegnum þessa hálsa á næstu 10 árum að minnsta kosti. Vaðlaheiðargöng eru í undirbúningi, það er pressað á Oddskarðsgöng og göng úr Seyðisfirði suður á við. Síðan eru Vopnfirðingar miklir áhugamenn um jarðgöng yfir á Hérað og svo er byrjað að tala um nauðsyn á göngum úr Siglufirði yfir í Fljót eins og allir vissu að myndu koma samtímis upp í umræðuna eftir að Héðinsfjarðargöngum lyki. Ég hef ekki séð þetta kjarr í Teigsskógi en get ekki ímyndað mér að það sé slíkt djásn að við því megi ekki á nokkurn hátt hrófla. Besta lausnin er vafalaust tenging af Melanesinu yfir á Reykjanes við að Árbæ og slá þannig tvær eða þrjár flugur í einu höggi, tengja veginn á láglendi, opna fyrir möguleika á sjávarfallavirkjun og jafnvel fiskeldi inni í Þorskafirðinum. Nei, versti kosturinn er valinn. Hvað á það fólk að hugsa og segja sem málið varðar?
Hann átti vart orð yfir að lýsa þeim umskiptum sem hafa orðið í Eyjum með tilkomu Landeyjarhafnar og breyttri siglingaleið. Það sem af er árinu hefur um 100.000 farþegum fleira komið til Eyja en þegar siglt var upp á gamla móðinn. Það sést líka í bænum, bæði á fjölda ferðamanna og fjölda verslana, matsölustaða og veitingahúsa.
Síðan skoðuðum við Vinnslustöðina. Það er gríðarlega öflugt matvælaframleiðslufyrirtæki sem er gaman að heimsækja. Í Vinnslustöðinni var verið að slíta humar, frysta makríl og salta stórþorsk. Fjöldi launaseðla í einum mánuði í ár hafði farið upp í 500. Vinnslustöðin veltir 80 milljónum EYRO á ári. Fyrir einungis átta árum seldu þeir allar afurðir sínar í gegnum SÍF en nú er þetta orðið markaðsdrifið fyrirtæki sem annast sölu sinna afurða sjálft. Þeir vinna afurðir fyrst og fremst af eigin skipum sem fiska kvótann eftir því sem þörf markaðarins er. Þeir sögðust ekki vilja fisk af strandveiðibátum til vinnslu, fyrst og fremst vegna þess að gæðin væru ekki nægjanlega mikil. Það er von að það sé brugðist við þegar forsvarsmenn fyrirtækja af þessum klassa sjá bátnum ruggað að misvitrum stjórnmálamönnum sem virðast ekki alltaf skilja samhengi hlutanna. Það ætti að vera hverjum manni ljóst að varanlegar breytingar í umhverfi fyrirtækja af þessum toga verður að vanda þannig að skaðinn af breytingunum verði ekki stærri en ábatinn. Það sem er sorglegast af öllu í umræðu liðinna mánuða og missera um sjávarútvegesmál er að Vinnslustöðin og önnur álíka fyrirætki sem hafa verið í veiðum og vinnslu sjávarafurða um áratuga skeið og ætla að vera það áfram er hallmælt sem Svarta Pétrunum í kerfinu í illsku út í þá sem eru búinir að selja sig út og horfnir. Reyndar er mörgum þeirra sem eru búnir að selja sig út úr kerfinu tvisvar eða þrisvar afhentur veiðiréttur á silfurfati fyrir ekki neitt í formi strandveiðiheimilda á sama tíma og þeir sem eru í kerfinu allt árið verða að kaupa kvótann ef þeir vilja styrkja stöðu sína. Þetta er náttúruleg ekki í lagi.
Af skoðunarferðinni um Vinnslustöðina var farið í siglingu kringum Heimaey. Hún tók góðan klukkutíma á alvöru hraðbát. Veðrið var orðið afargott, rjómablíða og bjart svo þetta var virkilega fínn túr. Um vköldið borðuðum við í Vinaminni, nýju veitingahúsi sem hefur sérhæft sig í að halda minningu gossins og þeirra breytinga sem það hafi á lofti. Áður en matur var borinn á borð þá sagði veitingakonan frá kvöldinu fyrir gosið og upplifuninni um nóttina þegar gosið hófst. Það var mjög áhrifaríkt. Mér er þessi tími í fersku minni því ég kom út í Eyjar viku af gosi og var þar í nokkra daga ásamt fleiri Hvanneyringum við að hreinsa vikur af húsþökum, sem fóru svo öll undir hraun um einum og hálfum mánuði síðar. Að afloknum mjög fínum kvöldverði þá sungu veitingahjónin fyrir okkur af stakri snilld. Þarna var svo setið og spjallað áfram en ég fór síðan snemma að sofa.
Vestmannahlaupið var í dag og það var tilvalið að taka þátt í því. Þátttakan fór fram út björtustu vonum heimamanna en um 280 manns tóku þátt í þessu fyrsta formlega götuhlaupi í Vestmannaeyjum í sól og blíðu. Ég hef ekki hlaupið neit að ráði síðan í Belfast upp úr miðjum júlí svo ég var ekki til neinna afreka. Brautin var skemmtileg en hunderfið. Það er bara svoleiðis. Það er engin braut eins og ekkert lögmál að þær eigi að vera marflatar. Fyrstu 6-7 km voru ekkert nema brekkur upp og niður en um 100 km hæðarmunur er á brautinni. Ég lauk hlaupinu á um 48 mín sem var bara eins og innistæða er fyrir. Þórólfur sigraði 10 km á rúmum 37 mín en Kári Steinn sigraði 1/2 maraþonið á 1.12 sem er frábær tími á erfiðri braut. Það er verðugt verkefni fyrir hlaupara komandi ára að slá þessi brautarmet. Gaman verður að fylgjast með Kára Stein í Berlín eftir um 1/2 mánuð.
Ég sé í fréttum að innanríkisráðherra hefur tekið ákvörðun um að stika framtíðarlandleiðina vestur á suðurfirði Vestfjarða yfir hálsana. Það er að mínu viti landversti valkosturinn. Hann er eitthvað að tala um jarðgöng í þessu sambandi en það veit það hver maður sem vill vita að það verða ekki boruð göng í gegnum þessa hálsa á næstu 10 árum að minnsta kosti. Vaðlaheiðargöng eru í undirbúningi, það er pressað á Oddskarðsgöng og göng úr Seyðisfirði suður á við. Síðan eru Vopnfirðingar miklir áhugamenn um jarðgöng yfir á Hérað og svo er byrjað að tala um nauðsyn á göngum úr Siglufirði yfir í Fljót eins og allir vissu að myndu koma samtímis upp í umræðuna eftir að Héðinsfjarðargöngum lyki. Ég hef ekki séð þetta kjarr í Teigsskógi en get ekki ímyndað mér að það sé slíkt djásn að við því megi ekki á nokkurn hátt hrófla. Besta lausnin er vafalaust tenging af Melanesinu yfir á Reykjanes við að Árbæ og slá þannig tvær eða þrjár flugur í einu höggi, tengja veginn á láglendi, opna fyrir möguleika á sjávarfallavirkjun og jafnvel fiskeldi inni í Þorskafirðinum. Nei, versti kosturinn er valinn. Hvað á það fólk að hugsa og segja sem málið varðar?
miðvikudagur, september 07, 2011
Ég skrapp austur á Hvolsvöll á sunnudaginn. Ísólfur Gylfi, sveitarstjóri þar í sveit, bað mig að koma austur og halda fyrirlestur um hvernig fólk ætti að bera sig að þegar það færi að hefja reglubundið skokk eða hlaup. Sveitarfélagið stendur fyrir heilsuviku nú í vikunni og opnaði meðal annars heilsustíg í því tilefni. Þar er hægt að gera margs konar æfingar, teygjur, hopp og fleira sem tilheyrir. Það var vel mætt á fyrirlesturinn og fólkið áhugasamt. Það er alltaf gaman að gefa eitthvað af sér inn í hlauparasamfélagið og vonandi að þetta verði einhverjum hvatning að taka sér tak. Auðvitað er það dálítið átak að hefja reglubundna hreyfingu en það breytist fljótt yfir í að tilfinningin vegna aukinna lífsgæða víkur fyrir öðru.
Á leiðinni heim skrapp ég inn á Hafnarfjarðarafleggjarann og kíkti til berja. Ég hafi aldrei svipast eftir berjum þarna áður en það var svona reitingur. Ég týndi tæp tvö kíló með puttunum á réttum klukkutíma af ágætum bláberjum. Nú eru ber notuð út á morgunskattinn.
Ég er að snúa mér af stað aftur. Tognunin aftan í hægra lærinu er að láta undan. Ég hleyp svona annan hvern dag og ætla að auka rólega við álagið jafnhliða því sem ég reyni að teygja vel. Þá mjakast þetta. World Class hefur brugðist vel við enn einn ganginn og ég fæ að fara þar inn og æfa mér að kostnaðarlausu fram á veturinn.
Á leiðinni heim skrapp ég inn á Hafnarfjarðarafleggjarann og kíkti til berja. Ég hafi aldrei svipast eftir berjum þarna áður en það var svona reitingur. Ég týndi tæp tvö kíló með puttunum á réttum klukkutíma af ágætum bláberjum. Nú eru ber notuð út á morgunskattinn.
Ég er að snúa mér af stað aftur. Tognunin aftan í hægra lærinu er að láta undan. Ég hleyp svona annan hvern dag og ætla að auka rólega við álagið jafnhliða því sem ég reyni að teygja vel. Þá mjakast þetta. World Class hefur brugðist vel við enn einn ganginn og ég fæ að fara þar inn og æfa mér að kostnaðarlausu fram á veturinn.
mánudagur, september 05, 2011
Að undanförnu hefur átt sér stað allnokkur umræða um fyrirhuguð kaup kínverja nokkurs á jörðinni Grímsstaðir á fjöllum. Umræðan er eins og svo oft hún fer út og suður og magnið meir en gæðin. Margir sjá ekkert athugavert við það að erlendur aðili kaupi upp 0,3% af Íslandi. Þar á meðal má nefna bæði forsætisráðherra og forseta Íslands. Í því sambandi er mjög eðlilegt að spyrja: "Hvar eru mörkin?" Mega erlendir aðilar kaupa 1% af landinu, 10% eða 100%? "Hvar eru mörkin?" Þess þá heldur er nauðsynlegt að fá umræðu um slíka hluti þegar helstu ráðamenn þjóðarinnar tjá sig á þennan hátt. Forsetinn nefndi erlent eignarhald í Össuri og Marel til samanburðar. Eignarhald í fyrirtækjum eða fasteignum er ekki það sama og eignarhald í landi. Allt frá landnámi hefur landinu að mestu leyti verið skipt upp í bújarðir af eðlilegum ástæðum. Þar tók einn við af öðrum og ákveðið kerfi var í gangi öldum saman. Það gekk árekstralaust og menn byggðu upp ákveðið samhjálparkerfi um smalanir og aðrar skyldur og það var sett á fót ítala þar sem þurfti að takmarka beit. Á síðustu áratugum hefur þetta breyst. Aðgengi að landi er orðið verðmæti út af fyrir sig. Einstaklingar eru farnir að kaupa land í þeim tilgangi að eiga það út af fyrir sig. Það á bæði við um innlenda aðila og erlenda. Slík þróun kallar á skoðun á fyrri gildum og hefðum. Það getur orðið stórmál ef einstaklingar fara að takmarka umferð á gríðarstórum jörðum sem ná langt inn á hálendið. Í Noregi er við lýði ákveðin búsetuskylda á eignarhörðum. Þar er dálítið langt seilst en sama er, almannaréttinn verður að virða í þessu samhengi þar sem það á við.
Hvað kínverjann varðar þá er fyrsta spurningin, getum við keypt land eins og okkur sýnist í Kína? Ef eru takmarkanir á því þá er rétt að spyrja: "Hvers vegna?" Síðan má ekki gleyma því að íslenskt hagkerfi er svo örlítið að það bliknar í samanburði við þann mikla auð sem finnst á einstaklingshöndum erlendis. Íslendingar eru afar svag um þessar mundir fyrir því að vilja fá erlenda fjárfestingu inn í landið. Þeir þurfa að halda á erlendu fjármagni inn í landið. Væri ég kínverjinn þá myndi ég nota mér það fram í ystu æsar. Ef ég fengi að kaupa landið með ákveðnum skilyrðum sem myndu hindra á einhvern hátt möguleika mína til að nýta þá aðstöðu sem þar væri til staðar, þá myndi ég gera það að skilyrði fyrir því aukinni fjárfestingu að þessum skilyrðum yrði létt af. Asni hlaðinn gulli kemst inn um hvaða borgarhlið sem er. Kínverjar hugsa mjög langt fram í tímann og eru strategiskir. Þeir hafa keypt upp auðlindir í fjölmörgum Afríkulöndum þar sem stjórnkerfið er veikt og principin fá. Við erum á margan hátt ekkert sterkari á svellinu sem stendur. Í huga margra skiptir það eitt máli að fá peninga inn í landið. Afleiðingarnar skipta minna máli. Að bera saman fjárfestingu í landi og í húsi er náttúrulega fáránlegt. Hús er afskrifað en land ekki. Maður spyr sig af hverju er ekki nóg að fá leigulóð til næstu 100 ára fyrir hótelreksturinn go golfvöllinn uppi á Hólsfjöllum eða hangir eitthvað annað á spýtunni. Erlendir auðmenn eru ekki í neinni góðgerðastarfsemi. Allt tal um slíkt er vægt sagt fáránlegt en beinlínis hættulegt ef það kemur frá einhverum þeirra sem mikið eiga undir sér.
Hvað kínverjann varðar þá er fyrsta spurningin, getum við keypt land eins og okkur sýnist í Kína? Ef eru takmarkanir á því þá er rétt að spyrja: "Hvers vegna?" Síðan má ekki gleyma því að íslenskt hagkerfi er svo örlítið að það bliknar í samanburði við þann mikla auð sem finnst á einstaklingshöndum erlendis. Íslendingar eru afar svag um þessar mundir fyrir því að vilja fá erlenda fjárfestingu inn í landið. Þeir þurfa að halda á erlendu fjármagni inn í landið. Væri ég kínverjinn þá myndi ég nota mér það fram í ystu æsar. Ef ég fengi að kaupa landið með ákveðnum skilyrðum sem myndu hindra á einhvern hátt möguleika mína til að nýta þá aðstöðu sem þar væri til staðar, þá myndi ég gera það að skilyrði fyrir því aukinni fjárfestingu að þessum skilyrðum yrði létt af. Asni hlaðinn gulli kemst inn um hvaða borgarhlið sem er. Kínverjar hugsa mjög langt fram í tímann og eru strategiskir. Þeir hafa keypt upp auðlindir í fjölmörgum Afríkulöndum þar sem stjórnkerfið er veikt og principin fá. Við erum á margan hátt ekkert sterkari á svellinu sem stendur. Í huga margra skiptir það eitt máli að fá peninga inn í landið. Afleiðingarnar skipta minna máli. Að bera saman fjárfestingu í landi og í húsi er náttúrulega fáránlegt. Hús er afskrifað en land ekki. Maður spyr sig af hverju er ekki nóg að fá leigulóð til næstu 100 ára fyrir hótelreksturinn go golfvöllinn uppi á Hólsfjöllum eða hangir eitthvað annað á spýtunni. Erlendir auðmenn eru ekki í neinni góðgerðastarfsemi. Allt tal um slíkt er vægt sagt fáránlegt en beinlínis hættulegt ef það kemur frá einhverum þeirra sem mikið eiga undir sér.
föstudagur, september 02, 2011
Það var Merkigilsferð um síðustu helgi. Félagi Jói hefur síðustu fjögur ár staðið fyrir helgarferð norður í Merkigil í Austurdal í Skagafirði síðustu helgina í ágúst. Þar bjó Monika Helgadóttir með dæturnar sjö (og einn son) á síðustu öld. Hún giftist að Merkigili um 1925 og bjó þar fram á árið 1988 þear hún lést, 87 ára að aldri. Árið 1974 réðst Helgi Jónsson frá Herríðarhóli á Rangárvöllum til hennar sem vinnumaður og bjó hann á jörðinni fram til dauðadags í janúar 1997, þegar hann hrapaði til dauðs niður í Merkigilið.
Ég fór norður með Jóa og félögum í hitteðfyrra, hafði ekki tök á að fara í fyrra, en tók því fagnandi þegar Jói lét vita af því að fyrir höndum væri ferð norður í Merkigil. Vitaskuld er upplifunin alltaf mest að koma á þessan stað í fyrsta sinn. Þarna áttar maður sig svo vel áþví við hvaða aðstæður fók bjó við fyrr á árum. Einangrun bæjarins var ekki rofin fyrr en árið 1961 þegar áin var brúuð. Fram að því þurfti að sækja alla aðdrætti yfir gljúfrið sem liggur í fárra kílómetra fjarlægð til norðurs frá bænum. Íbúðarhúsið á Merkigili er ekkert venjulegt íbúðarhús á einhverri venjulegri jörð. Það er tvílyft með kjallara undir því að hluta til. Það er rúmgott bæði á jarðhæð og á lofthæðinni. Það sem gerir húsið sérstakt að dvelja í er að þarna fær maður tilfinningu fyrir því erfiði sem Monika og dæturnar þurftu að leggja á sig til að geta haldið heimili þarna. Allt efni í húsið (sement, járn, timbur, steypustyrktarjárn, gler, eldavél, baðkar, hurðir og annað sem nöfnum tjáir að nefna var flutt yfir gilið á hestum. Það var þvílíkt erfiði að hestarnir þoldu einungis tvær ferðir á dag. Möl og sandi sem þurfti í steypu og pússningu var mokað upp í poka hér og þar meðfram árfarveginum og flutt heim á hestum. Þannig mætti áfram telja. Sökum þessarar sögu er mun áhrifameira að dvelja í þessu húsi heldur en í einhverju öðru venjulegu húsi.
Við komum norður á föstudgaskvöldið. Ég var ekki kominn fyrr en langt gengið í eitt um nóttina þvþi ég sat ársþing samtaka sveitarfélaga á Norðurlandi vestra um daginn og var seinn fyrir. Við gegnum út að gilinu um morguninn í góðu veðri, tókum myndir og spjölluðum. Við þekktumst ekki allir áður en það skiptir ekki máli því við svona aðstæður hristast menn fljótt saman. Síðdegis fórum við inn að Ábæ og fórum síðan á kláfnum yfir að Skatastöðum þar sem Flúðasiglingar leggja upp í siglingar niður Jökulsá eystri. Um kvöldið borðuðum við sannkallaðan hátíðakvöldverð sem félagarnir hristu fram úr erminni á augabragði og drukkum göfug vín með. Við vorum snemma uppi á sunnudagsmorgun og vorum komnir af stað upp úr kl. sjö þvi við ætluðum að fara út í Drangey og þurftum því að vera komnir tímanlega norður að Reykjalaug á Reykjaströnd fyrir utan Sauðárkrók. Við lögðum af stað í góðviðri en smá rigningu. Þegar við komum út fyrir Sauðárkrók reif hann sig upp með suðvestan spænu. Við hittum þá sem eru í forsvari fyrir Drangeyjarferðum út við Reykjalaugina. Þá kom í ljós að við Viggó, sonur Jóns Drangeyjarjarls, höfðum setið hlið við hlið á fundinum í Reykjaskóla á föstudeginum. Þeir feðgar sögðu að í þessari átt og í svona hvössu væri ófært út í eyna því rokið stæði upp í víkina þar sem væri lent. Þó við kæmumst út væri ekki öruggt að það væri hægt að sækja okkur aftur. Því var hætt við allar Drangeyjarferðir að sinni og ekið sem leið lá suður. Fínni helgi var lokið og maður er strax farinn að vona að síðasta helgi í ágúst verði laus að ári.
Ég fór norður með Jóa og félögum í hitteðfyrra, hafði ekki tök á að fara í fyrra, en tók því fagnandi þegar Jói lét vita af því að fyrir höndum væri ferð norður í Merkigil. Vitaskuld er upplifunin alltaf mest að koma á þessan stað í fyrsta sinn. Þarna áttar maður sig svo vel áþví við hvaða aðstæður fók bjó við fyrr á árum. Einangrun bæjarins var ekki rofin fyrr en árið 1961 þegar áin var brúuð. Fram að því þurfti að sækja alla aðdrætti yfir gljúfrið sem liggur í fárra kílómetra fjarlægð til norðurs frá bænum. Íbúðarhúsið á Merkigili er ekkert venjulegt íbúðarhús á einhverri venjulegri jörð. Það er tvílyft með kjallara undir því að hluta til. Það er rúmgott bæði á jarðhæð og á lofthæðinni. Það sem gerir húsið sérstakt að dvelja í er að þarna fær maður tilfinningu fyrir því erfiði sem Monika og dæturnar þurftu að leggja á sig til að geta haldið heimili þarna. Allt efni í húsið (sement, járn, timbur, steypustyrktarjárn, gler, eldavél, baðkar, hurðir og annað sem nöfnum tjáir að nefna var flutt yfir gilið á hestum. Það var þvílíkt erfiði að hestarnir þoldu einungis tvær ferðir á dag. Möl og sandi sem þurfti í steypu og pússningu var mokað upp í poka hér og þar meðfram árfarveginum og flutt heim á hestum. Þannig mætti áfram telja. Sökum þessarar sögu er mun áhrifameira að dvelja í þessu húsi heldur en í einhverju öðru venjulegu húsi.
Við komum norður á föstudgaskvöldið. Ég var ekki kominn fyrr en langt gengið í eitt um nóttina þvþi ég sat ársþing samtaka sveitarfélaga á Norðurlandi vestra um daginn og var seinn fyrir. Við gegnum út að gilinu um morguninn í góðu veðri, tókum myndir og spjölluðum. Við þekktumst ekki allir áður en það skiptir ekki máli því við svona aðstæður hristast menn fljótt saman. Síðdegis fórum við inn að Ábæ og fórum síðan á kláfnum yfir að Skatastöðum þar sem Flúðasiglingar leggja upp í siglingar niður Jökulsá eystri. Um kvöldið borðuðum við sannkallaðan hátíðakvöldverð sem félagarnir hristu fram úr erminni á augabragði og drukkum göfug vín með. Við vorum snemma uppi á sunnudagsmorgun og vorum komnir af stað upp úr kl. sjö þvi við ætluðum að fara út í Drangey og þurftum því að vera komnir tímanlega norður að Reykjalaug á Reykjaströnd fyrir utan Sauðárkrók. Við lögðum af stað í góðviðri en smá rigningu. Þegar við komum út fyrir Sauðárkrók reif hann sig upp með suðvestan spænu. Við hittum þá sem eru í forsvari fyrir Drangeyjarferðum út við Reykjalaugina. Þá kom í ljós að við Viggó, sonur Jóns Drangeyjarjarls, höfðum setið hlið við hlið á fundinum í Reykjaskóla á föstudeginum. Þeir feðgar sögðu að í þessari átt og í svona hvössu væri ófært út í eyna því rokið stæði upp í víkina þar sem væri lent. Þó við kæmumst út væri ekki öruggt að það væri hægt að sækja okkur aftur. Því var hætt við allar Drangeyjarferðir að sinni og ekið sem leið lá suður. Fínni helgi var lokið og maður er strax farinn að vona að síðasta helgi í ágúst verði laus að ári.
fimmtudagur, september 01, 2011
Sighvatur Björgvinsson, fyrrverandi heilbrigðisráðherra, skrifar prýðilega grein í Fréttablaðið í dag, þar sem hann fjallar um hið fyrirhugaða hátæknisjúkrahús. Hann fjallar þar á einfaldan hátt um þau pótemkímtjöld sem hafa verið dregin upp í kringum þetta fyrirbæri. Það eru ekki til neinir peningar til eins eða neins á Íslandi í dag. Skorið er grimmt niður í heilbreigðisgeiranum og segja þeir sem til þekkja að þar sé komið langt fram fyrir eðlileg mörk. Læknar streyma úr landi til lengri eða skemmri dvalar. Vinnufélagi minn var fyrir skömmu í Lundi þar sem stjúpsonur hans er í framhaldsnámi í læknisfræði eins og fjölmargir aðrir íslenskir læknar. Enginn ætlar að koma heim að námi loknu í ástandið eins og það er. Þegar ég bjó úti í Uppsölum fyrir rúmum 30 árum var þar fjöldi lækna. Allir ætluðu að koma beint heim að námi loknu. Tímarnir eru breyttir hvað þetta varðar. Þegar yfirvofandi er lækaskortu í landinur þá er vaðið í að ráðstafa tugum milljarða í steinsteypu. Hvað kostar síðan að tækja nýja spitalann upp? Eru þeir peningar til? Byggingarformið er kapituli út af fyrir sig. Ég hef alltaf haldið að byggingarform spítala ætti að vera sem einfaldast, það sem mestu máli skipti hvað gerist inni í húsinu sem hýsir hann. Hinn nýji spítali virðist samanstanda af fjölmörgum húsum sem eru tengd saman á einn eða annan hátt. eitthvað kemur það til með að kosta og einhver tími fer í allar þessar milliferðir. Helsti kosturinn við bygginguna er sagður vera að það veitir byggingaiðnaðinum verkefni. Það er náttúrulega galin röksemd.
Umferðarmálin eru svo eitt enn. Það á að fjöldga starfsfólki á spítalanum um þriðjung frá því sem nú er. Verður til peningur til að borga því laun. Hann er ekki til í dag. Eðlilega óttast menn aukna umferð sem er nógu mikil í dag. Það segir sig sjálft að þegar svona fekna stórir vinnustaður er settur út undir jaðar á borginni með takmarkað aðgengi þá verður umferðin erfið ef ekki vandamál. Fyrst stefnt er að því að byggja sjúkrahúsið frá grunni ætti að velja því stað miðsvæðis og þar sem aðgengi er gott úr öllum áttum. Það þarf að hugsa til næstu 100 ára en ekki bara til næstu tveggja til þriggja ára. Í fréttum í kvöld kom fram að umferðarmálin yrðu leyst með bættum almenningssamgöngum og með því að kenna fólki að nota ekki einkabílinn. Þá veit maður það.
Almenningsíþróttadeild Víkings hélt fimm og tíu km hlaup í Fossvognum í kvöld. Það var fyrsta hlaup sem deildin heldur. Fyrirfram bjuggust þau við um 70-100 manns. Fljótlega kom í ljós að þau plön sprungu og ný voru sett. Þau sprungu líka og þegar yfir lauk tóku um 300 manns þátt í hlaupinu í ágætu veðri en smá vindi. Þetta sýnir bara hvað er að gerast í hlaupaheiminum. Heldur heimskuleg umfjöllun í Ríkissjónvarpinu nýlega um að vaxandi hlaupaáhugi væri nokkursskonar lífsgæðakapphlaup og að hlauparar myndu þurfa að láta skipta um liðkúlur í gríð og erg var út í hött. Æ fleiri skynja kosti hreifingar og útiveru fyrir utan þann ágæta félagsskap sem tengist hlaupunum.
Umferðarmálin eru svo eitt enn. Það á að fjöldga starfsfólki á spítalanum um þriðjung frá því sem nú er. Verður til peningur til að borga því laun. Hann er ekki til í dag. Eðlilega óttast menn aukna umferð sem er nógu mikil í dag. Það segir sig sjálft að þegar svona fekna stórir vinnustaður er settur út undir jaðar á borginni með takmarkað aðgengi þá verður umferðin erfið ef ekki vandamál. Fyrst stefnt er að því að byggja sjúkrahúsið frá grunni ætti að velja því stað miðsvæðis og þar sem aðgengi er gott úr öllum áttum. Það þarf að hugsa til næstu 100 ára en ekki bara til næstu tveggja til þriggja ára. Í fréttum í kvöld kom fram að umferðarmálin yrðu leyst með bættum almenningssamgöngum og með því að kenna fólki að nota ekki einkabílinn. Þá veit maður það.
Almenningsíþróttadeild Víkings hélt fimm og tíu km hlaup í Fossvognum í kvöld. Það var fyrsta hlaup sem deildin heldur. Fyrirfram bjuggust þau við um 70-100 manns. Fljótlega kom í ljós að þau plön sprungu og ný voru sett. Þau sprungu líka og þegar yfir lauk tóku um 300 manns þátt í hlaupinu í ágætu veðri en smá vindi. Þetta sýnir bara hvað er að gerast í hlaupaheiminum. Heldur heimskuleg umfjöllun í Ríkissjónvarpinu nýlega um að vaxandi hlaupaáhugi væri nokkursskonar lífsgæðakapphlaup og að hlauparar myndu þurfa að láta skipta um liðkúlur í gríð og erg var út í hött. Æ fleiri skynja kosti hreifingar og útiveru fyrir utan þann ágæta félagsskap sem tengist hlaupunum.
miðvikudagur, ágúst 31, 2011
þriðjudagur, ágúst 30, 2011
Þegar ég fer erlendis þá gríp ég oft með mér bók / bækur til að lesa í flugvélinni eða á kvöldin uppi á herbergi áður en maður fer að sofa. Það er fínt því þá nær maður að koast yfir bækur sem annar sliggja uppi í hillu ólesnar. Ég tók með mér út um daginn bókina "Maó´s Great Famine" eftir Frank Dikötter. Hún fjallar um þann ægilega tíma í stjórnartíma Maós þegar átti að framkvæma Stóra stökkið (The Great Leap Forward). Stóra stökkið snerist um það að Maó vildi sýna Sovétríkjunum og náttúrulega öllum heiminum hvert væri öflugasta kommúnistaríkið. Kína átti að fara fram úr Bretlandi sem stálframleiðsluríki á nokkrum árum og einnig átti að auka útflutning matvæla landbúnaðarafurða gríðarlega. Áætlunin "Stóra stökkið" stóð yfir á árunum 1958-1962. Á þeim árum er talið að um 45 milljónir Kínverja hafi látist beint og óbeint vegna áætlunarinnar. Þeir dóu af vinnuþrælkun, sjúkdómum vegna hungurs og þrældóms, gríðarlegur fjöldi var drepinn og að lokum dóu milljónir úr beinni hungursneyð. Heilum héröðum var lokað með hervaldi svo ekki myndu berast fréttir út af ástandinu. Á þessum tíma rak hver ruglákvörðunin yfir Kína á fætur annari sem átti rætur að rekja til meistarans sjálf. Eitt var að Maó vildi sýna Krústjoff hverjir væru færari í myndun samyrkjubúa, Kínverskir kommúnistar eða sovéskir. Í Sovétríkjunum hafði fólkið fengið að halda heimilum sínum en það var nú eitthvað annað í Kína. Í gríðarlega umfangsmiklum mæli var allt sem féll undir einkalíf lagt niður og allt fært yfir í samyrkjuna. Fólk mátti ekki einu sinni eiga hnífapör. Allir áttu að matast í matsal samyrkjubúsins. Allir áttu að fara að bræða járn í bakgarðabræðsluofnum. Allt járn sem fannst var sett í bræðsluna. Það átti að vera grunnur að mikilli aukninu á útflutningi járns. Útkoman var náttúrulega hörmuleg því gæðin voru svo léleg. Landbúnaðarframleiðsluna skyldi auka með gríðarlegum hraða til að geta margfaldað útflutning matvæla. Allt sem hönd á festi var mulið niður í áburð. Meir að segja peningshúsin voru tætt niður og sallanum dreift á akrana. Því meira magn af fræjum og áburði sem dreift var á akrana því meiri uppskera átti að skila sér. Það gekk náttúrulega ekki eftir. Þegar héröðin náðu ekki tilskilinni framleiðslu þá var farið að falsa framleiðslutölur. Ríkið tók engu að síður áætlað magn til útflutnings og þá var lítið eða ekkert eftir. Niðurstaðan var matvælaskortur og hungursneyð. Eitt sinn datt Maó í hug að láta drepa alla spörva því það lék grunur á að þeir ætu korn af ökrunum. Aðferðin var sú að það átti að halda þeim á flugi þar til þeir yrðu örmagna og dyttu niður. Þá voru þeir drepnir. Um langt skeið voru því allir landsmenn uppteknir út og suður við að fæla upp spörva. Seint um síðir áttuðu forystumenn kommúnistaflokksins sig á því að spörvarnir lifðu á skordýrum sem herjuðu á kornakrana. Þegar skordýrin fengu að vera í friði þá stórjókst skaðinn sem þau ullu. Þá loks létti spörvaofsóknum í Kínalandinu. Svona var allt hjá Maó á þessum tíma. Ýmsir jarðbundnir menn Liosaqui, Zhou Enlai og Peng Duhai áttuðu sig á ruglinu og reyndu að leiða forystunni fyrir sjónir hvaða ógöngur þeir voru að leiða þjóðina í. Þeir máttu þakka fyrir að halda lífinu. Þessi ósköp stóðu yfir í fjögur ár.
Mér finnst nauðsynlegt að lesa þessa sögu þegar mögulegt er, bæði til að skyggnast bak við tjöldin á þeirri dýrðargloríu sem búið var að byggja upp um Maó og er að nokkru leyti enn. Hann er náttúrulega einn stórvirkasti morðvargur sögunnar og má þakka fyrir að hann gerði ekki meir í þeim efnum. Á þingi kommúnistaflokka í Moskvu ræddi hann í fullri alvöru um að gera kjarnorkuárás á vesturveldin. Ef þriðjungur mannkyns myndi farast þá voru þó tveir þriðju eftir. Það væri mjög ásættanlegt að mati Maós því þessir tveir þriðju væru fljótir að fylla upp skörðin eftir þá sem hefðu drepist. Ég mæli með þessari bók við alla þá sem hafa áhuga á þessari sögu og þessum tíma. Til þess eru vítin að varast þau.
Talandi um kínverja, þá er það mitt mat að það sé óhreint mjöl í pokahorninu við kaup kínverjans á Grímsstöðum á Fjöllum. Það er þekkt af öllum sem vilja vita að kínverjar eru að kaupa upp náttúruauðlindir út um allan hinn vanþróaða heim. Túristahótel og golfvöllur sem kostar tugi milljarða er skrítin fjárfesting. Asni klyfjaður gulli kemst hinsvegar inn um hvaða borgarhlið sem er. Hér er annað hvort spurning um að tryggja sér aðgengi að náttúruauðlindum s.s. vatni til framtíðar eða aðstöðu vegna norðursiglingaleiðarinnar. Margir segja: Hvað má kínverjinn ekki kaupa eina jörð? Hvað ef kínverjinn vil kaupa 10 jarðir, 100 eða 1000? Það verður að hugsa svona mál í principum en ekki út frá sjónarmiðum sem ná bara til næstu magafylli. Danir eru búnir að stoppa kaup Þjóðverja á sumarbústöðum og sumarbústaðalöndum.
Ég heyrði af kínverskri fjárfestingu (hóteli) í norður Finnlandi. Þar voru allir voða glaðir yfir að fá erlenda fjárfestingu. Svo kom í ljós að hótelið sem hafði spilavíti innbyrðis var reyndar umferðarmiðstöð fyrir mannsal frá Rússlandi. Þá fór að fara um Finnana. Sá sem þekkti Finnann sem sagði honum þessa sögu sagði að þetta væri allt annað hérna, kínverjinn þekkti persónulega einn ágætis íslending og því væri honum alveg treystandi. Þá komu smá vöflur á Finnann því það var nefnilega einnig svoleiðis í Finnlandi. Mér finnst það alla vega vera ómaksins vert hjá fjölmiðlum að kanna aðeins bakgrunn hans í stað þess að láta mata sig athugasemdalaust af manni sem er einn af forstöðumönnum lakkrísverksmiðjunnar í Kína hér í denn tíð. Hvernig varð hann svona voðalega ríkur? Fann hann peninga á götunni?
Ég fór nýlega í bíó niður í Kringlu og sá myndina um RAX. Það er mjög skemmtileg blanda ljósmynda, viðtala og heimildamyndar. Sem betur fer hefur kvikmyndafyrirtækið Saga fylgt RAX eftir hér og þar þegar hann er á ljósmyndaleiðöngrum sínum.
Það var myndarlegur hópur sem tók þátt í Mont Blanc hlaupinu UTMB og TCC (ég man ekki hvað þau heita öll) í síðustu viku. Á annan tug íslendinga lagði til atlögu við þessi hlaup sem eru ekkert smáræði. Vitaskuld gekk fólki upp og niður en það eitt að sá hópur sem fer í svona verkefni skuli vera orðinn svona stór er náttúrulega frábært.
Ég er að verða góður í lærinu. Ég hef lagt áherslu á að ná mér góðum áður en ég fer að puða aftur.
Dísa í WORLD CLASS hefur verið svo vinsamlege að hleypa mér inn til að æfa eftir þörfum svo nú fer þett allt að snúast.
Mér finnst nauðsynlegt að lesa þessa sögu þegar mögulegt er, bæði til að skyggnast bak við tjöldin á þeirri dýrðargloríu sem búið var að byggja upp um Maó og er að nokkru leyti enn. Hann er náttúrulega einn stórvirkasti morðvargur sögunnar og má þakka fyrir að hann gerði ekki meir í þeim efnum. Á þingi kommúnistaflokka í Moskvu ræddi hann í fullri alvöru um að gera kjarnorkuárás á vesturveldin. Ef þriðjungur mannkyns myndi farast þá voru þó tveir þriðju eftir. Það væri mjög ásættanlegt að mati Maós því þessir tveir þriðju væru fljótir að fylla upp skörðin eftir þá sem hefðu drepist. Ég mæli með þessari bók við alla þá sem hafa áhuga á þessari sögu og þessum tíma. Til þess eru vítin að varast þau.
Talandi um kínverja, þá er það mitt mat að það sé óhreint mjöl í pokahorninu við kaup kínverjans á Grímsstöðum á Fjöllum. Það er þekkt af öllum sem vilja vita að kínverjar eru að kaupa upp náttúruauðlindir út um allan hinn vanþróaða heim. Túristahótel og golfvöllur sem kostar tugi milljarða er skrítin fjárfesting. Asni klyfjaður gulli kemst hinsvegar inn um hvaða borgarhlið sem er. Hér er annað hvort spurning um að tryggja sér aðgengi að náttúruauðlindum s.s. vatni til framtíðar eða aðstöðu vegna norðursiglingaleiðarinnar. Margir segja: Hvað má kínverjinn ekki kaupa eina jörð? Hvað ef kínverjinn vil kaupa 10 jarðir, 100 eða 1000? Það verður að hugsa svona mál í principum en ekki út frá sjónarmiðum sem ná bara til næstu magafylli. Danir eru búnir að stoppa kaup Þjóðverja á sumarbústöðum og sumarbústaðalöndum.
Ég heyrði af kínverskri fjárfestingu (hóteli) í norður Finnlandi. Þar voru allir voða glaðir yfir að fá erlenda fjárfestingu. Svo kom í ljós að hótelið sem hafði spilavíti innbyrðis var reyndar umferðarmiðstöð fyrir mannsal frá Rússlandi. Þá fór að fara um Finnana. Sá sem þekkti Finnann sem sagði honum þessa sögu sagði að þetta væri allt annað hérna, kínverjinn þekkti persónulega einn ágætis íslending og því væri honum alveg treystandi. Þá komu smá vöflur á Finnann því það var nefnilega einnig svoleiðis í Finnlandi. Mér finnst það alla vega vera ómaksins vert hjá fjölmiðlum að kanna aðeins bakgrunn hans í stað þess að láta mata sig athugasemdalaust af manni sem er einn af forstöðumönnum lakkrísverksmiðjunnar í Kína hér í denn tíð. Hvernig varð hann svona voðalega ríkur? Fann hann peninga á götunni?
Ég fór nýlega í bíó niður í Kringlu og sá myndina um RAX. Það er mjög skemmtileg blanda ljósmynda, viðtala og heimildamyndar. Sem betur fer hefur kvikmyndafyrirtækið Saga fylgt RAX eftir hér og þar þegar hann er á ljósmyndaleiðöngrum sínum.
Það var myndarlegur hópur sem tók þátt í Mont Blanc hlaupinu UTMB og TCC (ég man ekki hvað þau heita öll) í síðustu viku. Á annan tug íslendinga lagði til atlögu við þessi hlaup sem eru ekkert smáræði. Vitaskuld gekk fólki upp og niður en það eitt að sá hópur sem fer í svona verkefni skuli vera orðinn svona stór er náttúrulega frábært.
Ég er að verða góður í lærinu. Ég hef lagt áherslu á að ná mér góðum áður en ég fer að puða aftur.
Dísa í WORLD CLASS hefur verið svo vinsamlege að hleypa mér inn til að æfa eftir þörfum svo nú fer þett allt að snúast.
laugardagur, ágúst 20, 2011
Það var farið í skoðunarferð um St Petersburg í dag. Í morgun fór ég út að hlaupa í almenningsgarði sem er hér beint á móti hótelinu. Ég er að ná mér aftur eftir að hafa tognað aftan í hægra lærinu og hef því lítið hlaupið síðan í Írlandi fyrir mánuði síðan. Það var fínt að hlaupa þarna í morgun, hlýtt, heiðskýrt og logn. Nokkrir voru að hlaupa en enn fleiri voru að veiða fisk í tjörninni í garðinum. Síðustu þrjú árin hef ég hlaupið tvöfalt maraþon í Reykjavíkurmaraþoni. Það byrjaði sem ein af löngu æfingunum fyrir Spartathlon árið 2008 en síðustu árin tvö hef ég hlaupið þessa vegalengd bara af því að ég gat það og þótti það gaman en án þess að það væri neinn dýpri tilgangur með því. Það hlýtur að hafa verið gríðarlega gaman í maraþoninu í dag. Veðrið alveg eins og það gat best verið, fullt af fólki og mikill fjöldi með brautinni. Áhuginn og virðingin fyrir Reykjavíkurmaraþoninu fer sífellt vaxandi og er það vel. Gríðarlega flott hlaup hjá Kára Steini í 1/2 maraþoni og kominn tími til að Sigurður P. yrði sleginn út eftir 25 ár. Besti tími í maraþoninu var hins vegar ekkert sérstakur en vel gert hjá ungum dreng. Vonandi munu okkar bestu menn stíla upp á að toppa á þessum tíma í stað þess að gera það á erlendri grundu. Vitaskuld er veðrið heima ákveðinn áhættufaktor. Ég man eftir því þegar ég sá hlaupara berjast inn Kleppsveginn í roki og rigningu í Reykjavíkurmaraþoninu á sínum tíma að ég gat ekki með nokkri móti skilið hvað fengi fólk til að leggja þetta á sig. Þetta var fyrir skemmtiskokkið örlagaríka í ágúst 1994.
Aftur að St Petersburg. Við heimsóttum Maríuhöllina fyrst. Hún er ein af fjöldamörgum höllum hér í borginni. Þar hefur borgarstjórnin og héraðsstjórnin m.a. aðsetur sitt. Finnarnir fóru upp í ræðustólinn og héldu málamynda ræður með leikrænum tilburðum á meðan félagar þeirra tóku myndir. Þeim þótti ekki leiðinlegt að eiga mynd af sér í þessum stól. Vitaskuld eru alltaf smá straumar þarna á milli. Sagan hverfur ekki svo glatt. Við fengum að heimsækja höllina fyrir tilstuðlan borgarstjórans í Imarta. Þannig ganga hlutirnir fyrir sig hér á þessum stað. Svo ókum við niður að Vetrarhöllinni og að gamla Börsinum. Þar fyrir utan voru rússar með lítinn björn í bandi sem lék á alls oddi. Leiðsögumaðurinn var ekki hrifinn af því. Hann sagði að fólkið hellti oft brennivíni í birnina til að fá þá til að gera allskonar kúnstir. Þegar þeir eltust yrðu þeir aftur á móti mjög aggressivir og þá væru þeir skotnir eða eitthvað þaðan af verra. Þegar maður hugsar um það þá var litli nallebjörninn í morgunn mun líflegari og fjörugari en eðlilegt er af villtu ungviði að vera. Hundur yrði hræddur við ókunnugt fólk, köttur yrði fornem en hann væri kjassaður mikið af ókunnugu fólki en bjarnarhúnninn lék á alls oddi.
Leiðsögumaðurinn (Olgan) rifjaði upp helstu atriðin er varða umsátur þjóðverja um Leningrad á sínum tíma. Umsátrið varði í um þrjú ár. Um ein milljón manna dó. Óskaplegt ástand ríkti í borginni. Um 1/3 allra bygginga var sprengdur í tætlur. Þær voru síðan allar endurbyggðar eftir stríðið. Það er virt finnska hershöfðingjanum Mannerheim til virðingar að þrátt fyrir að finnski herinn væri í seilingarfjarlæg við borgina öll þessi ár, þá beitti hann aldrei stórskotaliðinu á borgina. Mannerheim hafði búið mörg ár í Leningrad og átti djúpar rætur í borginni. Sagan segir að hann hafi ekki getað hugsað sér að eiga þátt í að eyðileggja hana. Eftir hádegismat fórum við í Vetrarhöllina. Hún er huge. Þar eru 2.7 milljónir listaverka. Vetrarhöllin er þriðja stærsta listasafn í heimi á eftir Louvre í París og breska listasafninu. Ég kom í Louvre í vor en mér finnst Vetrarhöllin vera enn meir imponerandi. Hún er eitthvað svo mikilfengleg. Við vorum þar í ca tvo tíma og þá var bara komið nóg. Fólk var orðið svolítið þreytt á allri þessari göngu.
Svo var farið niður á Nevsky Prospekt, skoðað í búðir og að því loknu farið heim á hótel og skipt um föt í snatri fyrir kvöldverðinn. Mér tókst að villast en af því ég gat lesið á götuskiltin þá áttaði ég mig í tíma.
Verðlag hér er hátt. Ýmsir hlutir sem ég keypti fyrir skid og ingenting í fyrri ferðum til Rússlands kosta nú formúgu. Góð matrúska kostar 1.500 rúblur. Hægt er að margfalda upphæðina með 4.0 til að fá út íslenskt verðlag. Tebolli sem ég keypti fyrir smápening forðum daga kostar nú 6.000 krónur. Ég ætla ekki að segja hvað útskorna rostungstönnin sem ég keypti í Magadan forðum daga fyrir lítið fé kostar hér út úr búð. Það borgar sig ekki að kaupa vín hér í búðum nema þá kannski hreinan vodka, en þar er drasl sem ég vil ekki sjá.
Það er svo ótrúlega mikið að sjá hér í St Petersburg að maður á vonandi eftir að koma hingað síðar. Það kostar hinsvegar dálitla peninga en ég held að það sé þess virði. Ég kom til Parísar í vor. Maður sér engan mun á að vera að þvælast á götum í París eða St Petersburg fyrir utan málið á skiltunum að því undanskildu að það eru færri útiveitingahús hér en í París.
Það er merkilegt hvað rússneskan, sem ég hélt að væri alveg horfin, lætur fljótt kræla á sér þegar hún fer að syngja í eyrunum. Það væri gaman að gefa henni gott tækifæri einhvern tíma.
Aftur að St Petersburg. Við heimsóttum Maríuhöllina fyrst. Hún er ein af fjöldamörgum höllum hér í borginni. Þar hefur borgarstjórnin og héraðsstjórnin m.a. aðsetur sitt. Finnarnir fóru upp í ræðustólinn og héldu málamynda ræður með leikrænum tilburðum á meðan félagar þeirra tóku myndir. Þeim þótti ekki leiðinlegt að eiga mynd af sér í þessum stól. Vitaskuld eru alltaf smá straumar þarna á milli. Sagan hverfur ekki svo glatt. Við fengum að heimsækja höllina fyrir tilstuðlan borgarstjórans í Imarta. Þannig ganga hlutirnir fyrir sig hér á þessum stað. Svo ókum við niður að Vetrarhöllinni og að gamla Börsinum. Þar fyrir utan voru rússar með lítinn björn í bandi sem lék á alls oddi. Leiðsögumaðurinn var ekki hrifinn af því. Hann sagði að fólkið hellti oft brennivíni í birnina til að fá þá til að gera allskonar kúnstir. Þegar þeir eltust yrðu þeir aftur á móti mjög aggressivir og þá væru þeir skotnir eða eitthvað þaðan af verra. Þegar maður hugsar um það þá var litli nallebjörninn í morgunn mun líflegari og fjörugari en eðlilegt er af villtu ungviði að vera. Hundur yrði hræddur við ókunnugt fólk, köttur yrði fornem en hann væri kjassaður mikið af ókunnugu fólki en bjarnarhúnninn lék á alls oddi.
Leiðsögumaðurinn (Olgan) rifjaði upp helstu atriðin er varða umsátur þjóðverja um Leningrad á sínum tíma. Umsátrið varði í um þrjú ár. Um ein milljón manna dó. Óskaplegt ástand ríkti í borginni. Um 1/3 allra bygginga var sprengdur í tætlur. Þær voru síðan allar endurbyggðar eftir stríðið. Það er virt finnska hershöfðingjanum Mannerheim til virðingar að þrátt fyrir að finnski herinn væri í seilingarfjarlæg við borgina öll þessi ár, þá beitti hann aldrei stórskotaliðinu á borgina. Mannerheim hafði búið mörg ár í Leningrad og átti djúpar rætur í borginni. Sagan segir að hann hafi ekki getað hugsað sér að eiga þátt í að eyðileggja hana. Eftir hádegismat fórum við í Vetrarhöllina. Hún er huge. Þar eru 2.7 milljónir listaverka. Vetrarhöllin er þriðja stærsta listasafn í heimi á eftir Louvre í París og breska listasafninu. Ég kom í Louvre í vor en mér finnst Vetrarhöllin vera enn meir imponerandi. Hún er eitthvað svo mikilfengleg. Við vorum þar í ca tvo tíma og þá var bara komið nóg. Fólk var orðið svolítið þreytt á allri þessari göngu.
Svo var farið niður á Nevsky Prospekt, skoðað í búðir og að því loknu farið heim á hótel og skipt um föt í snatri fyrir kvöldverðinn. Mér tókst að villast en af því ég gat lesið á götuskiltin þá áttaði ég mig í tíma.
Verðlag hér er hátt. Ýmsir hlutir sem ég keypti fyrir skid og ingenting í fyrri ferðum til Rússlands kosta nú formúgu. Góð matrúska kostar 1.500 rúblur. Hægt er að margfalda upphæðina með 4.0 til að fá út íslenskt verðlag. Tebolli sem ég keypti fyrir smápening forðum daga kostar nú 6.000 krónur. Ég ætla ekki að segja hvað útskorna rostungstönnin sem ég keypti í Magadan forðum daga fyrir lítið fé kostar hér út úr búð. Það borgar sig ekki að kaupa vín hér í búðum nema þá kannski hreinan vodka, en þar er drasl sem ég vil ekki sjá.
Það er svo ótrúlega mikið að sjá hér í St Petersburg að maður á vonandi eftir að koma hingað síðar. Það kostar hinsvegar dálitla peninga en ég held að það sé þess virði. Ég kom til Parísar í vor. Maður sér engan mun á að vera að þvælast á götum í París eða St Petersburg fyrir utan málið á skiltunum að því undanskildu að það eru færri útiveitingahús hér en í París.
Það er merkilegt hvað rússneskan, sem ég hélt að væri alveg horfin, lætur fljótt kræla á sér þegar hún fer að syngja í eyrunum. Það væri gaman að gefa henni gott tækifæri einhvern tíma.
föstudagur, ágúst 19, 2011
Hópurinn keyrði yfir til St Petersborg í dag. Það tók góðan klukkutíma að fara í gegnum tollinn Rússlandsmegin við landamærin. Þegar ég rétt fram passann minn eftir að Finnarnir höfðu gegnið greiðlega í gegnum nálarauga rússneska tollvarðarins, þá gerðist eitthvað. Tollverðinum hnykkti við, mér var vikið til hliðar og annar tollari kom hröðum skrefum, sótti passann minn og hvarf með hann baksviðs. Ég fór að velta fyrir mér hvort eitthvað væri ógreitt af lánum íslenskra banka á rússneskri grund og íslendingar því óvelkomnir til ríkis Pútíns eða hvort ég hafi skrifað full óvarlega um Stalín á seinni árum. Eftir drykklanga stund skilaði passinn minn sér og ég leið þar á eftir lipurlega í gegnum landamærin. Svo var ekið áfram til Svetgorsk. Það er skelfilegur staður. Þar búa um 20.000 manns í niðurníddum Sovétblokkum. Um 2500 manns vinna í pappírsverksmiðjunni sem er þar rétt hjá. Í Svetgorsk er varla neitt til neins, eitt bíó og nokkrar búðir. Einhver íþróttamannvirki er þar þó að finna. Þangað var haugað fólki héðan og þaðan úr Sovétríkjunum eftir stríðið. Nokkrir tugir þúsunda finna höfðu orðið eftir á hernumda svæðinu, bæði af frjálsum vilja og aðrir náðu ekki að koma sér burtu. Af þeim hefur ekkert spurst síðan. Strax og komið er yfir landamærin er hinn gamli sovéski ömurleiki uppmálaður hvert sem litið er. Niðurnídd hús, hálfhrundar byggingar, drasl og drulla. Við komum aðeins við í kaupfélaginu. Þar bar mest á alkóhóli og sígarettum.
Síðan keyrðum við í tæpan klukkutíma og þá komum við til Viborgar. Við drukkum kaffi á gömlu og ágætu veitingahúsi sem var staðsett í Sívalaturninum. Borgarstjórinn Vasiliev kom og fræddi okkur um málefni Viborgar. Athyglisvert er að sveitarfélagið fær mestar tekjur sínar frá höfninni (sem mafían kontrollerar). Viborg leit vel út og var það strax allur annar heimur en Svetgorsk. Síðan var ekið til St Petersborgar. Aksturinn tók um þrjá klukkutíma og maður sá ekkert á leiðinni nema skóg. Það sást vel þegar komið var inn í borgina að St Petersborg er sannkölluð stórborg. Hún hefur verið lagfærð gríðarlega frá niðurníðslu Sovétáranna og heldur glæsileg að sjá. Það verður spennandi að fara aðeins um hana á morgun.
I gegnum borgina Imatra rennur mikil á, eða réttara sagt rann mikil á. Hún hefur nú verið virkjuð og stíflan og lónið eru inni í miðri borg eða svona 500 metra frá hótelinu sem við gistum á. Á sumrin er hleypt úr lóninu einu sinni á dag kl. 18:00 fyrir túrista og þykir það mikið sjónarspil þegar áin rennur óhindrað niður gljúfrin. Það stendur yfir í 20 mínútur en þá er sú gamla beisluð aftur. Það var hins vegar gert kl. 21:00 í gærkvöldi svo norræni hópurinn gæti notið þess. Meðan áin rann óbeisluð þá var mikill foss í henni. Á Stalinstímanum gerðu ungar stúlkur frá borgum skammt fyrir austan landamærin sér það til dægrastyttingar að ferðast til Imatra og kasta sér í fossinn. Sagt er að fleiri hundruð sovéskra stúlkna hafi horfið í hann. Það kvað svo rammt að þessu að lögreglan var farin að hafa eftirlit með lestinni sem gekk þar á milli og athuga hvort ungar stúlkur væru með miða í báðar áttir. Ef miðinn var aðeins í aðra áttina þá var málið skoðað betur og þeim jafnvel snúið við. Maður getur hins vegar velt fyrir sér hvað það hafi verið fyrir austan landamærin sem gerði það að verkum að ungar sovéskar stúlkur streymdu vestur yfir til Imatra og hurfu í fossinn. Ekki fer sögum af því aftur á móti að strákar hafi stungið sér í hann.
Það er flott þátttaka í Reykjavíkurmaraþoni á morgun. Ég minnist þess að fyrir nokkrum árum töluðum við um að það væri skynsamlegt framtíðarmarkmið að stefna að 1000 þátttakendum í heilu maraþoni. Ég sé að það eru 700 hlauparar skráðir til leiks á morgun í heilt maraþon. Það er frábært. Veðrið verður einnig gott það maður sér. Þetta verður frábær dagur.
Síðan keyrðum við í tæpan klukkutíma og þá komum við til Viborgar. Við drukkum kaffi á gömlu og ágætu veitingahúsi sem var staðsett í Sívalaturninum. Borgarstjórinn Vasiliev kom og fræddi okkur um málefni Viborgar. Athyglisvert er að sveitarfélagið fær mestar tekjur sínar frá höfninni (sem mafían kontrollerar). Viborg leit vel út og var það strax allur annar heimur en Svetgorsk. Síðan var ekið til St Petersborgar. Aksturinn tók um þrjá klukkutíma og maður sá ekkert á leiðinni nema skóg. Það sást vel þegar komið var inn í borgina að St Petersborg er sannkölluð stórborg. Hún hefur verið lagfærð gríðarlega frá niðurníðslu Sovétáranna og heldur glæsileg að sjá. Það verður spennandi að fara aðeins um hana á morgun.
I gegnum borgina Imatra rennur mikil á, eða réttara sagt rann mikil á. Hún hefur nú verið virkjuð og stíflan og lónið eru inni í miðri borg eða svona 500 metra frá hótelinu sem við gistum á. Á sumrin er hleypt úr lóninu einu sinni á dag kl. 18:00 fyrir túrista og þykir það mikið sjónarspil þegar áin rennur óhindrað niður gljúfrin. Það stendur yfir í 20 mínútur en þá er sú gamla beisluð aftur. Það var hins vegar gert kl. 21:00 í gærkvöldi svo norræni hópurinn gæti notið þess. Meðan áin rann óbeisluð þá var mikill foss í henni. Á Stalinstímanum gerðu ungar stúlkur frá borgum skammt fyrir austan landamærin sér það til dægrastyttingar að ferðast til Imatra og kasta sér í fossinn. Sagt er að fleiri hundruð sovéskra stúlkna hafi horfið í hann. Það kvað svo rammt að þessu að lögreglan var farin að hafa eftirlit með lestinni sem gekk þar á milli og athuga hvort ungar stúlkur væru með miða í báðar áttir. Ef miðinn var aðeins í aðra áttina þá var málið skoðað betur og þeim jafnvel snúið við. Maður getur hins vegar velt fyrir sér hvað það hafi verið fyrir austan landamærin sem gerði það að verkum að ungar sovéskar stúlkur streymdu vestur yfir til Imatra og hurfu í fossinn. Ekki fer sögum af því aftur á móti að strákar hafi stungið sér í hann.
Það er flott þátttaka í Reykjavíkurmaraþoni á morgun. Ég minnist þess að fyrir nokkrum árum töluðum við um að það væri skynsamlegt framtíðarmarkmið að stefna að 1000 þátttakendum í heilu maraþoni. Ég sé að það eru 700 hlauparar skráðir til leiks á morgun í heilt maraþon. Það er frábært. Veðrið verður einnig gott það maður sér. Þetta verður frábær dagur.
fimmtudagur, ágúst 18, 2011
Ég flaug í gær til Finnlands. Vél Icelandair í beinu flugi til Helsingfors var full. Íslendingar, Finnar og Rússar voru á leið yfir hafið. Frá Helsingfors fór ég með rútu til borgarinanr Imatra sem liggur um sex kílómetra frá rússnesku landamærunum, skammt norður af Karelska flóanum. Hagdeildir norrænu sveitarfélagasambandanna hittast einu sinni á ári og bera saman bækur sínar og nú er fundurinn sem sagt haldinn hér í Imatra. Á þessum slóðum er umhverfið þétt ofið saman við einn af dramatískari þáttum sögu Finnlands, Vetrarstríðið. Það stóð yfir um nokkrurra mánaða skeið árið 1939-1940. Sovétríkin réðust inn í Finnland og ætluðu að innlima það eins og gerðist með Baltnesku ríkin. Finnar börðust hetjulega gegn ofureflinu og náðu að halda Rauðahernum í skefjum, þrátt fyrir að hann væri a.m.k. þrefalt fjölmennari. Það hjálpaði Finnum að kuldinn þennan vetur var óskaplegur. Þá voru slegin kuldamet sem standa enn en kuldinn fór niður í -45°C. Í kjallara hótelsins sem við búum í hafði Mannerheim og hershöfðingjar hans aðalstöðvar sínar. Lítið safn er hér niðri til minningar um það. Við friðar samninga Finna og Sovétríkjanna þá urðu Finnar að láta af hendi 10% af landi sínu sem Rauði herinn hafði hertekið. Á því svæði var Viborg sem var önnur stærsta borg Finnlands á þeim tíma og sú framsæknasta í menningu og listum. Um 400.000 finnar þurftu að taka sig upp frá heimilum sínum og koma sér fyrir annarsstaðar í Finnlandi. Þeir sem völdu þann kostinn að búa áfram á því svæði sem Rússar hertóku voru sendir til Síberíu og áttu þaðan fæstir afturkvæmt. Í því sambandi er rétt að hafa það í huga að þeir sem völdu að vera eftir voru sannfærðir um yfirburði kommúnismans og Sovétskipulagsins og vildu því njóta þess að búa í sínu Eldoradó. Veruleikinn varð síðan annar hvað þá varðaði. Rétt er að minnast þess að Sósíalistaflokkur Íslands, arftaki Kommúnistaflokksins og forveri Alþþýðubandalagsins, var eini stjórnmálaflokkurinn á Íslandi sem ekki fordæmdi innrás Sovétmanna í Finnland.
Á morgun förum við yfir til StPetersborg og svo verður flogið heim á sunnudag. Það er gaman að rifja það upp að fyrir réttum 20 árum síðan þá var ég einnig á leið til Rússlands. Ég vann þá hjá bændasamtökunum og við vorum nokkrir úr landbúnaðargeiranum að endurgjalda heimsókn landbúnaðarstofnun Magadan fyrr um vorið. Við flugum austur á föstudegi 16. ágúst. Gist var eina nótt í Moskvu en á laugardegi var flogið austur til Magadan í Síberíu. Það var eitt að alræmdustu Gúlagsvæðunum. Á sunnudegi var farið í ferð út í sveit og á mánudegi byrjuðu hinar formlegu heimsóknir sem áttu að standa í nær viku en þá ætluðum við að fljúga yfir til Kamchatka. Á þriðjudegi var síðan allt komið einhvern veginn upp á rönd. Allt prógram var út og suður og við vissum ekki hvað sneri upp eða niður. Seint um síðir fengum við að vita það að það hefði verið gerð bylting í Moskvu. Púkó og fleiri hershöfðingjar hefðu steypt Gorbatjov af stóli að honum fjarstöddum. Við hlustuðum á útsendinu úr Rússneska útvarpinu þar sem Púkó talaði og lýsti ástandinu. Fólkið þarna austur frá var eins og það hefði fengið loftstein í höfuðið. Heimurinn var hruninn. Sú glæta sem hafði opnast virtist vera að lokast aftur. Okkur leist ekki á blikuna, við þarna staddir austur í Síberíu og byltingarástand í landinu. Við höfðum samband heim og okkur var skipað af utanríkisráðuneytinu að hafa okkur úr landi sem fyrst. Við vorum einu íslendingarnir sem voru staddir í Rússlandi á þessum tíma fyrir utan sendiráðsfólkið. Það var farið að leita og loks fengust miðar með flugi sem var að koma frá Khabarovsk í suður Rússlandi og var á leið til Ancourige í Alaska. Vélin átti að lenda á miðvikudagskvöldi. Okkur þótti þetta vægast sagt dapurlegt að vera loks komnir þarna austur á framandi slóðir og varla lentir þegar við áttum að yfirgefa þetta ágæta fólk sem var búið að hlakka til komu okkar. Við fórum að tygja okkur út á flugvöll á miðvikudagskvöld eftir kveðjuveislu. Tollurinn fláði hvern einasta mann inn að skinni og tók allt upp úr öllum töskum. Einn var tekinn fyrir í einu. Tveir voru búnir og ég var á leið inn í tollinn þegar skilaboð komu um að flugvélin gæti ekki lent vegna þoku. Það var náttúrulega bara lygi, það var engin þoka heldur hefur vélin vafalaust verið fullbókuð. Við þurftum því að fara aftur heim á hótel. Þetta hefði ekki verið svo slæmt ef það það hefði ekki bara ein flugvél verið eftir af sumaráætluninni, n.k. sunnudag. Ef hún væri líka full þá var okkur sagt að möguleiki væri á að við kæmumst til Japan einhvern tíma um veturinn með fiskiskipum!!! Ég man að á fimmtudagsmorguninn fór ég einn út að ganga í morgunsárið og þá fór maður að horfa á hlutina eins og þeir voru. Fram til þess hafði maður horft á borgina með augum hins forvitna og jákvæða og ekki verið að velta sér upp úr smáatriðum. Þarna um morguninn horfði ég aftur á móti opnum augum á drulluna, draslið, niðurníðsluna og ömurlegheitin. Þarna gætum við átt eftir að dvelja mánuðum saman og spurning var hvort við kæmumst burt. Ég verð að játa það að mér leist alls ekki á blikuna. Var maður innilokaður um óvissan tíma, jafnvel mánuðum saman, á þessum volaða stað. Hvað vissi ég? En síðar þennan sama dag þá birti til. Púkó og félagar hans gáfust upp, enda búnir að vera fullir allan tímann frá því þeir reyndu að hrifsa völdin til sín. Jeltsín stökk upp á skriðdrekann og öðlaðist alheimsviðurkenningu fyrir að bjóða gömlu kommúnistaöflunum birginn. Allt varð normalt aftur og við héldum áfram ferð okkar og fórum síðar yfir til Kamchatka. Það var nær því úti á enda alheimsins. Þar vorum við í viku tíma og höfðum af því gagn og gaman. Þegar við yfirgáfum þennan heimshluta þá bjóst ég við að þetta væri "once of a life time". En réttum fjórum árum síðar var ég kominn aftur til Kamchatka til tæplega ársdvalar en þar er allt önnur saga.
Á morgun förum við yfir til StPetersborg og svo verður flogið heim á sunnudag. Það er gaman að rifja það upp að fyrir réttum 20 árum síðan þá var ég einnig á leið til Rússlands. Ég vann þá hjá bændasamtökunum og við vorum nokkrir úr landbúnaðargeiranum að endurgjalda heimsókn landbúnaðarstofnun Magadan fyrr um vorið. Við flugum austur á föstudegi 16. ágúst. Gist var eina nótt í Moskvu en á laugardegi var flogið austur til Magadan í Síberíu. Það var eitt að alræmdustu Gúlagsvæðunum. Á sunnudegi var farið í ferð út í sveit og á mánudegi byrjuðu hinar formlegu heimsóknir sem áttu að standa í nær viku en þá ætluðum við að fljúga yfir til Kamchatka. Á þriðjudegi var síðan allt komið einhvern veginn upp á rönd. Allt prógram var út og suður og við vissum ekki hvað sneri upp eða niður. Seint um síðir fengum við að vita það að það hefði verið gerð bylting í Moskvu. Púkó og fleiri hershöfðingjar hefðu steypt Gorbatjov af stóli að honum fjarstöddum. Við hlustuðum á útsendinu úr Rússneska útvarpinu þar sem Púkó talaði og lýsti ástandinu. Fólkið þarna austur frá var eins og það hefði fengið loftstein í höfuðið. Heimurinn var hruninn. Sú glæta sem hafði opnast virtist vera að lokast aftur. Okkur leist ekki á blikuna, við þarna staddir austur í Síberíu og byltingarástand í landinu. Við höfðum samband heim og okkur var skipað af utanríkisráðuneytinu að hafa okkur úr landi sem fyrst. Við vorum einu íslendingarnir sem voru staddir í Rússlandi á þessum tíma fyrir utan sendiráðsfólkið. Það var farið að leita og loks fengust miðar með flugi sem var að koma frá Khabarovsk í suður Rússlandi og var á leið til Ancourige í Alaska. Vélin átti að lenda á miðvikudagskvöldi. Okkur þótti þetta vægast sagt dapurlegt að vera loks komnir þarna austur á framandi slóðir og varla lentir þegar við áttum að yfirgefa þetta ágæta fólk sem var búið að hlakka til komu okkar. Við fórum að tygja okkur út á flugvöll á miðvikudagskvöld eftir kveðjuveislu. Tollurinn fláði hvern einasta mann inn að skinni og tók allt upp úr öllum töskum. Einn var tekinn fyrir í einu. Tveir voru búnir og ég var á leið inn í tollinn þegar skilaboð komu um að flugvélin gæti ekki lent vegna þoku. Það var náttúrulega bara lygi, það var engin þoka heldur hefur vélin vafalaust verið fullbókuð. Við þurftum því að fara aftur heim á hótel. Þetta hefði ekki verið svo slæmt ef það það hefði ekki bara ein flugvél verið eftir af sumaráætluninni, n.k. sunnudag. Ef hún væri líka full þá var okkur sagt að möguleiki væri á að við kæmumst til Japan einhvern tíma um veturinn með fiskiskipum!!! Ég man að á fimmtudagsmorguninn fór ég einn út að ganga í morgunsárið og þá fór maður að horfa á hlutina eins og þeir voru. Fram til þess hafði maður horft á borgina með augum hins forvitna og jákvæða og ekki verið að velta sér upp úr smáatriðum. Þarna um morguninn horfði ég aftur á móti opnum augum á drulluna, draslið, niðurníðsluna og ömurlegheitin. Þarna gætum við átt eftir að dvelja mánuðum saman og spurning var hvort við kæmumst burt. Ég verð að játa það að mér leist alls ekki á blikuna. Var maður innilokaður um óvissan tíma, jafnvel mánuðum saman, á þessum volaða stað. Hvað vissi ég? En síðar þennan sama dag þá birti til. Púkó og félagar hans gáfust upp, enda búnir að vera fullir allan tímann frá því þeir reyndu að hrifsa völdin til sín. Jeltsín stökk upp á skriðdrekann og öðlaðist alheimsviðurkenningu fyrir að bjóða gömlu kommúnistaöflunum birginn. Allt varð normalt aftur og við héldum áfram ferð okkar og fórum síðar yfir til Kamchatka. Það var nær því úti á enda alheimsins. Þar vorum við í viku tíma og höfðum af því gagn og gaman. Þegar við yfirgáfum þennan heimshluta þá bjóst ég við að þetta væri "once of a life time". En réttum fjórum árum síðar var ég kominn aftur til Kamchatka til tæplega ársdvalar en þar er allt önnur saga.
laugardagur, ágúst 13, 2011
Ég hef verið stífur aftan í hægra lærinu undanfarna mánuði, mismikið þó. Ég var orðinn áhyggjufullur áður en ég fór til Belfast um að þetta myndi há mér í hlaupinu. Því hvíldi ég vel áður en ég fór út ogf teygði vel á fætinum. Það gekk upp og ég fann ekki fyrir neinu á meðan því stóð. Aftur á móti þegar ég kom heim létu leiðindin ekki á sér standa. Skrefið með hægra fætinum var styttra og það tók í lærið að aftan verðu. Ég fór út að hlaupa með strákunum um síðustu helgi og leiðindin létu ekki á sér standa. Ég hef ekkert hlaupið síðan og hringdi svo loks í Örn í Sporthúsinu og bað hann að taka mig í yfirhalningu. Ég fór til hans í gær og fékk allan pakkann. Nálastungur, hnykki, nudd, heita steina og ég veit ekki hvað. Á stundum lá við að ég sparkaði honum út um dyrnar þegar sem mest gekk á en harkaði þó af mér. Það er merkilegt hvað skrokkurinn slaknar upp og liðkast við svona yfirhalningu. Ég finn vel hvað hreifingarnar eru allar liðugri og verkurinn aftan í hægra lærinu er að hverfa. Maður má ekki gleyma þessari hlið mála þrátt fyrir að allt sé í lagi og ekkert sé að í augnablikinu. Maður hefur mjög gott af því að fá úttekt á skrokkunum og ábendingar um hvort eitthvað sé að gera um sig og á hvað þurfi að leggja áherslu. Ég geri ráð fyrir að fara í annan tíma til hans innan tíðar en svo stefni ég að því að hitta hann ekki sjaldnar en á sex mánuða fresti þrátt fyrir að ekkert sérstakt sé að. Bílar eru sendir í smurningu og almennt tékk af og til og því skyldi maður ekki gera það við skrokkinn sömuleiðis.
Ég hef fengið skó og hlaupafatnað frá Asics eftir þörfum síðustu tvö árin. Það er mjög gott og maður sleppur þá við þau útgjöld. Skór henta mönnum vafalaust misjafnlega vel en Asics skórnir henta mér mjög vel. Ég er frekar þungur og því þarf ég solid skó. Ég er einnig farinn að hlaupa í stærri númerum en áður. Í hlaupinu í Belfast fékk ég einungis eina smá blöðru sem ég hefði alveg getað komið í veg fyrir. Það er annað en áður var.
Bikarkeppni FRÍ hófst á Kópavogsvelli í gær í fínu veðri. Keppnin var fín og gekk vel, tímaasetningar stóðust og spenna milli liðanna. Ármenningar og Fjölnir stóðu sig vel þrátt fyrir að það séu nokkur skörð í þeirra röðum vegna meiðsla. Það er eins og gengur að það er sjaldnast allt sem gengur upp.
Í Fréttablaðinu í dag eru flottar myndir af stuðlaberginu í Kálfhamarsvík á Skaga. Staðurinn lætur lítið yfir sér og færri vita alveg hvar þetta er að finna. Ég gæti ekki keyrt rakleiðis á staðinn án aðstoðar landakorts enda hef ég ekki komið þangað. Það er kannski til marks um hvað náttúran hér er mögnuð að hér veit varla nokkur maður af þessum stað en álíka nátturumyndun á Norður Írlandi er heimsótt af hundruðum þúsunda ár hvert. Við staðinn er hótel, þjónustumiðstöð og ég veit ekki hvað. Rútuferður eru frá hótelinu niður á ströndina fyrir þá sem geta ekki eða nenna ekki að gana 2-3 km. Markaðssetningin á svæðinu er reyndar dálítið mikið betri en hjá okkur. Á því sviði getum við lært mikið af nágrönnum okkar.
Ég hef fengið skó og hlaupafatnað frá Asics eftir þörfum síðustu tvö árin. Það er mjög gott og maður sleppur þá við þau útgjöld. Skór henta mönnum vafalaust misjafnlega vel en Asics skórnir henta mér mjög vel. Ég er frekar þungur og því þarf ég solid skó. Ég er einnig farinn að hlaupa í stærri númerum en áður. Í hlaupinu í Belfast fékk ég einungis eina smá blöðru sem ég hefði alveg getað komið í veg fyrir. Það er annað en áður var.
Bikarkeppni FRÍ hófst á Kópavogsvelli í gær í fínu veðri. Keppnin var fín og gekk vel, tímaasetningar stóðust og spenna milli liðanna. Ármenningar og Fjölnir stóðu sig vel þrátt fyrir að það séu nokkur skörð í þeirra röðum vegna meiðsla. Það er eins og gengur að það er sjaldnast allt sem gengur upp.
Í Fréttablaðinu í dag eru flottar myndir af stuðlaberginu í Kálfhamarsvík á Skaga. Staðurinn lætur lítið yfir sér og færri vita alveg hvar þetta er að finna. Ég gæti ekki keyrt rakleiðis á staðinn án aðstoðar landakorts enda hef ég ekki komið þangað. Það er kannski til marks um hvað náttúran hér er mögnuð að hér veit varla nokkur maður af þessum stað en álíka nátturumyndun á Norður Írlandi er heimsótt af hundruðum þúsunda ár hvert. Við staðinn er hótel, þjónustumiðstöð og ég veit ekki hvað. Rútuferður eru frá hótelinu niður á ströndina fyrir þá sem geta ekki eða nenna ekki að gana 2-3 km. Markaðssetningin á svæðinu er reyndar dálítið mikið betri en hjá okkur. Á því sviði getum við lært mikið af nágrönnum okkar.
laugardagur, ágúst 06, 2011
Það hefur farið heldur lítið fyrir skrifum síðustu dagana. Það er bara eins og gengur. Við renndum austur á Egilstaði um síðustu helgi á Unglingalandsmót UMFÍ. Það er líklega sjöunda unglingalandsmótið sem við höfum farið á en þetta er það síðasta sem virkir þátttakendur því María var í elsta flokki og er nú vaxin upp úr þeim. Við höfum farið á Vík, Laugar, Hornafjörð, Þorlákshöfn. Sauðárkrók, Borgarnes og nú Egilsstaði. Þetta eru ljómandi fínar samkomur, karkkarnir etja kappi hvert við annað í íþróttum og fullorðna fólkið hittist og tekur sólarhæðina. Við gistum hjá vinafólki okkar frá Rauðarhöfn sem býr niður á Reyðarfirði. Það var eins gott og gaman og hugsast gat. Gaman var að gefa sér tíma til að rifja upp gamlar og góðar minningar frá þeim ágætu tíma þegar við bjuggum í nyrsta þorpi landsins. Hitinn á föstudaginn var eiginlega of mikill en svo varð hann aðeins meira normal. Á sunnudaginn ókum við svo sem leið lá norður á Sléttu. Við tókum hús á Ella og Ágústu á hótel Norðurljós á Raufarhöfn og borðuðum þar kvöldmat. Alltaf er gaman að koma á Raufarhöfn því þaðan á maður margar góðar minningar. Því miður hefur íbúum staðarins fækkað mikið og margir af okkar vinafólki sem þar bjó flutt burtu. Ég þarf að gefa mér tíma til að vera þarna í einhverja daga að vorlagi og taka myndir. Af nógu er að taka í því efni á þessum slóðum. Svo er bara að vona að það renni yfir landið hæg suðvestanátt því þá er fallegt á Sléttu. Við gistum í Svalbarðsskóla í Þistilfirði og fórum síðan sem leið lá heim á mánudaginn.
Ég sá á norska hlaupavefnum að þeir hafa tekið saman besta árangur norðurlandabúa í 100 km hlaupi og 24 tíma hlaupi það sem af er árinu. Okkar fólk markerar sig sterkt inn á þessa lista. Sigurjón er í 8. sæti, Gunnar Ármannsson í 23. sæti og Jói Gylfa í 28 sæti í 100 km hlaupi. Sæbjörg er í 5. sæti og Elín Reed í 6. sæti hjá konum. Miðað við árangurinn sem ég náði í 24 tíma hlaupinu í Belfast þá er ég í 18. sæti á norðurlöndum það sem af er árinu en það á örugglega eftir að breytast. Á hinn bóginn hefur einungis einn maður í heiminum sem er jafngamall mér eða eldri náð betri árangri í 24 tíma hlaupi í ár. Þó var árangurinn ekkert sérstakur.
Eftir svona löng hlaup þá hvíli ég yfirleitt í 1/2 mánuð til að vera viss um að ná öllum draugum úr fótunum. Ég fór Eiðistorgshringinn í morgun með Jóa og Gauta. Ég var frekar þungur og eins er ég með einhverja tognun aftan í hægra lærinu. Ef ég næ henni ekki úr mér með teygjum þá þarf ég að hitta Örn í Sporthúsinu og fara í nálastungukúr hjá honum.
Ég næ því miður ekki að vera með í Reykjavíkurmaraþoninu í ár. Ég verð í vinnuferð í Finnlandi dagana á undan og hópurinn fer yfir til St. Pétursborgar þessa helgi. Maður missir ekki af slíku.
Ég sá á norska hlaupavefnum að þeir hafa tekið saman besta árangur norðurlandabúa í 100 km hlaupi og 24 tíma hlaupi það sem af er árinu. Okkar fólk markerar sig sterkt inn á þessa lista. Sigurjón er í 8. sæti, Gunnar Ármannsson í 23. sæti og Jói Gylfa í 28 sæti í 100 km hlaupi. Sæbjörg er í 5. sæti og Elín Reed í 6. sæti hjá konum. Miðað við árangurinn sem ég náði í 24 tíma hlaupinu í Belfast þá er ég í 18. sæti á norðurlöndum það sem af er árinu en það á örugglega eftir að breytast. Á hinn bóginn hefur einungis einn maður í heiminum sem er jafngamall mér eða eldri náð betri árangri í 24 tíma hlaupi í ár. Þó var árangurinn ekkert sérstakur.
Eftir svona löng hlaup þá hvíli ég yfirleitt í 1/2 mánuð til að vera viss um að ná öllum draugum úr fótunum. Ég fór Eiðistorgshringinn í morgun með Jóa og Gauta. Ég var frekar þungur og eins er ég með einhverja tognun aftan í hægra lærinu. Ef ég næ henni ekki úr mér með teygjum þá þarf ég að hitta Örn í Sporthúsinu og fara í nálastungukúr hjá honum.
Ég næ því miður ekki að vera með í Reykjavíkurmaraþoninu í ár. Ég verð í vinnuferð í Finnlandi dagana á undan og hópurinn fer yfir til St. Pétursborgar þessa helgi. Maður missir ekki af slíku.
miðvikudagur, júlí 27, 2011
Það var á margan hátt gaman að koma til Belfast eins og flestra þeirra staða sem maður er að heimsækja í fyrsta sinn. Borgin sker sig úr öðrum borgum af þessari stærð sem ég hef séð að risamollin hafa ekki enn rutt smáverslunum úr vegi. Ég sá einungis eitt moll í miðbænum og það var ekki stórt. Á hinn bóginn var ógrynni af litlum verslunum út um allt það sem ég sá. Einnig var ágætis upplifun að sjá að samfélagið var ekki undirlagt af sömu alþjóðlegu vörumerkjunum sem maður þekkir svo vel héðan að heiman. Ég minnist þess þegar ég kom til Harstad í Norður Noregi að þar voru því sem næst sömu auglýsingaplakötin í búðargluggum og hér heima, sömu bíómyndirnar sýndar o.s.frv. Reykjavíkurborg nætti taka sér Belfast til fyrirmyndar um almenna snyrtimennsku á götum úti. Reykjávík er því miður bara subbuleg miðað við aðrar venjulegar borgir. Það verður bara að segtja það eins og það er. Hér er veggjakrotið út um allt og það er öskrað um tjáningarfrelsi og list ef einhver gerir athugasemd við þennen ófögnuð. Í Belfast sást varla veggjakrot nema að ég sá "IRA" krassað á vegg á einstaka stað. Sama mátti segja um þorpin sem við stopuðum í þegar ég fór í skoðunarferðina með norðurströndinni á sunnudaginn. Afburða snyrtimennska var gegnumgangandi. Að lokum kom góð umferðarmenning mér á óvart. Undantekningarlaust var stoppað kurteislega ef maður kom að gangbraut eða gerði sig líklegan að ganga yfir götu. Starfsmenn sveitarfélagsins ganga um og hirða upp rusl og það er ekki bara gert í miðbænum. Síðan er það mjög áberandi að fjölmenningarstefnan hefur ekki náð fótfestu á Norður Írlandi.
Það er náttúrulega með ólíkindum að í þessu friðsæla og snyrtilega landi hafi ríkt borgarastyrjöld þar til fyrir ekki mörgum áratugum síðan. Síðast var verið að drepa fólk þarna á níunda áratugnum. Almennir borgarar voru drepnir af morðingjasveitum og breski herinn hélt samfélaginu í herkví og myrti fjölda manns. Ég sá á skilti að það væri talið að um 1.100 manns hefðu verið drepnir af hernum gegnum tíðina. Greinilegt er þegar maður fer um vestur hluta Belfast að Bobby Sands og félagar eru ekki gleymdir. Minningu þeirra er haldið kröftuglega á lofti. Mér fannst verðlag ekki vera hátt þarna. Á mörgun sviðum var það nokkuð álíka og heima. Gistiheimilið sem ég rambaði á á netinu var fínt. Fjórir strætóar beint í miðbæinn og stórmarkaður beint á móti sem var opinn 24 tíma á sólarhring nema á aðfaranótt mánudags. Gistiheimið var fínt og snyrtilegt, gott rúm, fínt bað og velbúið eldhús þar sem maður gat haft alla sína hentisemi. Síðan var eigandinn afskaplega indæl kona sem naut þess að tala við fólk. Hvað biður maður um betra?
Ég var svo heppinn að rekast á auglýsingadreifara á föstudaginn sem var að dreifa auglýsingum um skoðunarferðir út á land. Ég dreif mig því af stað snemma á sunnudagsmorguninn og mætti í rútuna. 25pund er ekki mikið fyrir 10 tíma ferð. Við skoðuðum lítil strandþorp, kastala, heimsóttum wiskeybrugghús, strandlengjuna, heiðarnar, landbúnaðarhéröð, Causeway klettana og síðan kaðalbrúna góðu. Fínn dagur. Þarna sá maður gott dæmi um hverju góð markaðsetning skilar. Síðasti staðurinn sem við heimsóttum var við strandlengjuna þar sem er algerlega hafnlaust. Utan á einum stað var hægt að lenda í smá hólma en ókleyft sund var milli lands og eyjar. Sjómennirnir höfðu því sett upp hengibrú til að geta komist frá og til hólmans með fiskinn í land og vistir út til bátsins. Með tímanum varð það eftirsóknarvert fyrir venjulegt fólk að ganga yfir brúna. Nú er hún endurbætt og í fínu standi og undir umsjón Nature fund. Yfir hana ganga 250.000 manns á ári og hver borgar 4.50-5.00 pund í aðgangseyri. Þarna er svo sem ekki mikið að sjá utan að finna kikkið að ganga yfir brúna meðan hún sveiflast yfir djúpu sundinu. Þetta er flott markaðssetning sem við gætum lært af. Ég væri alveg til í að heimsækja Norður Írland aftur og gefa mér þá betri tíma til að skoða mig um. Það er örugglega vel þess virði.
Það er náttúrulega með ólíkindum að í þessu friðsæla og snyrtilega landi hafi ríkt borgarastyrjöld þar til fyrir ekki mörgum áratugum síðan. Síðast var verið að drepa fólk þarna á níunda áratugnum. Almennir borgarar voru drepnir af morðingjasveitum og breski herinn hélt samfélaginu í herkví og myrti fjölda manns. Ég sá á skilti að það væri talið að um 1.100 manns hefðu verið drepnir af hernum gegnum tíðina. Greinilegt er þegar maður fer um vestur hluta Belfast að Bobby Sands og félagar eru ekki gleymdir. Minningu þeirra er haldið kröftuglega á lofti. Mér fannst verðlag ekki vera hátt þarna. Á mörgun sviðum var það nokkuð álíka og heima. Gistiheimilið sem ég rambaði á á netinu var fínt. Fjórir strætóar beint í miðbæinn og stórmarkaður beint á móti sem var opinn 24 tíma á sólarhring nema á aðfaranótt mánudags. Gistiheimið var fínt og snyrtilegt, gott rúm, fínt bað og velbúið eldhús þar sem maður gat haft alla sína hentisemi. Síðan var eigandinn afskaplega indæl kona sem naut þess að tala við fólk. Hvað biður maður um betra?
Ég var svo heppinn að rekast á auglýsingadreifara á föstudaginn sem var að dreifa auglýsingum um skoðunarferðir út á land. Ég dreif mig því af stað snemma á sunnudagsmorguninn og mætti í rútuna. 25pund er ekki mikið fyrir 10 tíma ferð. Við skoðuðum lítil strandþorp, kastala, heimsóttum wiskeybrugghús, strandlengjuna, heiðarnar, landbúnaðarhéröð, Causeway klettana og síðan kaðalbrúna góðu. Fínn dagur. Þarna sá maður gott dæmi um hverju góð markaðsetning skilar. Síðasti staðurinn sem við heimsóttum var við strandlengjuna þar sem er algerlega hafnlaust. Utan á einum stað var hægt að lenda í smá hólma en ókleyft sund var milli lands og eyjar. Sjómennirnir höfðu því sett upp hengibrú til að geta komist frá og til hólmans með fiskinn í land og vistir út til bátsins. Með tímanum varð það eftirsóknarvert fyrir venjulegt fólk að ganga yfir brúna. Nú er hún endurbætt og í fínu standi og undir umsjón Nature fund. Yfir hana ganga 250.000 manns á ári og hver borgar 4.50-5.00 pund í aðgangseyri. Þarna er svo sem ekki mikið að sjá utan að finna kikkið að ganga yfir brúna meðan hún sveiflast yfir djúpu sundinu. Þetta er flott markaðssetning sem við gætum lært af. Ég væri alveg til í að heimsækja Norður Írland aftur og gefa mér þá betri tíma til að skoða mig um. Það er örugglega vel þess virði.
sunnudagur, júlí 24, 2011
Ég skráði mig á meistaramót Norður Írlands í 24 tíma hlaupi einhvern tíma í vetur. Mér fannst tilvalið að slá tvær flugur í einu höggi, að taka þátt í erfiðri áskorun og fá ástæðu til að heimsækja Norður Írland en þangað hafði ég aldrei komið. En einhvern veginn náði ég aldri upp sérstökum dampi við undirbúninginn í vetur. Smá meiðsli í febrúar drógu undirbúninginn á langinn, nokkur óþarfa kíló höfðu bæst við á hvíldartímabilinu eftir áramótin og svo vantaði neistann einhvern veginn. Það var ekki fyrr en í byrjun maí að ég fór að hlaupa nokkuð skipulega en þó urðu löngu æfingarnar of mikið útundan. Ég var einnig í hálfgerðum vandræðum með hægri fótinn, það var tognunarvottur í aftanverðu lærinu sem gerði að verkum að skrefið með honum var styttra og síðan var hnéð eitthvað að plaga mig en þó ekki mikið. Kannski voru komin ákveðin ofþjálfnareinkenni í hús því mér fannst ekki eins gaman að hlaupa eins og fyrri ár. Það skiptir miklu máli að gleðin og löngunin sé til staðar. Það kom þó ekki til mála að hætta við og því skyldi tjaldað sem til var. Ég hvíldi mig alveg á hlaupum í tíu daga undir það síðasta í þeirri von að fóturinn myndi jafna sig en teygði þeim mun betur á honum. Svo tók ég þrjár rólegar æfingnar framan af síðustu viku til að liðka skrokkinn og það fór allt vel með sig.
Ég hafði ekki skoðað eða skilið upplýsingarnar sem ég fékk nógu vel því það kom mér hálfvegis í opna skjöldu þegar ég kom til Belfast að hlaupið skyld fara fram á íþróttavelli. Ég hafði aldrei hlaupið einn meter á hlaupabraut. Hlaupið skyldi hefjast kortér í sjö á föstudagskvöldið. Ég tók leigubíl út á völlinn sem er nefndur eftir Mary Peters sem var mikil íþróttastjarna hér fyrr á árum. Gott ef hún var ekki fjölþrautarkona en einnig mikill langstökkvari. Ég man eftir myndum af henni þegar hún kom til Íslands á íþróttamót. Nú hefur hún það hlutverk að vera konunglegur sendiherra frjálsíþrótta sem á að gagnast úrbreiðslu- og kynningarstarfsemi. Það var kynningarfundur við völlinn um kl. 17:30. Mér leið hálf skrítilega þegar ég var kynntur sérstaklega á fundinum sem norðurlandamethafi í 24 tíma hlaupi á bretti. Ég er ekki vanur slíkum hyllingum. Nú þýddi ekki annað en að standa sig fyrst svona var í pottinn búið. Á leikvangnum voru keppendur búnir að koma upp tjaldbúðum en fjöldskyldur margra þeirra lágu við allan tímann, þeim til stuðnings og aðstoðar. Þarna voru keppendur frá öllum ríkjum Bretlandseyja, Ungverjalandi, Lettlandi, Spáni og svo frá eyjunni í Norður Atlandshafinu. Ed Smith, framkvæmdastjóri hlaupsins, spurði sérstaklega eftir því hvort ekki væri farið rétt með hvað ég væri gamall. Við erum nokkuð jafnaldra svo hann skildi hvað klukkan sló. Þetta hlaup var sett á laggirnar í fyrsta sinn í fyrra og þá tóku 17 keppendur þátt í því. Nú voru þeir 42 svo mótshaldarar voru hinir kátustu með þróunina. Mary Peters mætti við ræsingu hlaupsins. Hún er hávaxin og gerðarleg kona með mikið sítt tagl. Örugglega góður íþróttasendiherra. Hlaupið var ræst á slaginu 18:45. Ég legg svona hlaup út með að hlaupa án þess að hægja á mér fyrstu þrjá tímana. Þá er maður orðinn almennilega heitur og kominn rytmi í hlaupið. Það verður hins vegar að segjast eins og er að þessir klukkutímar eru yfirleitt þeir leiðinlegustu í hlaupinu. Þá er svo langt í tilbreytingu. Eftir þrjá tíma fer ég að ganga 100 m á hverjum 11-1200 metrum. Það brýtur upp hlaupið og einnig er gott að nota það sem teygjur fyrir aftanverð lærin. Maður finnur hvernig slaknar á þeim eftir gönguna. Margir voru léttir á sér til að byrja með og höfðu hringað mig margsinnis eftir fyrstu klukkutímana. Ég hafði ekki áhyggur af því heldur hélt mínu tempói sem var ca 6 mín á km. Ég fór maraþonið á 4 klst og 60 km á sex klst. Það fór að dimma upp úr kl. 22.00 og var dimmt þar til um 4:30 um morguninn. Völlurinn var flóðlýstur svo það kom ekki að sök. Það verður að segja eins og er að það er ekki það líflegasta sem maður gerir að hlaupa hring eftir hring klukkutímum saman á íþróttaleikvangi. Mótshaldarar spiluðu músík en hún var bæði það hátt stillt og lögin leiðinleg svo hún bara pirraði frekar en stytti mér stundir. Það endaði svo þegar leið á hlaupið að ég bað þá að lækka í tónlistinni. Þegar þreytan er farin að síga á og taugarnar orðnar næmari þá er svona glamur bara pirrandi. Það var heitt þegar hlaupið hófst eða um 20°C. Því svitnaði ég mikið og drakk eftir því. Það er ávísun á vandræði. Ef maður drekkur mikið of lengi þá hættir líkaminn að hafa við að taka vökvann upp og hann fer að safnast fyrir. Maður fær bjúg og þá eru magavandræði á næsta leiti. Þegar maginn er orðinn fullur af vökva þá verður öll föst fæða ógeðsleg og þá harnar vítahringurinn enn meir. Ég á að vita betur en að lenda í þessu en sama er, það gerðist engu að síður smám saman. Það kólnaði verulega þegar leið á nóttina og áfallið var svo mikið að það var allt rennblautt sem ekki var niður í tösku. Sólin fór að skína á sjötta tímanum og þá fór strax að hlýna og það svo um munaði. Það var alveg heiðskýrt og hvergi skuggi eða ský. Sólin var því mjög þrúgandi. Ég notaði sólarvörnina ótæpilega til að brenna ekki til skaða. Ég fór yfir 100 km markið eftir svona 10 klst og fjörutíu mín. Það var heldur hægara en ég hafði ætlað mér enda var maginn farinn að kvarta og klósettferðum fór fjölgandi. Ég sá að þeir sem höfðu verið hraðastir voru farnir að detta niður. Framan af var ég í 10-15 sæti en við 12 tímana vorum við ca 10 sem vorum fremstir í einum hnapp. Það var reyndar nokkuð erfitt að fylgjast með stöðunni því vegalengdin var bara birt á fjögurra tíma fresti og það tók stundum um 1 klst að koma henni fram. Því vissi maður ekki nógu vel hvernig hlaupinu vatt fram. Sá sem var fremstur þegar hlaupið var hálfnað lauk því t.d. í 8. sæti. Hann er mjög hraður hlaupari og hefur meðal annars lokið maraþoni á 2.47. Mér fannst hlaupið vera orðið mjög leiðinlegt þegar leið á morguninn. Í Danmörku hefur álíka hlaupum lokið um hádegi en hér skyldi því ljúka þegar klukkuna vantaði kortér í sjö síðdegis. Það er andlega mikið erfiðara. Það er auðveldara að koma út úr nóttinni, fara inn í hækkandi sól og vita að hlaupinu er að ljúka. Þarna átti maður eftir að streða í gegnum daginn og fram í lækkandi sól. Það var margt sem fór í gegnum hugann þegar streðið var sem mest. Hlaupafrír tími á næstunni lokkaði ef hlaupinu yrði lokið með nokkrum sóma. Einu lofaði ég mér og stóð við það en það var að fara beint út í súpermarkaðinn hér á móti þegar hlaupinu væri lokið, kaupa mér bjór og drekka heila dós á leiðinni til baka. Svona huglægar verðlaunaveitingar eru partur af því að berjast í gegnum svona aðstæður. Þegar sólin var farin að hita fyrir alvöru þá var svo heitt á klósettunum að það lá við að það syði á manni þar inni, sem var ekki ósjaldan. Kona nokkur leið út af á brautinni. Sjúkraliðar hlúðu að henni en eftir ca þrjá tima var hún mætt aftur til leiks. Tímabundinn vökvaskortur eða sykurfall hefur lagt hana af velli. Ég var þarna kominn í nokkur vandræði með næringuna. Ég var ekki með Herbalife próteinduft heldur aðra tegund. Ég veit ekki hvort það sé marktækt en mér fannst það ekki virka eins vel. Hitt er ég algerlega viss um að Herbalife orkudrykkurinn H3O er langbesti drykkurinn við þessar aðstæður ásamt kóki. Bragðið er frískandi og verður aldrei neitt sleesy. Ég var með annað orkuduft með sem hefur virkað vel en þarna gat ég ekki með nokkru móti komið því niður. Allt sem er sætt virkar svo slepjulegt og maginn gerir uppreisn. Ég reyndi að pína ofan í mig mat sem var þarna á boðstólum en það kom allt upp aftur. Þá var ekki annað að gera en að keyra hlaupið út á vatni, kóki og H3O. Ég var sá þriðji sem fór yfir 100 mílna markið og það var nokkuð langt í þar kom tilkynning um þann næsta. Því fór ég að hlaupa taktiskt til að halda þriðja sætinu örugglega. Ég gætti þess að keyra mig ekki út því að sykurfall og krampar voru yfirvofandi ef ég gætti ekki að mér. Þá væri fjandinn laus fyrir alvöru. Þannig þokaðist tíminn áfram, klukkutíma eftir klukkutíma. Á hádegi voru sex tímar eftir. Það virkaði mjög langur tími. Sól í hádegisstað og ætlaði allt að steikja. Sama var, menn þræluðust áfram. Ég verð að segja það að það er ekki það skemmtilegasta sem maður gerir að hlaupa hring eftir hring klukkutímum saman á hlaupabraut við þessar aðstæður. Vafalaust er hægt að æfa það upp eins og allt annað en sama er. Það var boðið upp á djús með ísmolum þegar langt var liðið á hlaupið og það var virkilega kærkomið. Allir drykkir voru orðnir glóðvolgir og sjóðheitt kók er ekki beint það sem mann langar mest í þegar maginn er kominn upp á rönd. Þarna hefði mér fundist að þeir hefðu getað gert betur s.s. að bjóða upp á vínber, appelsínur eða melónur. Tilbreyting í bragði sem er svalandi er mjög nauðsynleg við svona aðstæður. Síðasta klukkutímann eða svo var haldið vel utan um hlaupið að hátalaramanninum, hann skýrði frá hvernig hlaupinu fram yndi hjá keppendum, hver væri að ná hvaða marki, hver röðin væri hjá fremstu mönnum og svo framvegis. Vel að verki staðið hjá þeim. Loks gall flautan og maður gat lagst út af í grasið. Þvílíkur léttir. Ég held að ég hafi aldrei verið eins feginn að ljúka hlaupi. Það var öðruvísi í Grikklandi 2007 þegar ég hætti í Spartathlon en þarna náði maður þó settu marki og gat hvílst með góðri samvisku. Skrokkurinn var í góðu lagi, ein blaðra á tá en annars allt í sóma. Nú fékk ég hins vegar skafsár í báða handarkrika sem ég hef aldrei fengið áður. Eftir sturtu var maður orðinn fínn og allur annar. Maginn nær sér á svipstundu þegar allt er afstaðið!! Verðlaunaafhendingin var uppi í salnum á vellinum kl. 20.00. Verðlaunin afhenti maður með keðju, hvort að það var borgarstjórinn veit ég ekki. Þeir sem náðu yfir 100 mílur fengu síðan sérstaka viðurkenningu. Írarnir voru vinsamlegir og þægilegir þegar hægt var að fara að hugsa um annað en hlaupið sjálft. Þeir sýndu mér mikla vinsemd og gott viðmót, bæði á meðan á hlaupinu stóð og einnig að því loknu. Mér finnst töluverður munur á viðmótinu hérna eða í Danmörku sem ég hef heimsótt allnokkrum sinnum í samskonar erindagjörðum. Hér kvöddust menn með handabandi, kærleikum og þakklæti fyrir góða keppni á meðan ég get varla sagt að það hafi nema rétt örfáir rétt hendi til annars á Borgundarhólmi að hlaupi loknu nema þá félagi Kim. Hjón ein skutluðu mér heim á gistiheimilið að serimóníunni afstaðinni. Konan tók þátt í hlaupinu. Ég held að hún hafi haft blöðrur á fleiri tám en þær sem sluppu blöðrulausar. Ég benti henni á að hún skyldi fá sér stærri skó. Svona pína er óþörf. Konan á gistiheimilinu nagaði á sér neglurnar allan laugardaginn út af hlaupinu að sögn. Hún sagðist ekki skilja hvernig þetta væri hægt. Svo held ég að hún hafi sagt tiltektarkonunni að láta mig í friði í morgun því ég myndi örugglega sofa allan daginn. Ég fór hins vegar út fyrir kl. 9:00 í skemmtilega sightseeing rútuferð með ströndinni frá Belfast og langleiðina yfir að Derry. Það þýðir ekki annað en að nota tímann og sjá sig aðeins um. Gistiheimiliskonan var svo glöð að sjá að ég væri heill heilsu og allt hefi gengið upp þegar ég hitti hana í kvöld að hún faðmaði mig að sér þegar hún kvaddi. Það munaði ekki um það. Ekki fékk ég svona móttökur eða kveðju hjá blessaðri konunni í gistiheimilinu í Rönne á Borgundarhólmi og hef ég þó gist þar ófáum sinnum!! Ég er þegar upp er staðið ágætlega sáttur við árangurinn og ekki síst miðað við allt og allt. 196 km er ágætt miðað við aðstæður og undirbúning. Undirbúningurinn var ekki sérstakur en fæturnir héldu alveg og þar kom ekkert upp á. Sá sem sigraði hljóp 212 km og sá sem var í öðru sæti hljóp 203 km. Hann er írskur en býr á Spáni. Hann hefur til að mynda hlaupið tuttugu 24 tíma hlaup og yfir þrjátíu 100 km hlaup!! Þessir tveir eru báðir þrautreyndir landsliðsmenn í 100 km hlaupum og 24 tíma hlaupum og hafa sem slíkir tekið oft þátt í Evrópu- og heimsmeistaramótum í þessum tegundum hlaupa.
Ég hafði ekki skoðað eða skilið upplýsingarnar sem ég fékk nógu vel því það kom mér hálfvegis í opna skjöldu þegar ég kom til Belfast að hlaupið skyld fara fram á íþróttavelli. Ég hafði aldrei hlaupið einn meter á hlaupabraut. Hlaupið skyldi hefjast kortér í sjö á föstudagskvöldið. Ég tók leigubíl út á völlinn sem er nefndur eftir Mary Peters sem var mikil íþróttastjarna hér fyrr á árum. Gott ef hún var ekki fjölþrautarkona en einnig mikill langstökkvari. Ég man eftir myndum af henni þegar hún kom til Íslands á íþróttamót. Nú hefur hún það hlutverk að vera konunglegur sendiherra frjálsíþrótta sem á að gagnast úrbreiðslu- og kynningarstarfsemi. Það var kynningarfundur við völlinn um kl. 17:30. Mér leið hálf skrítilega þegar ég var kynntur sérstaklega á fundinum sem norðurlandamethafi í 24 tíma hlaupi á bretti. Ég er ekki vanur slíkum hyllingum. Nú þýddi ekki annað en að standa sig fyrst svona var í pottinn búið. Á leikvangnum voru keppendur búnir að koma upp tjaldbúðum en fjöldskyldur margra þeirra lágu við allan tímann, þeim til stuðnings og aðstoðar. Þarna voru keppendur frá öllum ríkjum Bretlandseyja, Ungverjalandi, Lettlandi, Spáni og svo frá eyjunni í Norður Atlandshafinu. Ed Smith, framkvæmdastjóri hlaupsins, spurði sérstaklega eftir því hvort ekki væri farið rétt með hvað ég væri gamall. Við erum nokkuð jafnaldra svo hann skildi hvað klukkan sló. Þetta hlaup var sett á laggirnar í fyrsta sinn í fyrra og þá tóku 17 keppendur þátt í því. Nú voru þeir 42 svo mótshaldarar voru hinir kátustu með þróunina. Mary Peters mætti við ræsingu hlaupsins. Hún er hávaxin og gerðarleg kona með mikið sítt tagl. Örugglega góður íþróttasendiherra. Hlaupið var ræst á slaginu 18:45. Ég legg svona hlaup út með að hlaupa án þess að hægja á mér fyrstu þrjá tímana. Þá er maður orðinn almennilega heitur og kominn rytmi í hlaupið. Það verður hins vegar að segjast eins og er að þessir klukkutímar eru yfirleitt þeir leiðinlegustu í hlaupinu. Þá er svo langt í tilbreytingu. Eftir þrjá tíma fer ég að ganga 100 m á hverjum 11-1200 metrum. Það brýtur upp hlaupið og einnig er gott að nota það sem teygjur fyrir aftanverð lærin. Maður finnur hvernig slaknar á þeim eftir gönguna. Margir voru léttir á sér til að byrja með og höfðu hringað mig margsinnis eftir fyrstu klukkutímana. Ég hafði ekki áhyggur af því heldur hélt mínu tempói sem var ca 6 mín á km. Ég fór maraþonið á 4 klst og 60 km á sex klst. Það fór að dimma upp úr kl. 22.00 og var dimmt þar til um 4:30 um morguninn. Völlurinn var flóðlýstur svo það kom ekki að sök. Það verður að segja eins og er að það er ekki það líflegasta sem maður gerir að hlaupa hring eftir hring klukkutímum saman á íþróttaleikvangi. Mótshaldarar spiluðu músík en hún var bæði það hátt stillt og lögin leiðinleg svo hún bara pirraði frekar en stytti mér stundir. Það endaði svo þegar leið á hlaupið að ég bað þá að lækka í tónlistinni. Þegar þreytan er farin að síga á og taugarnar orðnar næmari þá er svona glamur bara pirrandi. Það var heitt þegar hlaupið hófst eða um 20°C. Því svitnaði ég mikið og drakk eftir því. Það er ávísun á vandræði. Ef maður drekkur mikið of lengi þá hættir líkaminn að hafa við að taka vökvann upp og hann fer að safnast fyrir. Maður fær bjúg og þá eru magavandræði á næsta leiti. Þegar maginn er orðinn fullur af vökva þá verður öll föst fæða ógeðsleg og þá harnar vítahringurinn enn meir. Ég á að vita betur en að lenda í þessu en sama er, það gerðist engu að síður smám saman. Það kólnaði verulega þegar leið á nóttina og áfallið var svo mikið að það var allt rennblautt sem ekki var niður í tösku. Sólin fór að skína á sjötta tímanum og þá fór strax að hlýna og það svo um munaði. Það var alveg heiðskýrt og hvergi skuggi eða ský. Sólin var því mjög þrúgandi. Ég notaði sólarvörnina ótæpilega til að brenna ekki til skaða. Ég fór yfir 100 km markið eftir svona 10 klst og fjörutíu mín. Það var heldur hægara en ég hafði ætlað mér enda var maginn farinn að kvarta og klósettferðum fór fjölgandi. Ég sá að þeir sem höfðu verið hraðastir voru farnir að detta niður. Framan af var ég í 10-15 sæti en við 12 tímana vorum við ca 10 sem vorum fremstir í einum hnapp. Það var reyndar nokkuð erfitt að fylgjast með stöðunni því vegalengdin var bara birt á fjögurra tíma fresti og það tók stundum um 1 klst að koma henni fram. Því vissi maður ekki nógu vel hvernig hlaupinu vatt fram. Sá sem var fremstur þegar hlaupið var hálfnað lauk því t.d. í 8. sæti. Hann er mjög hraður hlaupari og hefur meðal annars lokið maraþoni á 2.47. Mér fannst hlaupið vera orðið mjög leiðinlegt þegar leið á morguninn. Í Danmörku hefur álíka hlaupum lokið um hádegi en hér skyldi því ljúka þegar klukkuna vantaði kortér í sjö síðdegis. Það er andlega mikið erfiðara. Það er auðveldara að koma út úr nóttinni, fara inn í hækkandi sól og vita að hlaupinu er að ljúka. Þarna átti maður eftir að streða í gegnum daginn og fram í lækkandi sól. Það var margt sem fór í gegnum hugann þegar streðið var sem mest. Hlaupafrír tími á næstunni lokkaði ef hlaupinu yrði lokið með nokkrum sóma. Einu lofaði ég mér og stóð við það en það var að fara beint út í súpermarkaðinn hér á móti þegar hlaupinu væri lokið, kaupa mér bjór og drekka heila dós á leiðinni til baka. Svona huglægar verðlaunaveitingar eru partur af því að berjast í gegnum svona aðstæður. Þegar sólin var farin að hita fyrir alvöru þá var svo heitt á klósettunum að það lá við að það syði á manni þar inni, sem var ekki ósjaldan. Kona nokkur leið út af á brautinni. Sjúkraliðar hlúðu að henni en eftir ca þrjá tima var hún mætt aftur til leiks. Tímabundinn vökvaskortur eða sykurfall hefur lagt hana af velli. Ég var þarna kominn í nokkur vandræði með næringuna. Ég var ekki með Herbalife próteinduft heldur aðra tegund. Ég veit ekki hvort það sé marktækt en mér fannst það ekki virka eins vel. Hitt er ég algerlega viss um að Herbalife orkudrykkurinn H3O er langbesti drykkurinn við þessar aðstæður ásamt kóki. Bragðið er frískandi og verður aldrei neitt sleesy. Ég var með annað orkuduft með sem hefur virkað vel en þarna gat ég ekki með nokkru móti komið því niður. Allt sem er sætt virkar svo slepjulegt og maginn gerir uppreisn. Ég reyndi að pína ofan í mig mat sem var þarna á boðstólum en það kom allt upp aftur. Þá var ekki annað að gera en að keyra hlaupið út á vatni, kóki og H3O. Ég var sá þriðji sem fór yfir 100 mílna markið og það var nokkuð langt í þar kom tilkynning um þann næsta. Því fór ég að hlaupa taktiskt til að halda þriðja sætinu örugglega. Ég gætti þess að keyra mig ekki út því að sykurfall og krampar voru yfirvofandi ef ég gætti ekki að mér. Þá væri fjandinn laus fyrir alvöru. Þannig þokaðist tíminn áfram, klukkutíma eftir klukkutíma. Á hádegi voru sex tímar eftir. Það virkaði mjög langur tími. Sól í hádegisstað og ætlaði allt að steikja. Sama var, menn þræluðust áfram. Ég verð að segja það að það er ekki það skemmtilegasta sem maður gerir að hlaupa hring eftir hring klukkutímum saman á hlaupabraut við þessar aðstæður. Vafalaust er hægt að æfa það upp eins og allt annað en sama er. Það var boðið upp á djús með ísmolum þegar langt var liðið á hlaupið og það var virkilega kærkomið. Allir drykkir voru orðnir glóðvolgir og sjóðheitt kók er ekki beint það sem mann langar mest í þegar maginn er kominn upp á rönd. Þarna hefði mér fundist að þeir hefðu getað gert betur s.s. að bjóða upp á vínber, appelsínur eða melónur. Tilbreyting í bragði sem er svalandi er mjög nauðsynleg við svona aðstæður. Síðasta klukkutímann eða svo var haldið vel utan um hlaupið að hátalaramanninum, hann skýrði frá hvernig hlaupinu fram yndi hjá keppendum, hver væri að ná hvaða marki, hver röðin væri hjá fremstu mönnum og svo framvegis. Vel að verki staðið hjá þeim. Loks gall flautan og maður gat lagst út af í grasið. Þvílíkur léttir. Ég held að ég hafi aldrei verið eins feginn að ljúka hlaupi. Það var öðruvísi í Grikklandi 2007 þegar ég hætti í Spartathlon en þarna náði maður þó settu marki og gat hvílst með góðri samvisku. Skrokkurinn var í góðu lagi, ein blaðra á tá en annars allt í sóma. Nú fékk ég hins vegar skafsár í báða handarkrika sem ég hef aldrei fengið áður. Eftir sturtu var maður orðinn fínn og allur annar. Maginn nær sér á svipstundu þegar allt er afstaðið!! Verðlaunaafhendingin var uppi í salnum á vellinum kl. 20.00. Verðlaunin afhenti maður með keðju, hvort að það var borgarstjórinn veit ég ekki. Þeir sem náðu yfir 100 mílur fengu síðan sérstaka viðurkenningu. Írarnir voru vinsamlegir og þægilegir þegar hægt var að fara að hugsa um annað en hlaupið sjálft. Þeir sýndu mér mikla vinsemd og gott viðmót, bæði á meðan á hlaupinu stóð og einnig að því loknu. Mér finnst töluverður munur á viðmótinu hérna eða í Danmörku sem ég hef heimsótt allnokkrum sinnum í samskonar erindagjörðum. Hér kvöddust menn með handabandi, kærleikum og þakklæti fyrir góða keppni á meðan ég get varla sagt að það hafi nema rétt örfáir rétt hendi til annars á Borgundarhólmi að hlaupi loknu nema þá félagi Kim. Hjón ein skutluðu mér heim á gistiheimilið að serimóníunni afstaðinni. Konan tók þátt í hlaupinu. Ég held að hún hafi haft blöðrur á fleiri tám en þær sem sluppu blöðrulausar. Ég benti henni á að hún skyldi fá sér stærri skó. Svona pína er óþörf. Konan á gistiheimilinu nagaði á sér neglurnar allan laugardaginn út af hlaupinu að sögn. Hún sagðist ekki skilja hvernig þetta væri hægt. Svo held ég að hún hafi sagt tiltektarkonunni að láta mig í friði í morgun því ég myndi örugglega sofa allan daginn. Ég fór hins vegar út fyrir kl. 9:00 í skemmtilega sightseeing rútuferð með ströndinni frá Belfast og langleiðina yfir að Derry. Það þýðir ekki annað en að nota tímann og sjá sig aðeins um. Gistiheimiliskonan var svo glöð að sjá að ég væri heill heilsu og allt hefi gengið upp þegar ég hitti hana í kvöld að hún faðmaði mig að sér þegar hún kvaddi. Það munaði ekki um það. Ekki fékk ég svona móttökur eða kveðju hjá blessaðri konunni í gistiheimilinu í Rönne á Borgundarhólmi og hef ég þó gist þar ófáum sinnum!! Ég er þegar upp er staðið ágætlega sáttur við árangurinn og ekki síst miðað við allt og allt. 196 km er ágætt miðað við aðstæður og undirbúning. Undirbúningurinn var ekki sérstakur en fæturnir héldu alveg og þar kom ekkert upp á. Sá sem sigraði hljóp 212 km og sá sem var í öðru sæti hljóp 203 km. Hann er írskur en býr á Spáni. Hann hefur til að mynda hlaupið tuttugu 24 tíma hlaup og yfir þrjátíu 100 km hlaup!! Þessir tveir eru báðir þrautreyndir landsliðsmenn í 100 km hlaupum og 24 tíma hlaupum og hafa sem slíkir tekið oft þátt í Evrópu- og heimsmeistaramótum í þessum tegundum hlaupa.
þriðjudagur, júlí 19, 2011
Það hefur lítið veri bloggað að undanförnu. Ég fór vestur á Rauðasand á föstudaginn fyrir góðri viku síðan og var þar í góða viku við smíðar og girðingarvinnu. Það er verið að reyna að pota húsinu áfram. Nú náði ég að skjóta öllum panelinum, sem við fórum með vestur í vor, á veggina, girða í kringum húsið til að fría það frá skepnum, og mála alla glugga og hurð. Veðrið var afskaplega gott alla dagana. heiðskýrt og hlýtt alla daga nema tvo. Það hafði ekki rignt fyrir vestan síðan í byrjun maí svo jörðin var orðin ansi þurr og lítið í ánum. Umferðin var mikil og rykið því óskaplegt. Á laugardaginn eftir að ég kom vestur þá skrapp ég norður í Arnarfjörð í góða veðrinu. ég heimsótti Skrímslasafnið á Bíldudal og fékk þar fínar móttökur af stúlkunum sem starfa þar sem ég kannast við. Safnið kom mér skemmtilega á óvart. Ég hafði í sjálfu sér ekki hugmynd um við hverju var að búast. Tilurð þess er einnig skemmtileg. Það fór af stað umræða á Bíldudal hvernig væri hægt að fá ferðafólk sem væri á leið út í Selárdal til að stoppa í þorpinu. Hver væri sérstaða Bíldudals? Þá stoppuðu menn við sæskrímslin og hugmyndin var keyrð áfram. Brottfluttir Bílddælingar fjölmenntu vestur trekk í trekk til að gera gömlu matvælaiðjuna klára, leikmyndahönnuður vann og útfærði hugmyndavinnu um skipulag safnsins og svo var safnið opnað. Þarna eru myndverk margs konar um sæskrímslin í Arnarfirði sem hafa verið til svo lengi sem elstu menn muna. Þar var börnum ekki sagt að passa sig á að detta ekki í sjóinn heldur sagt að passa sig á sæskrímslunum. Viðtöl eru við menn sem hafa séð þau og þurft að flýja undan þeim. Skemmtileg var frásögn Gunnar Valdimarssonar sem setti upp myndavél inni á Krossnesi þar sem dularfull fótspor sáust við hvern stórstraum. Nælonþráður var tengur í myndavélina sem smellti af mynd þegar eitthvað fór um fjöruna. Eftir nokkra daga var myndavélin sótt og margar myndir höfðu verið teknar. Gunnar var að sögn spenntur þegar hann framkallaði filmuna. Viti menn, þar var mynd af kind, mynd af bóndanum á næsta bæ og síðan mynd af einhverjum skrattanum sem erfitt er að segja til um hvað er!! Að sögn þeirra stallna sem eru í forsvari fyrir safnið hefur verið mikill renningur gesta í það í sumar og svo var þá stund sem ég stoppaði þar. Síðan fór ég út í Selárdal en þar var haldin Sambahátíð til minningar um Samúel Eggertsson í Brautarholti sem skapaði m.a. styttugarðinn skemmtilega. Þar dvaldi ég fram á kvöld í grillveislu, spjalli við kunningja og njótandi skemmtiatriða heimafólks. Ef Bíldælingar geta eitthvað þá er það að skemmta sér og öðrum.
Á leiðini suður þá svipaðist ég eftir örnum á slóðum þar sem ég vissi af arnarhreiðri. Viti menn. í fjörunni framundan hreiðrinu sat eitt stórvaxinn. Það er alltaf tignarlegt að sjá erni enda þótt þeir séu misjafnlega vinsælir hjá dúnbændum.
Á leiðini suður þá svipaðist ég eftir örnum á slóðum þar sem ég vissi af arnarhreiðri. Viti menn. í fjörunni framundan hreiðrinu sat eitt stórvaxinn. Það er alltaf tignarlegt að sjá erni enda þótt þeir séu misjafnlega vinsælir hjá dúnbændum.
mánudagur, júlí 04, 2011
Við Jói tókum létt morgunhlaup á laugardagsmorguninn og fórum hinn hefðbundna 20 km langa Eiðistorgshring. Eftir smá stúss fram að hádegi þá lagði ég af stað norður á Strandir að hitta Stefán Gísla og félaga til að hlaupa Hamingjuhlaupið sem fer fram á Hamingjudögum á Ströndum. Ég ætlaði mér rúma þrjá tíma til að komast norður í Bitru. Ég stoppaði aðeins í Bónus í Borgarnesi. Þar er skipulagið annað en hér í Skeifunni svo ég var lengur að en ég ætlaði. Ég fór svo norður Holtavörðuheiði og norður Strandir. Það er röng ákvörðun því Þröskuldaleiðin er heldur styttri og einnig fljótfarnari. Samt er alltaf gaman að keyra norður Strandir í góðu veðri og rifja upp bæjaröðina. Ég var ekki alveg viss um hvar bær Stefáns var og fór því fram hjá honum. Ég hringdi í bróður hans við afleggjarann upp á Steinadalsheiðina og var þá kominn dálítið of langt. Ég sneri við og var fljótur að renna til baka. Heima í Gröf biðu Stefán og félagar hans. Ég var snöggur að skipta og svo lögðum við af stað. Fyrsti leggurinn var yfir heiðina upp af Gröf og yfir að Stóra -Fjarðarhorni. Heiðin er 9 km löng með um 400 m. hækkun. Yfir hana hafði fyrr á árum verið lagur vegur fyrir kerruhesta, handlagður og handuppmokaður. Það hefur verið mikið verk á sínum tíma. Við vorum léttfættir yfir heiðina í góðu veðri. Við Stóra Fjarðarhorn biðu okkar tveir strandamenn, Ragnar Bragason frá Heydalsá og Kristinn Schram frá Hólmavík. Við skokkuðum svo fyrir fjörðinn og settum síðan á heiðina upp af Litla Fjarðarhorni. Eftir skamma stund hittum við þrennt á heiðinni sem biðu eftir okkur. Þar voru á ferðinni Vignir Pálsson formaður HSS, Hadda Borg Björnsdóttir, íþróttamaður ársins hjá HSS 2010 og Jónína Pálsdóttir frá Þorpum. Þau tóku legginn yfir heiðina með okkur. Þegar á leið setti á okkur þoku og eftir skamma stund sáum við að einn vantaði í hópinn. Þá var stoppað, hringt og farið að kalla. Sá týndi gaf sig fram innan skamms en það er ekkert gaman að tapa manni við þessar aðstæður því þarna var enginn götuslóði eða annað leiðarmerki. Þessi heiði var seinfarnari en sú fyrri því hún var gróf og slóðalaus. Neðarlega á heiðinni biðu eftir okkur tvær heimasætur frá Heydalsá og smalahundurinn. Hann linnti ekki látum fyrr en hann var leystur úr bandinu og gat hlaupið frjáls eins og smalahundar eiga að gera. Þau hlupu með okkur til byggða. Við Heydalsá breyttist hópurinn, hluti fylgdarmanna hélt til síns heima og aðrir bættust við. Nú voru eftir 15 km til Hólmavíkur. Nú teygðist úr hópnum, Tveir strákar voru léttfættir og fóru á undan, við Stefán héldum sjó saman og hin voru svona hér og hvar misjafnlega langt á eftir. Fólk var hér og hvar á leiðinni við veginn og fagnaði hlaupurum, vindurinn var í bakið og heldur hlýtt svo þetta var mjög fínt. Við vorum aðeins á eftir áætlun því heiðarnar voru seinfarnari en Stefán hafði áætlað. Einnig voru smá tafir ófyrirséðar. Undir lokin var aðeins farið að rigna en það gerði ekkert til. Veður var milt og logn. Við afleggjarann heim að Hólmavík var hópurinn þéttur, myndir teknar og svo hlupu allir í einum hnapp niður í plássið þar sem hlaðið kökuborð myndi bíða að sögn Stefáns. Þegar nær dró kom fjöldi fólks út á götuna og fagnaði hlaupurum. Ég held að ég hafi aldrei lokið hlaupi þar sem jafn mikill fjöldi fólks fagnar hlaupurum að leiðarlokum. Við enduðum hlaupið svo í húsi fiskmarkaðarins þar sem örugglega allir íbúar Hólmavíkur voru mættir og fjöldi gesta að auki. Það var ekki að ástæðulausu að fólk var þar saman komið því þar svignuðu þrjú hlaðborð undan tertum. Allir höfðu beðið hinir prúðustu eftir hlaupurum þrátt fyrir seinkun því planið var að leiða Stefán Gíslason, fyrrverandi sveitarstjóra og hlaupafrumkvöðul, á undan öðrum að borðinu og láta hann skera fyrstu sneiðina. Það gerði hann svikalaust og þá gátu heimamenn loks farið að gæða sér á veitingunum. Þarna voru margir kunnugir og var gaman að hitta þá á góðri stundu. Hátíðargestir höfðu átt virkilega góðan dag um daginn í fyrsta sumardegi sumarsins en aðeins hafði dregið í himininn undir kvöldið. Eftir skamma stund drifu Stefán og Björk kona hans okkur Ingimund og Guðmann heim því þar beið okkar heit ungversk gúllassúpa og aðrar fínar og staðgóðar veitingar. Það var fínt að fá heita máltíð því það fór aðeins að slá að manni í blautum fötum þegar hlaupi lauk. Þarna sátum við langa hríð undir borðum og skemmtilegum samræðum, fórum í sturtu og vorum endurnærðir til sálar og líkama þegar við lögðum af stað á tólfta tímanum. Ég fékk far með Ingimundi félaga frá Akureyrarhlaupinu suður í Bitru þar sem bíllinn beið. Heim kom ég um kl. 3:00 um nóttina eftir fínan dag. Hlaupið var 35 km langt og tók rúman fjóran og hálfan tíma.
Myndir frá hlaupinu eru á myndasíðunni.
Myndir frá hlaupinu eru á myndasíðunni.
föstudagur, júlí 01, 2011
Fyrir viku síðan þegar ég var í morgunhlaupinu á Bústaðaveginum og Sogaveginum eins og venjulega þá fór ég einhverra hluta vegna að horfa á ruslið á gangstéttinni. Þarna hafði ég farið um ótölulega oft og í sjálfu sér ekki tekið eftir neinu sérstöku. Nú lá við að það þyrmdi yfir mig þegar ég sá allt draslið á gangstéttinni og við hliðina á henni. Frekar lítið að gera en ekki neitt þá fór ég að taka eitt stk. rusl á milli hverra ruslakassa og láta í þann næsta og svo koll af kolli. Það eru sjö ruslakassar á þessum fjögurra km hring sem ég hleyp fjórum sinnum á morgana. Ég tók því 28 stk þennan fyrsta morgun og sá ekki högg á vatni. Ég hef nú haldið þessu áfram í sex daga. Í fyrsta skipti í morgun þá var ekkert rusl eftir á milli þeirra tveggja kassa þar sem styst er á milli. Ég er því búinn að taka um 170 stk upp af af þessum fjögurra km kafla sem er inni í miðju venjulegu íbúðahverfi. Þarna er ein sjoppa. Ástandið var alls ekki verst fyrir utan hana. Það virðist bara vera sem svo að draslinu sé hent út um glugga á bílum sem aka eftir götunni. Ég hef þannig séð nýtt rusl bætast við á morgnana þegar ég er að hlaupa sem getur ekki verið komið nema úr bílum. Það eru engir krakkar eða unglingar sem gera það heldur fullorðið fólk. Þarna voru gosdollur, sígarettupakkar, drykkjarfernur, sælgætisbréf, umbúðir utan af ís, ísdollur, gosmál, flöskur með djús í, geisladiskar, fernur utan af yogurt og ég veit ekki hvað. Ölflöskum er hent upp á gangstéttina þar sem þær fara í 1000 mola. Þessi umgengni er náttúrulega ekkert annað en skrælingjaháttur.
Ég ætla að skreppa norður í Strandasýslu á morgun og taka þátt í Hamingjuhlaupinu með Stefáni Gíslasyni. Hann hefur hlaupið Hamingjuhlaupið í tengslum við Hamingjudagana á Hólmavík undanfarin tvö ár og alltaf komið hamingjusamari í mark en hann var þegar hann lagði af stað að eigin sögn. Er Stefán þó lífsglaður maður að jafnaði. Milli okkar Stefáns er svolítið óvenjulegur þráður. Hann var sveitarstjóri á Hólmavík árið 1995. Hann leiddi fríðan flokk Strandamanna austur á Raufarhöfn þegar haldið var upp á 50 ára afmæli sveitarfélagsins. Ég var þá sveitarstjóri á Raufarhöfn. Það er til fín mynd af okkur úti á Klifum þar sem Stefgán afhendir svetiarfélaginu fjarlægðarmerki til Hólmavíkur. Stefán hefur breyst minna en ég á þeim árum sem liðin eru frá þessum tíma því ekki lýgur myndin. Það hefur verið kalt í vor fyrir norðan. Ekki var nú síður kalt sumarið 1995. Strandamenn, sem láta sér nú ekki allt fyrir brjósti brenna, héldu að þeir yrðu úti á tjaldstæðinu á Húsavík, þar sem þeir gistu á leið austur. Föstudagskvöldið sem hátíðin byrjaði var 3ja stiga hiti. Kraftgallar voru aðalhátíðaklæðnaðurinn. Um hádegi daginn eftir var kominn 20 stiga hiti, heiðskýr himinn og blæjalogn. Maður fær enn smá gæsahúð þegar þessir dagar eru rifjaðir upp. Það er því það minnsta sem maður getur gert með þessa forsögu að hlaupa með Stefáni á morgun frá heimabæ hans, Gröf í Birtu, og norður til Hólmavíkur. Vafalaust verður hamingjuauki að þessu hlaupi.
Ég ætla að skreppa norður í Strandasýslu á morgun og taka þátt í Hamingjuhlaupinu með Stefáni Gíslasyni. Hann hefur hlaupið Hamingjuhlaupið í tengslum við Hamingjudagana á Hólmavík undanfarin tvö ár og alltaf komið hamingjusamari í mark en hann var þegar hann lagði af stað að eigin sögn. Er Stefán þó lífsglaður maður að jafnaði. Milli okkar Stefáns er svolítið óvenjulegur þráður. Hann var sveitarstjóri á Hólmavík árið 1995. Hann leiddi fríðan flokk Strandamanna austur á Raufarhöfn þegar haldið var upp á 50 ára afmæli sveitarfélagsins. Ég var þá sveitarstjóri á Raufarhöfn. Það er til fín mynd af okkur úti á Klifum þar sem Stefgán afhendir svetiarfélaginu fjarlægðarmerki til Hólmavíkur. Stefán hefur breyst minna en ég á þeim árum sem liðin eru frá þessum tíma því ekki lýgur myndin. Það hefur verið kalt í vor fyrir norðan. Ekki var nú síður kalt sumarið 1995. Strandamenn, sem láta sér nú ekki allt fyrir brjósti brenna, héldu að þeir yrðu úti á tjaldstæðinu á Húsavík, þar sem þeir gistu á leið austur. Föstudagskvöldið sem hátíðin byrjaði var 3ja stiga hiti. Kraftgallar voru aðalhátíðaklæðnaðurinn. Um hádegi daginn eftir var kominn 20 stiga hiti, heiðskýr himinn og blæjalogn. Maður fær enn smá gæsahúð þegar þessir dagar eru rifjaðir upp. Það er því það minnsta sem maður getur gert með þessa forsögu að hlaupa með Stefáni á morgun frá heimabæ hans, Gröf í Birtu, og norður til Hólmavíkur. Vafalaust verður hamingjuauki að þessu hlaupi.
fimmtudagur, júní 30, 2011
Gerast áskrifandi að:
Færslur (Atom)
